• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
25 Tamyz, 2016

Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń buıryǵy  №515

350 ret
kórsetildi

2016 jylǵy 14 maýsym, Astana qalasy Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde  qonys aýdarý tártibi týraly «Halyqty jumyspen qamtý týraly» 2016 jylǵy 6 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 7-baby 11) tarmaqshalaryna sáıkes buıyramyn: 1. Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erkiti túrde qonys aýdarý tártibi týraly qaǵıdasy bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Halyqty jumyspen qamtý departamenti zańnamada belgilengen tártippen: 1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi; 2) tirkelgen osy buıryqty alǵan kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde onyń kóshirmesiniń memlekettik jáne orys tilderindegi bir danasyn baspa jáne elektrondyq túrde Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine qosý úshin «Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásipornyna jiberýdi; 3) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń kóshirmesin merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberýdi; 4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy; 5) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2), 3) jáne 4) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetter usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri B.B.Nurymbetovke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA KELISILDI Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarjy mınıstri ____________B. Sultanov 2016 jylǵy «___»________ KELISILDI Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka mınıstriniń mindetin atqarýshy _____________ M.Qusaıynov 2016 jylǵy «___»________ Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2016 jylǵy 14 maýsymdaǵy №515 buıryǵymen bekitilgen Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde qonys aýdarý qaǵıdalary 1-bólim. Jalpy erejeler 1. Osy Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde qonys aýdarý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Halyqty jumyspen qamtý týraly» 2016 jylǵy 6 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańyna (budan ári – «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zań) sáıkes ázirlendi. 2. Qaǵıdalar jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde qonys aýdarý tártibin aıqyndaıdy. 3. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) aýdandyq (qalalyq) komıssııa – aýdannyń (qalanyń) jergilikti atqarýshy organy janyndaǵy «Jumyspen qamtý 2020 jol kartasyn» (budan ári – Baǵdarlama) iske asyrý máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa; 2) áleýmettik kelisimshart – jumyssyzdar, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar qataryndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty ne oralman, sondaı-aq Zańda kózdelgen jaǵdaılarda ózge adamdar men halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy arasyndaǵy, al Zańda kózdelgen jaǵdaılarda, jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryn uıymdastyrýǵa tartylǵan jeke jáne zańdy tulǵalarmen taraptardyń quqyqtary men mindetterin aıqyndaıtyn jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna qatysý, sondaı-aq memlekettik ataýly áleýmettik kómek kórsetý týraly kelisim; 3) áleýmettik eńbek salasynyń biryńǵaı aqparattyq júıesi – halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi ýákiletti organnyń, halyqty jumyspen qamtýdyń jergilikti organdarynyń, halyqty jumyspen qamtý ortalyqtarynyń, eńbek resýrstaryn damytý ortalyǵynyń qyzmetin avtomattandyrýǵa jáne áleýmettik-eńbek salasynda halyqqa memlekettik qyzmetter kórsetýdi usyný maqsatynda vedomstvoaralyq ózara is-qımylǵa arnalǵan apparattyq-baǵdarlamalyq keshen; 4) Baǵdarlamaǵa qatysýshylar – jumys izdegen, jumyssyz, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan adamdar qataryndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary, sondaı-aq jıyrma toǵyz jasqa deıingi jastar, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylar jáne qatysý basymdyǵy Baǵdarlamada belgilengen azamattardyń ózge de sanattary; 5) bos oryn – jumys berýshidegi bos jumys orny (laýazym); 6) jumys kúshi – jumyspen qamtylǵan jáne jumyssyz halyq; 7) jumyssyzdar – jumyspen qamtylǵan halyqqa jatpaıtyn, jumys izdep júrgen jáne eńbek etýge daıyn adamdar; 8) kóshýge sýbsıdııa berý jónindegi ýákiletti uıym – ekinshi deńgeıdegi bankter nemese bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdar; 9) qonys aýdarýshy – «Halyqtyń kóshi-qony týraly» 