Memleket basshysy N.Á.Nazarbaevtyń Serbııa Respýblıkasyna resmı sapary tabysty qorytyndylandy
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Serbııa Respýblıkasyna resmı sapary keshe «Serbııa» saraıynda eki el prezıdentteriniń kezdesýimen bastaldy. Onyń aldynda mártebeli meımannyń kelý qurmetine zeńbirekterden 10 dúrkin oq atylyp, Qurmet qaraýyly sap túzedi. Eki eldiń memlekettik ánurandary oryndalyp, prezıdentter memlekettik týlarǵa taǵzym jasady.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Serbııa Prezıdenti Tomıslav Nıkolıchpen shaǵyn quramda kelissóz júrgizip, eki el arasyndaǵy áriptestik baılanystardy odan ári nyǵaıtý joldaryn talqylady, sondaı-aq, halyqaralyq kún tártibiniń ózekti máselelerine qatysty ózara pikir almasty.
Budan bólek, Nursultan Nazarbaev pen Tomıslav Nıkolıch Serbııa Prezıdentiniń Qazaqstanǵa byltyrǵy sapary aıasynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtyń iske asyrylý barysyna toqtalyp ótti. Qazaqstan basshysy Serbııa elimizdiń mańyzdy seriktesiniń biri bolyp tabylatynyn jáne búginde eki el arasynda túrli ekonomıkalyq jáne saıası salalar boıynsha tolyq ózara túsinistiktiń oryn alyp otyrǵanyn atap ótti.
– Búgingi kezdesýimiz Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyn jáne Serbııamen dıplomatııalyq qarym-qatynas ornaýynyń 20 jyldyǵyn atap ótetin kezeńmen tuspa-tus kelip otyr. Bul kezdesý taýar aınalymyn ulǵaıtýǵa, ekonomıkalyq jáne saıası yntymaqtastyqty jandandyrýǵa septigin tıgizedi dep úmittenemin. Biz aýyl sharýashylyǵy, metallýrgııa, qurylys, medısına jáne farmasevtıka salalarynda yntymaqtasýǵa nıettimiz. Qazaqstan men Serbııanyń ekonomıkasy bir-birin ózara tolyqtyra túsedi. Seriktestik eki tarapqa da paıdasyn tıgizetin bolady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesin ótkizý quqyǵyna daýys berý jáne BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesine saılaý kezinde elimizdi qoldaǵany úshin Serbııa kóshbasshysyna alǵys aıtty.
Serbııa Prezıdenti búginde Astana men Belgrad túrli saladaǵy ózara is-qımyl úshin zor áleýetke ıe ekendigin atap ótti.
– Biz Serbııa Respýblıkasynyń egemendigi men aýmaqtyq tutastyǵyna qatysty bekem ustanymyńyz, sondaı-aq, IýNESKO-nyń Dúnıejúzilik muralar tizimindegi bizdiń eldiń mádenı nysandaryn saqtaý isine qoldaý kórsetkenińiz úshin Sizge rızashylyq bildiremiz, – dedi Tomıslav Nıkolıch.
Kezdesý barysynda Nursultan Nazarbaev memleketter arasyndaǵy dostyq pen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa qosqan úlesi úshin Serbııa Prezıdentin I dárejeli «Dostyq» ordenimen marapattady.
Qazaqstan basshysynyń Serbııa Respýblıkasyna resmı sapary aıasynda keńeıtilgen quramda da kelissózder ótti. Onyń barysynda ózara múddelestik qalyptasqan birqatar baǵyt boıynsha perspektıvaly jobalardyń iske asyrylý máseleleri qarastyryldy. Taraptar ekijaqty yntymaqtastyqtyń damýynda ilgerileýshiliktiń, sondaı-aq, onyń aıasyn keńeıte túsý úshin zor áleýettiń bar ekenin atap ótti.
Kelissózder qorytyndysy boıynsha tómendegideı qujattarǵa qol qoıyldy: Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti men Serbııa Respýblıkasy Prezıdentiniń birlesken málimdemesi; Qazaqstan Respýblıkasy men Serbııa Respýblıkasy arasyndaǵy Qylmystyq ister boıynsha quqyqtyq kómek kórsetý, ustap berý jáne sottalǵan adamdardy berý týraly shart; Serbııa Respýblıkasynyń EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine qatysýy týraly shart; Almaty oblysynyń ákimdigi men Voevodına avtonomııalyq aımaǵynyń úkimeti arasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisim.
