Rıo-de-Janeıroda ótken Olımpııalyq oıyndarda jalǵyz ǵana jampozy oza shapqanymen, Qazaqstan úshin aıryqsha tarıhı oryn belgilep bergenderdiń biri júzý jarysy boldy. Osyndaǵy jan alyp, jan berisken saıysta Dmıtrıı Balandın kútpegen jerden 200 metrge brass ádisimen júzip jarysýda aldyna jan salmady. Almatylyq 21 jasar aqberen osymen birge Qazaqstannyń kúlli sý sporty túrlerinen Olımpıada chempıony bolǵan birinshi sańlaǵy atandy. Mine, Dımanyń osy tabysy endi shyn máninde de elimizde sýda júzý sportyna úlken serpin beretin túri bar.
Otandastary Dmıtrıı Balandınniń bul tolaıym tabysyn úlken qýanyshpen qarsy aldy. Sonyń bir aıǵaǵy bolar, ol Rıo tórinde eldiń gımnin oınatyp jatqan kúnderde Aqmola oblysyndaǵy bir eldi mekende ornalasqan sport basseınine onyń atyn berý týraly usynys jasalyp jatty. Al jaqyn bolashaqta elimizdiń basqa óńirlerinde de Balandın atyndaǵy sport keshenderi ashylyp jatsa, biz eshqandaı tań qalmaǵan bolar edik.
Álem sportsúıer qaýymy sýda júzýshi Dmıtrıı Balandınniń esimin birinshi ret 2014 jyly Ońtústik Koreıanyń Inchhon qalasynda ótken jazǵy Azııa oıyndary kezinde estidi. Osynda brass ádisimen úsh qashyqtyq boıynsha altyn medal jeńip alǵan ol 2015 jyly osy eldiń Kvandjý shaharynda kerýen kergen jazǵy Ýnıversıada barysynda bir altyn, bir qola medaldy oljalap qaıtty. Al Olımpııalyq oıyndarda top jaryp shyǵa kelýi Dımanyń endi uzaqqa shabatynyn aıǵaq etip turǵandaı. Laıym, solaı bolsyn.
Eger sport shejiresin qaıta bir qoparyp, kóz sala kelsek, Qazaqstannan shyqqan alǵashqy sýda júzýshiniń 1956 jyly Melbýrnda ótken Olımpııalyq oıyndarǵa atizin salǵanyn baıqar edik. Sol Oıyndarda Almatyda týyp-ósken Gennadıı Nıkolaev 4h200 metrlik estafetaǵa qatysyp, qola júlde aldy. Biraq bul oqıǵanyń respýblıka tarıhyna kirmeı júrýine sportshynyń jarysqa Máskeý qalasy atynan qatysýy sebep bolǵanǵa uqsaıdy. Budan keıin almatylyq Vıktor Aboımov degen juldyzymyz shyǵyp, 1972 jyly Mıýnhende kúmis medalǵa qol jetkizdi. Budan bólek, 1973 jyly jazǵy Ýnıversıadada chempıon atanyp, sol jyly álem chempıonatynan kúmis júldemen oraldy. Al Sergeı Pıchýgın degen júzgishimiz 1986 jyly Izgi nıet oıyndarynda – kúmis, Ekaterına Ermakova 1987 jyly qola medal aldy.
Sýǵa sekirý sportynan almatylyq Sergeı Nemsanov 1980 jyly Máskeý Olımpıadasynda chempıondyq tuǵyrǵa kóterildi. Sol Oıyndarda vaterpolshy Sergeı Kotenko da chempıonnyń alqasyn taqty. Ol 1988 jyly Seýlde qola júldeni enshiledi. Bulardan bólek, bizdiń táýelsizdik alǵan jyldarymyzda sý dobynan áıelder qurama komandasy 2000 jyly Sıdneıde, 2004 jyly Afınada ótken Olımpııalyq oıyndarǵa qatysty. Onyń ekeýinde de tarazdyq Ásel Jaqaeva komanda kapıtany bolyp Oıyndarǵa baryp qaıtty. Kezinde Keńes Odaǵy quramasy sapynda Erlan Aıapbergenov, Asqar Orazalınov, Nurlan Meńdiǵalıev syndy qazaqstandyq vaterpolshylar da oınady.
Munyń bárin tizbelep aıtyp otyrǵan sebebimiz, sý sporty túrleri bizdiń respýblıkamyz úshin de tym bóten emes ekendigin bildirý edi. Endi Dmıtrıı Balandınniń keremet jeńisinen keıin bul salada da serpin bola túsetinine sengimiz keledi. Aqıqatyn aıtqanda, bul óte kerek nárse. Sebebi, jeńil atletıka syndy sýda júzý sporty da kez kelgen Olımpııalyq oıyndar baǵdarlamasyndaǵy júldeni kóp taratatyn saıystar túri bolyp tabylady. Osy Oıyndarda AQSh, Ulybrıtanııa jáne Avstralııa sportshylary ózderi alǵan medaldardyń aıtarlyqtaı bóligin osy saladan jınady. Sonyń nátıjesinde qorytyndy kestede aldyńǵy eki eldiń sportshylary birinshi-ekinshi oryndarǵa ornalassa, sońǵysy ondyqty tuıyqtady. Munyń ózi bul salanyń berekeli ekenin kórsetedi. Sondyqtan endigi jerde bizdiń elimizde de sporttyń osyndaı júldeni kóbirek ákeletin túrine qaraı shuǵyl betburys jasalsa, ábden durys bolar edi.
Serik PIRNAZAR,
«Egemen Qazaqstan»