2011 jylǵy 22 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń (budan ári – «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zań) 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge qonys aýdaratyn ishki kóship-qonýshy; 10) qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasy – «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 1-baby 12-1) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge turaqty turý úshin keletin, Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqty jumyspen qamtý týraly zańnamasyna sáıkes jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna qatysýshylarǵa kózdelgen memlekettik qoldaý sharalarymen qamtamasyz etiletin qonys aýdarýshylar otbasylarynyń shekti sany; 11) qyzmettik turǵyn úı – memlekettik mekemeniń turǵyn úı qorynan beriletin jáne ózderiniń eńbek qatynastarynyń sıpatyna baılanysty mindetterin oryndaý kezeńine Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń halyqty jumyspen qamtý týraly zańnamasyna sáıkes jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna qatysatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary men oralmandardy qonystandyrýǵa arnalǵan aıryqsha quqyqtyq rejımdegi turǵyn úı; 12) qyzmettik turǵyn úıdi jaldaý (jalǵa berý) – qyzmettik turǵyn úıdi nemese onyń bir bóligin jaldaýshyǵa (jalǵa alýshyǵa) turaqty nemese ýaqytsha paıdalanýǵa jáne aqysyn tóletip paıdalanýǵa berý; 13) oralmandardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasy – «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge turaqty turý úshin keletin, «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zańǵa sáıkes jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryna qatysýshylarǵa kózdelgen memlekettik qoldaý sharalarymen qamtamasyz etiletin oralmandar otbasylarynyń shekti sany; 14) ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar – tabys alý úshin taýarlar óndirýmen (ótkizýmen), jumystar men qyzmetter kórsetýmen dara aınalysatyndar, óndiristik kooperatıvter músheleri, otbasylyq kásiporyndardyń (sharýashylyqtardyń) jáne jaldamaly jumyskerlerdiń eńbegin paıdalanýshy jumys berýshilerdiń eńbekaqy tólenbeıtin jumyskerleri qataryndaǵy jeke tulǵalar; 15) óńirlik damý máseleleri jónindegi ýákiletti organ – óńirlik damý salasynda basshylyqty júzege asyratyn memlekettik atqarýshy organ; 16) óńirlik komıssııa – jergilikti ókildi organdar, jumys berýshiler, kásiptik odaqtar jáne oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń kásipkerler palatasy ókilderiniń qatysýymen oblystyń (respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń) jergilikti atqarýshy organy janyndaǵy Baǵdarlamany iske asyrý máseleleri jónindegi vedomstvoaralyq komıssııa; 17) turǵynjaı – turaqty turýǵa arnalǵan jáne soǵan paıdalanylatyn, belgilengen sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq, tehnıkalyq jáne basqa da mindetti talaptarǵa saı keletin jeke turǵyn úı birligi (dara turǵyn úı, páter, jataqhanadaǵy bólme); 18) halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organ – óńirlik eńbek naryǵyndaǵy ahýaldy eskere otyryp, halyqty jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń baǵyttaryn aıqyndaıtyn aýdannyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń, oblystyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdarynyń qurylymdyq bólimshesi; 19) halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi ýákiletti organ – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes halyqty jumyspen qamtý salasyndaǵy basshylyqty jáne salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ; 20) halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy – aýdannyń, oblystyq jáne respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organy jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalaryn iske asyrý jáne jumyssyzdyqtan áleýmettik qorǵaýdy jáne Zańǵa sáıkes jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń ózge de sharalaryn uıymdastyrý maqsatynda quratyn memlekettik mekeme; 21) halyqty jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalary – jumyssyzdar, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar qataryndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryn jáne oralmandardy, sondaı-aq Zańda kózdelgen jaǵdaılarda ózge adamdardy halyqty jumyspen qamtý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen júzege asyrylatyn jumyssyzdyqtan áleýmettik qorǵaý jáne halyqty jumyspen qamtý, memlekettik qoldaý sharalary; 22) ekonomıkalyq ósý ortalyǵy – sońǵy 5-10 jyl boıy ekonomıkalyq kórsetkishteriniń turaqty ósýimen jáne joǵary demografııalyq áleýetimen (kóshi-qon saldosy oń) sıpattalatyn eldi meken. 