Elimizde sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly aıasyndaǵy is-sharalardy júzege asyrý bastaldy. Bul - Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmalarynyń biri. Is-sharalar josparyn Premer-Mınıstr Oljas Bektenov bekitti, dep jazady Egemen.kz.
Jospar 8 baǵyttan turady jáne 100 negizgi is-sharany qamtıdy. Onda atalmysh jyldy uıymdastyrýshylyq súıemeldeý, strategııalyq jáne normatıvtik qamtamasyz etý, AI-SANA bastamasy aıasynda adamı kapıtaldy damytý, memlekettik organdardy GovTech modeline kóshirý sııaqty sıfrlyq ekonomıkanyń keń aýqymdy mindetteri qamtylady. Sonymen qatar kıberqaýipsizdikke, sıfrlyq ınfraqurylymǵa, salalardy sıfrlandyrýǵa, qalalar men óńirlerdi keshendi damytýǵa jáne jańa ekonomıkany qalyptastyrýǵa erekshe nazar aýdarylady.
Jyldyń resmı ashylýy naýryz aıynda Alem.AI alańynda ótedi.
Strategııalyq jáne normatıvtik qamtamasyz etýBul baǵytta «Digital Qazaqstan» strategııasyn ázirleý, otandyq IT-kompanııalarǵa salyqtyq jáne retteýshilik yntalandyrý sharalaryn qalyptastyrý kózdelgen. Sondaı-aq sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt, derekter, kıberqaýipsizdik, telekommýnıkasııa jáne sıfrlyq aktıvter salalary boıynsha negizgi zańnamalyq bastamalardyń keminde 90%-yn qabyldaý josparlanǵan.
Jaslan Mádıev: Sıfrlandyrý – ekonomıkanyń qozǵaýshy kúshi
Adamı kapıtaldy damytýAI-SANA bastamasy aıasynda JI-bilim berýdi mektepterde, joǵary oqý oryndarynda, sondaı-aq eresekterdi qaıta daıarlaý jáne biliktilikti arttyrý baǵdarlamalarynda keńinen engizý kózdelgen.
Orta bilim berý deńgeıinde Day of AI Qazaqstan bastamasy men TUMO ortalyqtaryn ashý pysyqtalýda. Jalpy alǵanda, sıfrlyq jáne JI-daǵdylardy damytý baǵdarlamalarymen bilim berý salasynyń barlyq satylaryndaǵy keminde 450 myń oqýshy men oqytýshy qamtylatyn bolady.
JI-mamandaryn daıyndaý úshin bıyl AI University jobasynyń alǵashqy kezeńi iske qosylyp, óńirlerde Tomorrow School jasandy ıntellekt mektebi keńeıtiledi. Sonymen qatar memlekettik jáne kvazımemlekettik sektor basshylaryna arnalǵan «AI Governance 500» baǵdarlamasy júzege asyrylady. Memlekettik qyzmetshilerge arnalǵan AI Qyzmet baǵdarlamasy jalǵasady jáne kompanııa qyzmetkerleri JI kómegimen jumystaryn jeńildetetin bızneske arnalǵan jańa AI Corporate baǵdarlamasy iske qosylady.
GovTech: memlekettik basqarýdyń sıfrlyq modeliMemlekettik organdardy GovTech modeline kóshirý aıasynda sıfrlyq jumys ornyna basa nazar aýdarylyp, eGov jáne eGov business múmkindikterin keńeıtý, Áleýmettik ámııan qyzmetterin damytý jáne Ulttyq JI platformasynda JI sheshimderin engizý josparlanǵan.
Nátıjesinde:
Memlekettik qyzmetshilerdiń keminde 80%-y Gov Workspace biryńǵaı sıfrlyq jumys ornymen qamtylady; Keminde 50 memlekettik qyzmet JI qoldaný arqyly kórsetiledi; Memlekettik aqparattyq júıelerdiń keminde 30%-y QazTech platformasyna kóshiriledi.Sonymen qatar poıyzdarda, ushaqtarda, týrıstik aımaqtarda jáne shekara ınfraqurylymy nysandarynda ınternetke qoljetimdilik qamtamasyz etiledi. Zamanaýı Direct to Cell spýtnıktik baılanysy iske qosylady. Bul azamattar men bızneske kórsetiletin sıfrlyq qyzmet sapasyn keminde 75%-ǵa arttyrýǵa múmkindik beredi.
