Elimiz shekarasyna jaqyn mańdaǵy elderdegi soǵys qımyldarynyń júrgizilip jatýy alańdatpaı qoımaıdy. Bul, óz kezeginde, qandaı da bolsyn qaýip-qaterlerdiń aldyn alýǵa qajetti sharalardyń jan-jaqty pysyqtalýyn talap etedi. Sońǵy jyldary Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshterinde aıtarlyqtaı ońdy ózgeristerdiń júrýi osy jaǵdaımen de úndesip jatyr.
Áskerı oqý-jattyǵýlardyń jıi ótkizilip turýy elimiz ásker túrleri men tekteriniń barlyq jeke quramynyń kez kelgen jaǵdaıǵa daıyn bolýyn ushtaı túsedi. Alysqa barmaı-aq, ótken jyldyń 9 jeltoqsanyndaǵy keshendi taktıkalyq-saptyq jattyǵýlardy ótkizý sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri jaýyngerlik ázirliktiń joǵary dárejesine keltirilýin erekshe atap ketýge bolady. Dabyl boıynsha Qorǵanys mınıstrligi Ortalyq apparaty qurylymdyq bólimsheleriniń, óńirlik áskerleri, jalpy Qarýly Kúshterdiń barlyq áskerı túrleri men tekteriniń jeke quramdary kóterildi.
Jalpy, jyl saıyn áskerler ózderiniń daıyndyǵyn osylaısha shyńdap keledi. Ol oqý-jattyǵýlarda qurlyq áskerleri bólimsheleriniń qurylý aýdandaryna shyǵýy, barlyq avıasııalyq tehnıkada qozǵaltqyshtardyń iske qosylýy, Áskerı-teńiz kúshterinde kemelerdiń aýdandarǵa shoǵyrlanýy sııaqty taktıkalyq is-qımyldar jan-jaqty pysyqtalady. Sol oqý-jattyǵýlar barysy kórsetip júrgendeı, qazirgi tańda el áskeriniń daıarlyǵy joǵary deńgeıde.
Qazaqstan Prezıdenti – Qarýly Kúshterdiń Joǵarǵy Bas qolbasshysy N.Á.Nazarbaev bul rette bylaı degen edi: «Búgin elimizdiń Qarýly Kúshteriniń birtutas júıesin quraıtyn zamanaýı, sany jaǵynan jınaqy, jaqsy jabdyqtalǵan jáne urysqa qabiletti Qurlyq áskerleri, Áýe qorǵanysy kúshteri men Áskerı-teńiz kúshteri quryldy». Aıtsa aıtqandaı, elimizdiń qazirgi Qarýly Kúshteri kez kelgen syrtqy agresssııaǵa jaýap bere alatyndaı dárejede desek, qatelespeımiz.
Elimiz oqý-jattyǵýlardy ótkizip qana qoımaı, sonymen qatar, áskerı tehnıkalardy satyp alý, ınfraqurylymdardy jónge keltirý jáne áskerı qyzmetkerlerdiń áleýmettik máseleleri sııaqty ózekti jaıttardy da retimen sheship keledi. Jaqynda Qorǵanys mınıstri general-polkovnık Sáken Jasuzaqov Aqtaýǵa arnaıy bardy. Onda mınıstr Áskerı-teńiz kúshteri kemeleriniń ornalasýyna qajetti pırstiń saltanatty ashylýyna qatysty. Bul áskerı pırstiń qajettigi sonda, Kaspıı teńiziniń qazaqstandyq sektorynda oryn alýy yqtımal degen qaýip-qaterlerge qarsy der kezinde jáne utymdy áreket etýge múmkindik beredi.