Elbasy Nursultan Nazarbaev Serbııa Respýblıkasynyń Prezıdenti Tomıslav Nıkolıchpen kelissózder qorytyndysy boıynsha birlesken baspasóz máslıhatyn ótkizdi. Qazaqstan basshysy óziniń alǵashqy resmı sapary elder arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastyń ornaýynyń 20 jyldyǵyna tuspa-tus kelgenine toqtaldy.
– Meniń saparym qarsańynda Saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komıssııanyń birinshi otyrysy ótti. Búginde elderimiz arasynda ekonomıkadaǵy ózara is-qımyl deńgeıi Qazaqstan men Serbııanyń múmkindikterine saı kelmeıdi. Qazaqstanda qurylys jáne saýda salalarynda Serbııa kapıtalynyń qatysýymen 15-teı birlesken kásiporyn jumys júrgizýde. Serbııa kompanııalary Almaty metropolıteniniń birqatar stansasynyń, óńirlerdegi basqa da ınfraqurylymdyq nysandardyń qurylysyna qatysty, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev kelissózder barysynda Serbııa bıznesiniń Qazaqstandy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jáne ınfraqurylymdyq damytý isine atsalysý múmkindikterin talqylaýǵa erekshe mán berilgenin atap ótti.
– Biz ónerkásip, qurylys, aýyl sharýashylyǵy, kólik jáne tranzıt, medısına, týrızm, shaǵyn jáne orta bıznes salalaryn yntymaqtastyqtyń basym baǵyttary retinde belgiledik. Bul oraıda bizde jaqsy tájirıbe bar, onyń ishinde Serbııanyń «Energojoba» kompanııasy Qazaqstan aýmaǵynda birqatar ınfraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa atsalysqan bolatyn. Biz elimizge ozyq tájirıbesi men tehnologııalary bar Serbııanyń jańa kompanııalary keledi dep úmittenemiz. Sondaı-aq, biz Azııa men Eýropa arasyndaǵy júk tasymalyn arttyrý úshin Qazaqstan men Serbııanyń kólik-tranzıt áleýetin ózara paıdalaný jóninde pikir almastyq. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasyndaǵy ózara yntymaqtastyq múmkindikteri talqylandy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti bıylǵy mamyrda Astanada EAEO elderi kóshbasshylary qabyldaǵan saýda rejimin birizdendirý jónindegi kelissózderdi bastaý týraly sheshim Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq pen Serbııa arasynda erkin saýda aımaǵyn qurýǵa jol ashatynyn málimdedi.
Sońynda Elbasy kelissózderdiń mańyzdy bóligi Qazaqstan men Serbııanyń halyqaralyq arenadaǵy yntymaqtastyǵyna arnalǵanyna nazar aýdardy.
– Biz BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes múshesi retindegi Qazaqstannyń qyzmeti aıasynda tyǵyz yntymaqtastyq jasaý jóninde ýaǵdalastyq. Kelissózder nátıjesi ekijaqty yntymaqtastyqty arttyrý turǵysynan ózara is-qımyl aıasyn ulǵaıtýǵa ortaq nıet bar ekenin aıǵaqtady. Biz Ortalyq Azııa óńiri men Eýropadaǵy jaǵdaıdy, terrorızmmen kúres máselelerin talqyladyq. О́zara is-qımyldyń barlyq máseleleri búgingi qabyldanǵan birlesken málimdemede atap kórsetildi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev sondaı-aq, Serbııa Respýblıkasynyń Premer-mınıstri Aleksandr Výchıchpen de kezdesti. Kezdesý barysynda ekijaqty yntymaqtastyqty damytý, saıası únqatysý men mádenı almasýdy nyǵaıtý, kólik, týrızm jáne ınfraqurylym qurylysy salasyndaǵy baılanystardy óristetý máseleleri talqylandy. Sondaı-aq, taraptar halyqaralyq kún tártibiniń ózekti máseleleri jóninde pikir almasty.
Nursultan Nazarbaev pen Aleksandr Výchıch Qazaqstan men Serbııanyń ózara is-qımylyn odan ári nyǵaıtý jáne keńeıtý úshin zor áleýettiń bar ekenin atap ótti.
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Serbııaǵa resmı sapary aıasynda bolǵan myna bir aqjoltaı jańalyqty aıryqsha atap ótken jón. Serbııa astanasy – Belgrad qalasynda qazaq halqynyń ataqty aqyny Jambyl Jabaevtyń eskertkishi ashylyp, rásimge Elbasy qatysty. Saltanatty rásim barysynda Qazaqstan men Serbııa basshylary Jambyl Jabaevtyń bıýstine gúl shoqtaryn qoıdy.