2-bólim. Jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin adamdardyń erikti túrde qonys aýdarýyn uıymdastyrý tártibi 1-paragraf. Adamdardyń erikti túrde qonys aýdarýyn memlekettik qoldaý sharalary 4. «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zańnyń 24-baby 4-tarmaqshasyna sáıkes jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalary sheńberinde erikti qonys aýdaratyn adamdardy memlekettik qoldaý: 1) jumyskerdiń qonys aýdarýy jumys berýshiniń qarajaty esebinen júzege asyrylatyn jaǵdaılardy qospaǵanda, adamdardyń jáne olardyń otbasy músheleriniń qonys aýdarýyna, soǵan baılanysty shyǵystardyń ornyn toltyrýǵa sýbsıdııalar berýdi; 2) jumys berýshi jumyskerge turǵyn úı-jaı usynǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı nemese jataqhanalardan bólme berýdi; 3) jumys berýshiniń qajettiligi bar bolǵan kezde kásiptik oqytýdy; 4) jańa turǵylyqty jerde jumysqa ornalasýǵa járdemdesýdi qamtıdy. 5. Halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary jumysqa ornalastyrý úshin jańa turǵylyqty jerge: 1) jumys berýshilerdiń qajettilikterin eskere otyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderden áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti joǵary eldi mekenderge jáne ekonomıkalyq ósý ortalyqtaryna; 2) «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes qonys aýdarýshylar men oralmandardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasy sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıtyn óńirlerge adamdardyń erikti túrde qonys aýdarýyna járdemdesedi. 6. Qonys aýdarý: 1) bir aýdannyń ishinde; 2) bir oblys sheginde bir aýdannan (oblystyq mańyzy bar qaladan) basqa aýdanǵa (oblystyq mańyzy bar qalaǵa); 3) bir oblystan basqa oblysqa júzege asyrylady. 7. Jańa turǵylyqty jerge adamdardyń erikti túrde qonys aýdarýy: 1) jumys berýshilerdiń qajettilikterin eskere otyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderde turatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna; 2) jumys berýshilerdiń qajettilikterin eskere otyryp, Mańǵystaý oblysy Jańaózen qalasynda turatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna jáne oralmandarǵa; 3) «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) jáne 5-1) tarmaqshalaryna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylarǵa qatysty júzege asyrylady. 8. Halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary jumysqa ornalastyrý úshin mynadaı sanattaǵy: 1) jumys izdegen adamdardyń; 2) jumyssyzdardyń; 3) ózin-ózi jumyspen qamtyǵandardyń; 4) jıyrma toǵyz jasqa deıingi eńbekshi jastardyń jáne olardyń otbasy músheleriniń jańa turǵylyqty jerge erikti túrde qonys aýdarýyna járdemdesedi. 9. «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zańnyń 24-baby 3-tarmaǵyna sáıkes jumysqa ornalasý úshin jumys izdep júrgen adamdar jáne jumyssyzdar arasynda jańa turǵylyqty jerge erikti túrde qonys aýdarý úshin: 1) balalar aýylynyń tárbıelenýshileri jáne balalar úıleriniń, jetim balalar men ata-anasynyń qamqor­lyǵynsyz qalǵan on alty jastan jıyrma úsh jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattardyń túlekteri; 2) «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaıtyn óńirlerge qonys aýdaratyn oralmandar; 3) orta, tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi, joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berý uıymdarynyń túlekteri; 4) jumys berýshi – zańdy tulǵanyń taratylýyna ne jumys berýshi – jeke tulǵa qyzmetiniń toqtatylýyna, jumyskerler sanynyń nemese shtatynyń qysqarýyna, jumys berýshiniń ekonomıkalyq jaǵdaıynyń nasharlaýyna ákep soqqan óndiristerdiń jáne oryndalatyn jumystar men kórsetiletin qyzmetter kóleminiń tómendeýine baılanysty jumystan bosatylǵan adamdar basymdyq paıdalanady. 10. Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń kóshýi jumys berýshi jumyskerge turǵyn úı-jaı usynǵan jaǵdaılardy qospaǵanda, turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı nemese jataqhanalardan bólme berýmen, sondaı-aq jumyskerdiń qonys aýdarýy jumys berýshiniń qarajaty esebinen júzege asyrylatyn jaǵdaılardy qospaǵanda, qonys aýdarýǵa, soǵan baılanysty shyǵystardyń ornyn toltyrýǵa sýbsıdııalar tóleýmen óz betinshe júzege asyrylady. 11. