Túımebaev kásipkerlerge: О́ńirdiń damýy sizderge baılanysty

Oblys ákimi Janseıit Túımebaev kásipkerlermen keleli keńes ótkizdi. Jıynǵa shaǵyn, orta jáne iri kásiporyndardy qosqanda 200-ge jýyq bıznes ókili qatysty. Qazaqstan iri maqsattarǵa jetý úshin onyń kásipkerleri myqty bolýy kerek. Ony Elbasymyz dáıim aıtyp júredi. Búkil álemdi daǵdarys qursaýlaǵan kezde 10 myńǵa tarta jumysshysy bar iri kásiporyndar aldymen qıyndyqqa tap bolypty. Má­selen, alyp mashına jasaý zaýyty. Konveıerden jańa shyqqan avtokólikti alarman az. Baǵasyn tómendetip satý bankrottyqqa aparady. Tyǵyryqtan jol taba almaǵannan keıin aldy jabylyp tynǵan. «Al Germanııa sııaq­ty bıznesin shaǵyn jáne orta kásipke ıkemdegen memleket­ter daǵdarystan tez shyǵyp ketti,  – degen Elbasy. – О́ıtkeni, kásip­orynda myqtaǵanda elý adam jumys jasaıdy. О́ndirip jatqan ónimderi naryqta naqty baǵasyn almasa, kelesi baǵytqa shyǵynsyz aýysa alady». Bul jaǵdaı Ońtústik Qazaqstan oblysy kásipkerleriniń basynda bar. Kópshiligi shaǵyn jáne orta kásippen aınalysady. Naryq jaǵdaıyna tez ıkemdeletin ońtús­tik kásipkerleri «anaýym joq, mynaýym joq» dep maza ala ber­­meıdi, tek jumys jasaýǵa múm­kindik ber. Jıyn barysynda Janseıit Túı­mebaev alǵashqy sharýasyn óńir kásipkerleriniń jumysymen ta­nysýdan bastaǵandyǵyn aıtty. «Ońtústik» erkin ekonomı­kalyq aımaǵynda, «Oń­tús­tik» ındýstrııalyq aıma­ǵyn­da, «Tassaı» ındýstrııalyq aıma­ǵynda bolyp, zaýyt, fabrıka jumys­tarymen tanystym, – dedi ol. – Ońtústik óńiri respýblıkada halqy kóp, eki memleketpen shek­tesetin, Uly Jibek jolynyń boıynda otyrǵan, ulttyq qasıetti boıyna molynan sińirgen kıeli meken. Endi ekonomıkalyq damýda da aldyńǵy qatarda bolýǵa jumys isteýimiz kerek. Oblysta iri, shaǵyn jáne kishi bıznes bar. Shyntýaıtyna kelgende, óńirdi túletetin, qarjylyq jaǵyn nyǵaıtyp ekonomıkalyq kúsh-qýatyn arttyratyn múmkindik sizderdiń qoldaryńyzda. Kásip­kerler óz sharýasyna myqty bolsa, jumys oryndary kóbeıedi, el­diń ál-aýqaty artady. Elbasy bizdi sizderge qyzmet etýge ji­berdi. Osy maqsat údesinde birle­sip jumys jasaımyz». Osylaı degen oblys basshysy jýyrda Astanada ótken Ońtústik Qazaqstan oblysynyń kúnderinde Astana ákimi Áset Isekeshevke elordada «Ońtústik ónimderi» kórme úıin ashýǵa keliskendigin aıtty. Iаǵnı, bul bir jaǵynan tanystyrý bolsa, ekinshi jaǵynan taýar­lar­dyń ótýine septigin tıgizbek. Eki jaqqa da paıdaly usynys kásipkerlerdiń kóńilinen shyqty. Kezdesý barysynda oblys ákimi álemdegi búgingi kúrdelengen máselelerdiń elimizdi aınalyp ótpeıtindigin, sondyqtan daǵdarys ekpinin basyp, ekono­mıkalyq qýatty arttyrý úshin Elbasynyń tapsyrmalary tolyq oryndalýy