Nursultan Nazarbaev jınalǵandarǵa arnaǵan sózinde qazaqtyń uly aqynynyń týǵanyna 170 jyl tolǵan tusta Belgrad qalasynda onyń eskertkishiniń ashylýy mańyzdy oqıǵa ekenin atap ótti.
– Búgingi is-shara qazaq aqyndary men jazýshylarynyń týyndylary serb tiline jáne, kerisinshe, serb qalamgerleriniń shyǵarmalary qazaq tiline aýdarylýyna yqpalyn tıgizse deımin. Osylaısha, biz halqymyzdy jáne jastarymyzdy jaqyndastyra túsemiz, – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Memleket basshysy aldaǵy ýaqytta Serbııanyń Qazaqstandaǵy mádenı kúnderin jáne Belgradta elimizdiń mádenı kúnderin ótkizýdi usyndy.
Sońynda Nursultan Nazarbaev budan keıin Qazaqstan men Serbııa arasyndaǵy mádenı jáne gýmanıtarlyq baılanystardy nyǵaıtý qadamdary jalǵasyn tabatynyna senim bildirdi.
Sondaı-aq, is-shara barysynda Serbııa Prezıdenti T.Nıkolıch pen Belgrad qalasynyń meri S.Malı sóz sóıledi.
Elbasy Nursultan Nazarbaev resmı saparynyń sońynda Serbııa Patrıarhy Irıneımen kezdesti. Kezdesý barysynda Serbııa Patrıarhy Qazaqstan Prezıdentine Serbııa Pravoslavıe shirkeýiniń joǵary nagradasy – I dárejeli Qasıetti Savva Ordenin tapsyrdy.
Nursultan Ábishuly konfessııaaralyq kelisimdi nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan elimizdiń saıasatyna berilgen joǵary baǵa úshin alǵys aıtty. – Qazaqstanda ıslam men pravoslavıe – dinniń eń basty eki dińgegi. Biz elimizde turatyn barsha konfessııa ókilderiniń dinı merekelerin atap ótemiz. Eger de barlyq memleketterdiń kóshbasshylary osyndaı qatynasty ustansa, jer betinde beıbitshilik ornaǵan bolar edi, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti Patrıarhty Astanada ótetin Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylary kelesi seziniń jumysyna qatysýǵa shaqyrdy.
Serbııa Patrıarhy Irıneı elimizdiń biregeı tájirıbesi ózge elder úshin, ásirese, álemde bolyp jatqan qazirgi jaǵdaılar aıasynda úlgi bolyp otyrǵanyn aıtty. – Sizdi Serbııaǵa, sondaı-aq barsha konfessııa ókilderiniń teń quqyly ómir súrýine sińirgen barlyq eńbegińiz úshin halqymyz ben elimizdiń úlken dosy retinde osy ordenmen marapattaımyz.
– Biz de elimizde osyndaı jaǵdaı jasalǵanyn qalaımyz, sol úshin qoldan kelgenniń bárin isteımiz, – dedi Patrıarh.
Resmı sapar túıindeler tusta Qazaqstan Prezıdenti Serbııa Respýblıkasyna saparynyń qorytyndysyna arnalǵan brıfıng ótkizdi. Brıfıng barysynda Elbasy ekijaqty yntymaqtastyqtyń barlyq baǵyttary boıynsha Qazaqstan men Serbııanyń ózara qarym-qatynasy aıasyn odan ári keńeıtýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
– Serbııa Prezıdentiniń Astanaǵa byltyrǵy sapary jáne Belgradqa meniń osy saparym belsendi ekonomıkalyq ózara is-qımyldyń bastaýyna aınalady dep oılaımyn. Ol úshin qazir biregeı múmkindikterge jol ashylýda. Belgradtyń ortalyǵynda Jambyl Jabaev eskertkishiniń ashylýy – halqymyz ben mádenıetimizge degen qurmettiń belgisi. Bul da óte mańyzdy, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sonymen qatar, Nursultan Nazarbaev bilim berý, medısına jáne farmasevtıka, aýyl sharýashylyǵy, aqparattyq tehnologııalar, qurylys salalaryndaǵy ózara is-qımyldy jandandyrý qajettigine nazar aýdardy.
Sońynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev sapar aıasynda ótken kelissózder men kezdesýler eki eldiń ekonomıkalyq baılanysyn odan ári nyǵaıtýǵa septigin tıgizetinin aıtty.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan» –
Belgradtan
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz
qyzmetinen alyndy