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2014 jylǵy 28 maýsymdaǵy № 728 qaýlysymen bekitilgen «О́ńirlerdi damytýdyń 2020 jylǵa deıingi baǵdarlamasynyń 5-bóliminiń 4-kishi bólimine sáıkes Oblystardyń jergilikti atqarýshy organdary óńirlik damý máseleleri jónindegi ýákiletti organmen kelisý boıynsha áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen, ortasha jáne joǵary eldi mekenderdi aıqyndaý krıterıılerine sáıkes áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen jáne joǵary eldi mekenderdi aıqyndaıdy jáne ony halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi ýákiletti organǵa joldaıdy. 2-paragraf. Qonys aýdarýǵa qajettilikti aıqyndaý tártibi, qonys aýdarýǵa qatysýǵa úmitkerlerdi irikteý tártibi men áleýmettik kelisimshart jasasý 12. Halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary úmitkerlerge, sondaı-aq jumys berýshilerge jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý úshin erikti túrde qonys aýdarýǵa járdemdesý tártibi týraly jáne úmitkerlerdi irikteý sharttary týraly konsýltasııa beredi. 13. Baǵdarlamaǵa qatysýǵa nıet bildirgen jumys berýshiler halyqty jumyspen qamtý ortalyqtaryna: 1) mamandyqtar (kásipter) bólinisinde qajetti jumys kúshiniń sanyn kórsete otyryp; 2) Baǵdarlamaǵa qatysýshylar úshin jumys berýshilerdiń qosa qarjylandyrýymen turǵyn úı salý múmkindigi týraly; 3) Baǵdarlamaǵa qatysýshylardy turaqty jumys oryndaryn usyna otyryp, jumysqa ornalastyrý múmkindigi týraly ótinim ne Baǵdarlama sheńberinde kásiptik oqýdy aıaqtaǵannan keıin turaqty jumys oryndaryna jumysqa ornalastyrý týraly jazbasha mindetteme beredi (erkin nysanda). 14. Halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti joǵary eldi mekenderge jáne ekonomıkalyq ósý ortalyqtaryna qajetti eńbek resýrstaryn qonystandyrý úshin turǵyn úı salýǵa qajettiligi bar jumys berýshilerdiń tizilimin júrgizedi. 15. Kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary aı saıyn: 1) áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti joǵary eldi mekenderdegi jáne ekonomıkalyq ósý ortalyqtaryndaǵy jumys berýshilerdiń ótinimderin eskere otyryp, olardyń eńbek resýrstaryna qajettiligin; 2) jumys berýshilerdiń jumys kúshine degen suranysyn qanaǵattandyrý úshin qosymsha eńbek resýrstaryn tartý qajettiligin; 3) oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń belgilengen kvotasy sheńberinde qonys aýdarýǵa qajettilikti aıqyndaıdy. 16. Shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary aı saıyn: 1) jumys berýshilerdiń qajettilikterin eskere otyryp, áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderde turatyn jumys izdegen adamdar, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan, jumyssyz halyq sanyn; 2) kóshýge qatysý múmkindigi bar alatyn balalar aýyly tárbıelenýshileriniń jáne balalar úıleri, jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan on alty jastan jıyrma úsh jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattar túlekteriniń, jıyrma toǵyz jasqa deıingi jastardyń, oralmandardyń jalpy sanyn; 3) «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge qonys aýdarýǵa áleýetti túrde qatysý múmkindigi bar oralmandar men qonys aýdarýshylardyń sanyn aıqyndaıdy. 17. Halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary aýdandyq (qalalyq) komıssııalarmen keliskennen keıin úsh jumys kúni ishinde áleýetti Baǵdarlmaǵa qatysýshylardyń sany jáne eńbek resýrstaryna qajettilik týraly aqparatty oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organyna joldaıdy. 18. Oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organy áleýetti Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń sany jáne eńbek resýrstaryna qajettilik týraly aqparat túsken kúnen bastap bes jumys kúni ishinde onyń negizinde: 1) áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderde turatyn, oblystyń (aýdannyń/qalanyń) áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti joǵary eldi mekenderine jáne ekonomıkalyq ósý ortalyqtaryna, onyń ishinde oblystan tys jerge kóshýge qatysý múmkindigi bar jumys izdegen adamdardyń, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan, jumyssyz halyqtyń jalpy sanyn; 2) «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kóshýge qatysý múmkindigi bar qonys aýdarýshylar men oralmandardyń jalpy sanyn; 3) kóshýge qatysý múmkindigi bar balalar aýyly tárbıelenýshileriniń jáne balalar úıleri, jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan on alty jastan jıyrma úsh jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattar túlekteriniń, jıyrma toǵyz jasqa deıingi jastardyń, oralmandardyń jalpy sanyn; 4) áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti joǵary eldi mekender men ekonomıkalyq ósý ortalyqtaryndaǵy jumys berýshilerdiń eńbek resýrstaryna jalpy qajettiligin, olardyń jumys kúshine degen suranysyn qanaǵattandyrý úshin qosymsha eńbek resýrstaryn tartý qajettiligin qalyptastyrady. Osy tarmaqtyń 1), 2), 3) 4) tarmaqshalarynda kórsetilgen jıyntyq aqparat oblystyń jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organynyń ınternet resýrsynda úsh jumys kúni ishinde ornalastyrylady. 19. Oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organy jumys kúshiniń utqyrlyǵyn arttyrý jónindegi jıyntyq aqparatty qalyptastyrǵannan keıin úsh jumys kúni shinde áleýetti Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń jalpy sany, eńbek resýrstaryna qajettilik pen azamattardyń kóshý múmkindigi týraly jıyntyq aqparatty óńirlik komıssııaǵa jiberedi. 20. О́ńirlik komıssııa: 1) jıyntyq aqparat túskennen keıin bes jumys kúni ishinde shyǵý jáne qabyldaý oryndaryn aıqyndaı otyryp, beriletin turǵyn úılerdiń jalpy sanyna baılanysty oblystyń (aýdannyń, qalanyń) sheginde, basqa oblysqa kóshetin azamattardyń yqtımal sanyn kelisedi jáne kóshýdi uıymdastyrý úshin oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organyna jáne (nemese) halyqty jumyspen qamtý ortalyqtaryna usynym jiberedi; 2) Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń kóshýin, qonystanýyn uıymdastyrý máselelerin qaraıdy. 21. Kóshý úshin Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń sany jastarǵa arnalǵan qyzmettik turǵyn úı jáne jatahana qurylysyna, olardy satyp alýǵa arnalǵan qarajattardyń jalpy kólemine (jumys berýshilerdiń tarapynan qosa qarjylandyrýdy eskergende), sondaı-aq tıisti qarjy jylyna memleket esebinen kóshýdi sýbsıdııalaýǵa baılanysty aıqyndalady. 22. Baǵdarlamaǵa qatysýǵa úmitkerler shyǵý jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtaryna osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha ótinish beredi. 23. О́tinishke mynadaı qujattar qosa beriledi: 1) Qazaqstan Respýblıkasy azamatynyń jeke basyn, oralmannyń jeke basyn kýálandyratyn qujattyń kóshirmeleri; 2) Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde №11174 bolyp tirkelgen «Qazaqstan Respýblıkasynyń halqyn qujattandyrý jáne tirkeý máseleleri boıynsha memlekettik kórsetiletin qyzmetter standarttaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstriniń 2015 jylǵy 10 sáýirdegi №332 buıryǵymen bekitilgen nysan boıynsha mekenjaı anyqtamasyn (budan ári – mekenjaı anyqtamasy); 3) Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde №11507 bolyp tirkelgen «Balaly otbasylarǵa beriletin memlekettik járdemaqylar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyn iske asyrý jónindegi keıbir sharalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń 2015 jylǵy 5 mamyrdaǵy №319 buıryǵymen bekitilgen nysan boıynsha ótinish berishiniń otbasynyń quramy týraly málimetter; 4) eńbek kitapshasynyń kóshirmesi (bar bolsa); 5) bilimi týraly qujattyń (dıplom, attestat, kýálik) kóshirmesi (bar bolsa); 6) Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde №13334 bolyp tirkelgen «Oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizý qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2016 jylǵy 15 qańtardaǵy № 20 buıryǵymen bekitilgen nysan boıynsha oralmandardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizý (kelisim berý) ne odan bas tartý týraly komıssııa sheshiminiń kóshirmesi jáne ýákiletti organnyń sheshimi. 24. Shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary on jumys kúni ishinde basqa oblysqa, sondaı-aq basqa aýdanǵa kóshýge nıet bildirgen adamdardyń Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń quramyna qosý týraly ótinishteri men qujattaryn – oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organyna, aýdan ishinde – aýdandyq (qalalyq) komıssııanyń qaraýyna jiberedi. 25. Oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organy basqa oblysqa, sondaı-aq basqa aýdanǵa kóshýge nıet bildirgenderdiń ótinishteri men qujattary kelip túsken kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde olardy óńirlik komıssııanyń qaraýyna jiberedi. 