qajettiligin aıtty. Oblysta ındýstrııalyq-ınno­vasııalyq damý jumystaryna qatty kóńil bólinip jatyr. Son­dyqtan, birdi alyp birge sil­tegen qaǵazbastylyqty azaıtyp, naqty ispen aınalysý, sybaılas jemqorlyqqa jol bermeý máselesi sóz boldy. Oblys basshysynyń emen-jarqyn áńgimege shaqyrýy kásip­kerlerdi de qýantyp, biraz ózekti máseleler kezdesý barysynda sheshimin tapty. Máselen, «Dıoıl­gaz» kompanııasy «Tassaı» ındýs­trııalyq aımaǵynan jer teli­min ala almaı júr. Rásimdeý qaǵaz­dary kóbeıip, alashapqyn bolyp júrgenge uqsaıdy. Janseıit Túımebaev bul máseleniń jaqyn arada sheshimin tabatyndyǵyn aıtty. Jaqynda ázirlegen qaý­lylardyń arasynda «Tassaı» ındýstrııalyq aımaǵynan jer alatyn kásiporyndardyń ishinde «Dıoılgaz» kompanııasy bar eken. «Maraı E7» jáne oblystaǵy myqty kásiporyndardyń biri «Karls Krona» elektr energııasymen tolyq qamtamasyz etilmeı keledi. Al bul óz kezeginde kásip­oryndardyń tolyq yrǵaqty jumys jasaýyna kedergisin kel­tiredi. Olardyń ótinishin tyńdaǵan oblys ákimi jetekshi sala basshylaryna úsh táýlik ishinde elektr energııa­symen tolyq qamtamasyz etýdi tapsyrdy. Kásipkerlerde sheshilmeı          ke­l­­e jatqan qıyn túıinder kóp. «Ata­meken» ulttyq kásipkerler palatasynyń óńirlik keńes tór­aǵasy Qaınar Abasov «Oń­tústik» erkin ekonomıkalyq aı­maǵynda káriz júıesiniń du­rys oılastyrylmaǵandyǵyn, kásip­kerlerdiń qıyn jaǵdaıǵa betpe-bet kelip otyrǵandyǵyn kóterdi. Injenerlik-kommýnı­kasııalyq sala, daıyn ónimdi ótkizý, shet elden keletin jumys­shy­­larǵa ruqsat alý sııaqty ózekti máse­lelerdi sheshýde de qolbaılaý kóp. Árıne, jyldar boıy qor­dalanǵan máselelerdi bir otyrys barysynda sheship tastaý taǵy da qaǵazbastylyqqa aparady, árqaısysyna júıeli jumys kerek. Biraq, kásipkerlerdiń ju­mysyna kedergi boldyrmaıtyn­daı tetikti oılastyrmasa bol­maıdy. Osy maqsatta oblys áki­miniń janynan kásipkerlik ke­ńesi qurylady. Munda aıyna bir ret kásipkerlermen jıyn ótkizip, sheshilmeı kele jatqan máse­leler­diń túıini tarqatylatyn bolady. Jıyndy qorytyndylaǵan oblys ákimi Janseıit Túımebaev birqatar tapsyrma belgiledi. Halqymyzda «keńesip pishken ton kelte bolmaıdy» degen ataly sóz bar. Oblys basshysynyń kásip­kerler máselesine tereńirek kóńil aýdarǵanynan jaqsy nyshan uqtyq. Baıaǵydaı shıkizattan túsetin paı­dany maldanyp, «alma pis,   aý­zy­­­­­­­­­ma tús» deıtin zaman ketti. Úl­ken óris, nurly kókjıek – ındýs­trııa­lyq ınnovasııalyq damýda. Bıznes qurylymdarymen tonnyń ishki baýyndaı jaqyn bolyp, birlesip jumys isteý­ge talpynǵan Janseıit Túımebaev­tyń áreketi, árıne, kásipkerlerdi qýantyp otyr. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» ShYMKENT