Qarjy júıesin sıfrlandyrý halyqqa qanshalyqty tıimdi?
Kıberqaýipsizdik jáne sıfrlyq ınfraqurylymBul baǵytta aqparattyq qaýipsizdiktiń biryńǵaı kontýryn nyǵaıtý, memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerine kıberaýdıt júrgizý, osaldyqtardy joıý jáne derbes derekterdi qorǵaý sharalaryn kúsheıtý kózdelgen. Memlekettik júıelerdi jańa memlekettik derekterdi óńdeý ortalyǵyna kóshirý basymdyqqa ıe.
Salalardy sıfrlandyrýEkonomıkanyń negizgi draıverleri salalarynda sıfrlyq sheshimder engiziledi. Olardyń qatarynda basqarý prosesterin avtomattandyrý, derekterdi sıfrlandyrý jáne Big Data qalyptastyrý, JI arqyly taldaý, sıfrlyq egizder jasaý, IoT datchıkteri men drondardy paıdalaný jáne salyqtyq ákimshiliktiń sıfrlyq modeli men proaktıvin engizý bar.
Josparǵa sáıkes:
Energetıka salasyndaǵy basqarý júıelerine JI engiziledi; Geologııalyq ortany birińǵaı sıfrlandyrý arqasynda geologııalyq derekterdiń keminde 90%-y sıfrlyq formatqa kóshiriledi; Transshekaralyq saýda-logıstıka prosesteriniń tolyq sıfrlyq kontýry iske qosylady; Aýyl sharýashylyǵy salasyna JI-baqylaý engizý arqasynda ónimdiliktiń 10%-ǵa artýy men aýylsharýashylyq ónimderiniń «Egindikten, satý oryndaryna deıingi» sıfrlyq qozǵalysy qamtylatyn bolady; Qurylys jobalarynyń keminde 30%-y bas sıfrlyq jobalar men BIM-modeldeý arqyly júzege asyrylady; Qarjy uıymdarynyń keminde 30%-y memlekettik qyzmetterdiń biryńǵaı biriktirilgen ortasyna qosylady; Áleýmettik-eńbek salasynyń negizgi prosesteriniń 90%-y sıfrlyq formatqa ótedi.Qalalar men óńirlerdi keshendi sıfrlyq damytý aıasynda aýyldarǵa talshyqty-optıkalyq baılanys jelileri tartylady, avtojoldar mobıldi ınternetpen qamtylady, 20 qalada 5G jelisi damytylady.
HQKO-lar Sıfrlyq halyqqa qyzmet kórsetý keńselerine transformasııalanady. Astanada Smart City jobasy iske qosylyp, IT-habtar keńeıtiledi.
Kútiletin nátıjeler:
Azamattardyń 99%-y joǵary jyldamdyqty ınternetke qol jetkizedi; 20 iri qala 100% 5G jelisimen qamtylady; Qalalyq orta jaılylyǵy ındeksi jyl saıyn keminde 15%-ǵa ósedi; Keminde 20 HQKO óz ózine qyzmet kórsetý sektorlary bar sıfrlyq formatqa kóshiriledi.Jańa ekonomıkany qalyptastyrý baǵytynda pılotsyz ındýstrııany damytý jáne tómen bıiktikter ekonomıkasyn damytý (EQR aıasynda keminde 5 pılottyq jobany iske qosý), retteletin krıptoındýstrııa men sıfrlyq aktıvterdi iske qosý, memlekettik maınıng jobalaryn júzege asyrý jáne otandyq spýtnıkterdi orbıtaǵa jáne eksportqa shyǵarý josparlanǵan.