26. Baǵdarlamaǵa qatysýǵa ótinish berýshi adamdardyń qujattaryn qaraý qorytyndysy boıynsha bes jumys kúni ishinde: 1) aýdandyq (qalalyq) komıssııalar bir aýdannyń ishinde kóshetin azamattarǵa qatysty Baǵdarlamaǵa qatysýshylar quramyna engizý ne engizýden bas tartý týraly usynymdar ázirleıdi. Aýdandyq komıssııanyń usynymdary halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna jiberiledi; 2) óńirlik komıssııalar: bir oblys sheginde bir aýdannan (oblystyq mańyzy bar qaladan) basqa aýdanǵa (oblystyq mańyzy bar qalaǵa); basqa oblysqa kóshetin azamattarǵa qatysty Baǵdarlamaǵa qatysýshylar quramyna engizý ne engizýden bas tartý týraly usynymdar ázirleıdi. О́ńirlik komıssııa bir oblys sheginde bir aýdannan (oblystyq mańyzy bar qaladan) basqa aýdanǵa (oblystyq mańyzy bar qalaǵa) kóshý úshin ázirlengen usynymdardy tıisti halyqty jumyspen qamtý ortalyqtaryna jiberedi. Basqa oblysqa kóshetinder úshin ázirlengen usynymdar oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi jergilikti organyna jiberiledi. Oblystyń halyqty jumyspen qamtý máseleri jónindegi jergilikti organy usynym kelip túsken kúnnen bastap úsh jumys kúni ishinde óńirlik komıssııanyń basqa oblysqa kóshetin azamattarǵa qatysty Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń quramyna qosý týraly usynymyn shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtaryna jiberedi. О́ńirlik jáne aýdandyq (qalalyq) komıssııanyń otyrysy Baǵdarlamaǵa qatysýǵa ótinishter men qujattardyń kelip túsýine qaraı ótkiziledi. 27. Erikti túrde qonys aýdarýǵa qatysý úshin adamdar mynadaı krıterıılerge sáıkes kelýi: 1) jumys izdegen adamdar, ózin-ózi jumyspen qamtyǵan, jumyssyz halyqtyń sanatyna jatýy; 2) jańa turǵylyqty jeri boıynsha jumys berýshiler málimdegen derekqorda bar bos jumys oryndaryna sáıkes keletin kásiptik bilimi ne turaqty jumys oryndaryna jumysqa ornalastyrý týraly jumys berýshiniń jazbasha mindettemesiniń (erkin nysanda) bolýy; 3) áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderde keminde bir jyl turaqty turýy kerek (mekenjaı anyqtamasymen rastalady). 28. Osy Qaǵıdalardyń 27-tarmaǵynda kórsetilgen krıterııler balalar aýylynyń tárbıelenýshileri jáne balalar úıleriniń, jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan on alty jastan jıyrma úsh jasqa deıingi balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattardyń túlekteri, jıyrma toǵyz jasqa deıingi jastar, «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylar bolyp tabylatyn Baǵdarlamanyń osy baǵytyna qatysýshylarǵa qoldanylmaıdy. Osy Qaǵıdalardyń 27-tarmaǵy 3) tarmaqshasyna sáıkes áleýmettik-ekonomıkalyq damý áleýeti tómen eldi mekenderde turaqty turý krıterııleri basqa oblystarǵa kóshetin úmitkerlerge qoldanylmaıdy. Turǵyn úıde, qyzmettik turǵyn úıde (jataqhanadaǵy bólmede) turatyn otbasy kommýnaldyq qyzmetterdi, jalǵa alý aqysyn tóleýdi qamtamasyz etedi. 29. Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy óńirlik ne aýdandyq (qalalyq) komıssııanyń usynymyn alǵan kúnnen bastap on bes jumys kúni ishinde ótinish berýshilerdi Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń quramyna engizý ne engizýden bas tartý týraly sheshim (erkin nysanda) qabyldaıdy. Baǵdarlamaǵa qatysýǵa úmitker osy Qaǵıdalardyń 27-tarmaǵynda kórsetilgen krıterıılerge sáıkes kelmegen jaǵdaılarda, Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń quramyna engizýden bas tartý týraly teris sheshim qabyldanady. 30. Shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary sheshim qabyldanǵan kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde ótinish berýshilerdi qabyldanǵan sheshim týraly jazbasha habardar etedi. 31. Azamattardy Baǵdarlamaǵa qatysýshylar qataryna engizý týraly sheshimniń jáne kóshý sharttaryn kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtarymen kelisý negizinde shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyqtary Baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes qonys aýdarýǵa joldama beredi. 32. Kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy shyqqan jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy qonys aýdarýǵa bergen joldamanyń negizinde halyqty jumyspen qamtý máseleleri jónindegi ýákiletti organ bekitken nysan boıynsha «Halyqty jumyspen qamtý týraly» Zańnyń 7-baby 26) tarmaqshasyna sáıkes áleýmettik kelisimshart jasasady. «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen qonys aýdarýshymen jáne oralmanmen jeke áleýmettik kelisimshart jasalady. 3-bólim. Kóshýge sýbsıdııa berý jáne turǵyn úıge, qyzmettik turǵyn úıge (jatqhana bólmelerine) qonystaný tártibi, kásiptik oqytýǵa joldama berý 33. Kóshýge sýbsıdııa taǵaıyndaý jáne qyzmettik turǵyn úı nemese qyzmettik turǵyn úı (jataqhanadan bólme) berý úshin Baǵdarlamaǵa qatysýshy kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵyna kóshýge sýbsıdııa taǵaıyndaýǵa jáne turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı (jatqhanadan bólme) berýge osy Qaǵıdalarǵa 3-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha ótinish beredi. 