Sondaı-aq, materıaldyq-tehnıkalyq jaraqtandyrýdyń barlyq túrlerimen qamtamasyz etip qana qoımaı, kemelerdiń shoǵyrlaný aýdandaryna shyǵýyn jedel ári ońtaıly sheshýge oń yqpal etedi. «Jetkilikti ınfraqurylymy bar jeke pırstiń qurylýy Qazaqstan Áskerı-teńiz kúshteriniń kemelerin tehnıkalyq ázirlikte ustaý, qoıylǵan tapsyrmalardy sheshý kezinde qysqa merzimde olardyń jaýyngerlik qabilettiligin saqtaý jáne qalpyna keltirý úshin asa mańyzdy jaǵdaı bolyp tabylady», dedi qorǵanys vedomstvosynyń basshysy.
Budan basqa, «KADEX-2016» IV halyqaralyq kórmesinde «Vertolety Rossıı» AQ, «Qazaqstan Injınırıng» UK» AQ jáne «Avıaremontnyı zavod №405» AQ arasynda qol qoıylǵan soń Qazaqstanda tikushaq tehnıkalaryna qyzmet kórsetý óz nátıjesin bere bastaǵanyn ornymen aıta ketý kerek. Sonymen qatar, «Qazaqstan ınjınırıng» UK» AQ-tyń quramyna kiretin qazaqstandyq «Gıdroprıbor» ǴZI» alǵash ret Áskerı-teńiz kúshteriniń arnaıy maqsattaǵy bólimshelerine mobıldi súńgýir keshenin jetkizip berýdi qolǵa alǵandyǵyn da atap kórsetken jón. Bul keshen áskerı-teńiz kúshteri bólimsheleriniń jaýyngerlik ázirligi men qabilettiligin arttyrýy tıis.
Qazaqstannyń Qarýly Kúshterinde «S.M.Kırov atyndaǵy zaýyt» AQ-tyń mamandary ázirlegen qýattylyǵy ortasha «Qaraǵaı» radıostansasy men «Aqterek» radıorelelik stansasy synaqtan sátti ótken bolatyn. «Kazahstan Aselsan Injınırıng» JShS «Armııa-2016» halyqaralyq áskerı-tehnıkalyq kórmesinde túnde kózdeý qurylǵysyn, teplovızııalyq júıe, turaqtandyrylǵan alystan basqarylatyn áskerı modýl sııaqty ónimderin jarııa etken-tin. Jáne de qazaqstandyq «Kazahstan Paramaýnt Injınırıng» kompanııasy dońǵalaqty «Arlan» brondy mashınasyn kópshilik nazaryna usyndy. Sol sııaqty «Zhasampaz» konsorsıýmy kópshilik nazaryna «Tynys» AQ zaýytynyń brondy keýdeshelerin, qazaqstandyq áskerı bas kıim men kıim-keshegin kórsetti. Qazirgi kezde Qazaqstan zaýyttarynda keme jasaý isi jolǵa qoıylǵan. Qazaqstan áskerılerine arnalǵan qural-jabdyqtar men tehnıka túrlerin syrttan satyp alý da ońdy sheshim dep bilemin. О́ıtkeni, áskerdiń barynsha utqyr qımyldaýy, der kezinde áreket ete alýy kóbinese áskerı tehnıkalar men qural-jabdyqtardyń jetilgendiginde ekeni daýsyz.
Osylaısha, Qazaqstan Qarýly Kúshteri jyldan-jylǵa óziniń kásibı daıyndyǵyn arttyryp keledi. Ásirese, áskerı kadrlaryn álemniń úzdik oqý oryndarynda jáne otandyq bilim oshaqtarynda oqytý jolǵa qoıylǵan. Áskerı saladaǵy kásiporyndar sanyn kóbeıtip otyrǵandyǵyn joǵaryda aıttyq. Olaı bolsa, ótken jyly qazaqstandyq áskerıler bir saty bolsa da alǵa qadam basty. Otandy qorǵaý ońaı is emestigin qaperge alsaq, bul jetistikterdiń barlyǵy memlekettiń myzǵymastyǵyn jáne aıbynyn pash etedi.
Qaırat JAŃABERGENOV,
zapastaǵy polkovnık, Aýǵan soǵysynyń ardageri