34. О́tinishke Baǵdarlamaǵa qatysýshy men onyń kóship kelgen otbasy músheleriniń mynadaı qujattary qosa beriledi: 1) shyqqan jerinen osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes qonys aýdarýǵa joldamasy; 2) jeke basty kýálandyratyn qujattyń kóshirmesi; 3) Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 7586 bolyp tirkelgen «Quqyqtyq kadastrdan aqparat usyný qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstriniń 2012 jylǵy 28 naýryzdaǵy №131 buıryǵy men bekitilgen nysan boıynsha Baǵdarlamaǵa qatysýshyǵa jáne onyń otbasy múshelerine kelgen jeri boıynsha jyljymaıtyn múlki joq (bar) ekeni týraly anyqtama; 4) jumys berýshimen jasalǵan eńbek sharty (bar bolsa). 35. Baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa kóshýge sýbsıdııa jáne soǵan baılanysty shyǵystarǵa ótemaqylar: 1) bir aýdannyń ishinde qonys aýdarýshylarǵa – otaǵasyna on eselengen aılyq eseptik kórsetkish, árbir otbasy múshesine bes eselengen aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde; 2) bir oblys sheginde bir aýdannan (oblystyq mańyzy bar qaladan) basqa aýdanǵa qonys aýdarýshylarǵa – otaǵasyna jıyrma bes eselengen aılyq eseptik kórsetkish, árbir otbasy múshesine on bes eselengen aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde; 3) bir oblystan basqa oblysqa kóshetinderge, sondaı-aq «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylarǵa otaǵasyna elý eselengen aılyq eseptik kórsetkish, otbasynyń árbir múshesine otyz bes eselengen aılyq eseptik kórsetkish mólsherinde beriledi. 36. Jumys berýshilerdiń qajettilikteri sheńberinde kelgen Baǵdarlamaǵa qatysýshyǵa jáne onyń otbasy múshelerine kóshýge sýbsıdııalar, soǵan baılanysty shyǵystar turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı ne jataqhanadan bólme jaldaý (qosymsha jaldaý) týraly jasalǵan sharttyń negizinde ne turǵyn úı máselesin óz betinshe sheshken kezde kelgen jeri boıynsha tirkelgenin rastaıtyn mekenjaı anyqtamasynyń negizinde óteledi. «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylarǵa kóshýge sýbsıdııalar, soǵan baılanysty shyǵystar olar jańa turǵylyqty jerge kelgennen keıin óteledi. Bir eldi meken sheginde kóshetin Baǵdarlamaǵa qatysýshylarǵa kóshýge sýbsıdııalar, sonymen baılanysty shyǵyndarǵa ótemaqylar tólenbeıdi. 37. Kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy osy Qaǵıdalardyń 34-tarmaǵynda kórsetilgen barlyq qujattar bar bolǵan kezde bes jumys kúni ishinde jumys berýshilerdiń qajettiligi sheńberinde kelgen Baǵdarlamaǵa qatysýshymen turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı nemese jataqhanadan bólme jaldaý (qosymsha jaldaý) shartyn jasasqan kúnnen bastap nemese turǵyn úı máselesin sheshken kezde kelgen jeri boıynsha mekenjaı anyqtamasynyń negizinde osy Qaǵıdalarǵa 4-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha kóshýge sýbsıdııa taǵaıyndaý týraly buıryq shyǵarady; 38. Kóshýge beriletin sýbsıdııany taǵaıyndaý týraly sheshimde Baǵdarlamaǵa qatysýshynyń otbasy quramy, olarǵa beriletin tıisti tólemderdiń mólsheri jáne ol kóshýge sýbsıdııa berý jónindegi ýákiletti uıymda ashqan jeke shotynyń nómiri kórsetiledi. 39. Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy kóshýge beriletin sýbsıdııany taǵaıyndaý týraly sheshim shyǵarǵannan keıin jıyrma jumys kúninen keshiktirmeı kóshýge sýbsıdııa berý jónindegi ýákiletti uıymdarǵa tıisti tólemderdi aýdarady. 40. Áleýmettik kelisimsharttyń talaptaryna sáıkes Baǵdarlamaǵa qatysýshy (otbasymen birge) kelgen jerinen ketken jaǵdaıda, ketken kúnnen bastap alty aıdyń ishinde kóshýge beriletin sýbsıdııanyń alynǵan somasy respýblıkalyq bıýdjetke óteledi. «Halyqtyń kóshi-qony týraly» Zańnyń 8-baby 5) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵan óńirlerge kelgen jáne oralmandar men qonys aýdarýshylardy qabyldaýdyń óńirlik kvotasyna engizilgen oralmandar men qonys aýdarýshylar bes jyl ishinde óz erki boıynsha qonystanǵan óńirden tys óńirge óz betinshe kóshken jaǵdaıda (ne oralmandar Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattyǵyn alýdan bas tartqanda) Baǵdarlamaǵa qatysýshylardyń quramynan shyǵarylady jáne memlekettik qoldaý sharalaryn kórsetýge jumsalǵan memlekettik shyǵystardyń somasyn erikti túrde, al bas tartqan jaǵdaıda sot tártibimen respýblıkalyq bıýdjetke qaıtarady. Áskerı qyzmetke shaqyrylǵan, osy eldi mekende turýǵa múmkindik bermeıtin aýrýlardy, jumys berýshiniń ótinimi boıynsha basqa jerge oqýǵa jiberilgen jaǵdaılardy qospaǵanda, Baǵdarlamaǵa qatysýshynyń otbasy músheleriniń biri kelgen jerinen ketken jaǵdaıda, ketken otbasy múshesi alǵan kóshýge beriletin sýbsıdııa somasyn bıýdjetke qaıtarady. 41. Jumys berýshiler Baǵdarlamaǵa qatysýshyny jumysqa ornalastyrý jónindegi mindettemeni oryndamaǵan jaǵdaıda memlekettiń oqytýǵa jáne (nemese) kóshýdi sýbsıdııalaýǵa jumsaǵan shyǵystaryn óteıdi. 42. Baǵdarlamaǵa qatysýshynyń jáne onyń otbasy músheleriniń jańa turǵylyqty jeri boıynsha menshik quqyǵynda turǵyn úıi ne kommýnaldyq turǵyn úı qorynan turaqty paıdalanýynda turǵyn úıi bar bolǵan jaǵdaıda, jańa turǵylyqty jeri boıynsha turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı ne jataqhanadan bólme berilmeıdi. 43. Memlekettik turǵyn úı qorynan turǵyn úı nemese jeke turǵyn úı qorynan jergilikti atqarýshy organ jaldaǵan turǵyn úı ár adamǵa keminde on bes sharshy metr jáne kóp degende on segiz sharshy metr paıdaly alań, biraq keminde bir bólmeli páter mólsherinde nemese jataqhanadan bólme beriledi. Jataqhanadan bólmeler jıyrma toǵyz jasqa deıingi eńbekshi jastarǵa (sonyń ishinde balalar úıiniń tárbıelenýshilerine, jetim balalarǵa jáne ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan, kámelettik jasqa tolǵanǵa deıin ata-anasynan aırylǵan balalarǵa) olardyń burynǵy turǵan jerine, onyń ishinde oblys ortalyqtarynda turǵanyna qaramastan júzege asyrylady. Osy Qaǵıdalardyń 43-tarmaǵynyń 2-bóliginde kórsetilgen adamdar áskerı qyzmetke shaqyrylǵan kezde jasy merzimdi áskerı qyzmetti ótkerý merzimine uzartylady. 44. Jastar, onyń ishinde nekede turǵandar úshin jataqhanalardan bólmeler mynadaı: 1) jasy jıyrma toǵyzǵa deıin bolýy; 2) qoldanystaǵy eńbek shartynyń nemese áleýmettik kelisimsharttyń bolýy; 3) turǵyn úı qurylys jınaqtary júıesine qatysýy sharttarymen beriledi. Jastarǵa arnalǵan jataqhanadaǵy bólmeler bes jylǵa deıingi merzimge beriledi jáne jekeshelendirýge jatpaıdy. 45. Jastarǵa arnalǵan jataqhanadaǵy bólme, turǵyn úı, qyzmettik turǵyn úı halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń turǵyn úı komıssııasy qabyldaǵan turǵyn úı berý týraly sheshimniń jáne halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy men Baǵdarlamaǵa qatysýshy arasynda jasalǵan turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi jáne jataqhanadaǵy bólmeni jaldaý (qosymsha jaldaý) týraly sharttyń negizinde beriledi. 46. Baǵdarlamaǵa qatysýshynyń ne onyń otbasy múshesiniń eki aıdan astam qoldanystaǵy eńbek sharty bolmaǵan jaǵdaıda, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi, jastarǵa arnalǵan jataqhanadaǵy bólmeni jaldaý (qosymsha jaldaý) sharty men onymen jasalǵan áleýmettik kelisimshart buzylady. 47. Turǵyn úı komıssııasynyń sheshimi eki danada jasalady (erkin nysanda), onyń bireýi halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynda saqtalady, al ekinshisi ótinish berýshige beriledi. 48. Baǵdarlamaǵa qatysýshy men kelgen jeriniń halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy arasynda «Memlekettik turǵyn úı qorynan turǵyn úı nemese jeke turǵyn úı qorynan jergilikti atqarýshy organ jaldaǵan turǵyn úı berý jáne paıdalaný qaǵıdalaryn bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2011 jylǵy 1 jeltoqsandaǵy №1420 qaýlysymen bekitilgen nysan boıynsha memlekettik turǵyn úı qorynan turǵyn úıdi nemese jeke turǵyn úı qorynan jergilikti atqarýshy organ jaldaǵan turǵyn úıdi jaldaý (qosymsha jaldaý) sharty jasalady. Eger shart jasasý týraly usynys jasalǵan kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde Baǵdarlamaǵa qatysýshy jaldaý (qosymsha jaldaý) shartyna qol qoımasa, halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy jastarǵa arnalǵan jataqhanadan bólmeni, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi Baǵdarlamanyń basqa qatysýshysyna qaıta bóledi. 49. Halyqty jumyspen qamtý ortalyǵy Baǵdarlamaǵa qatysýshymen jastarǵa arnalǵan jataqhanadan bólmeni, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi jaldaý (qosymsha jaldaý) shartyn halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynyń (kelgen jeriniń) turǵyn úı komıssııasy tıisti sheshim qabyldaǵannan keıin bes jumys kúni ishinde jasaıdy. Baǵdarlamaǵa qatysýshy jastarǵa arnalǵan jataqhanadan bólmeni, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi jaldaý (qosymsha jaldaý) shartynyń tarapy bolady. Jastarǵa arnalǵan jataqhanadan bólmeni, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi jaldaý (qosymsha jaldaý) sharty 1994 jylǵy 27 jeltoqsandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Azamattyq kodeksinde (budan ári – Azamattyq kodeks) kózdelgen tártippen eki danada jasalady. Jastarǵa arnalǵan jataqhanalardan bólmeni, turǵyn úıdi, qyzmettik turǵyn úıdi jaldaý (qosymsha jaldaý) shartynyń bir danasy halyqty jumyspen qamtý ortalyǵynda saqtalady, ekinshisi ótinish berýshige beriledi jáne jastarǵa a