Birer kúnnen soń 2011 jylǵy 3 sáýirge taǵaıyndalǵan prezıdenttik saılaý ótedi. Saıası naýqanǵa elimizdegi saılaý ýchaskeleriniń daıyndyǵy qandaı? Osyǵan baılanysty biz Ortalyq saılaý komıssııasynyń múshesi T.V.OHLOPKOVAǴA birneshe suraq qoıǵan edik.
– Tatıana Vıtalevna, Ortalyq saılaý komıssııasy 28 naýryzda Qazaqstan Respýblıkasynyń kezekten tys prezıdenttik saılaýyna sheteldik baıqaýshylar men halyqaralyq uıymdardyń baıqaýshylaryn akkredıtteýdi aıaqtady. Aldymen osyǵan toqtalyp ótseńiz.
– О́zińiz aıtqandaı, Ortalyq saılaý komıssııasy kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa qysqa jáne uzaq merzimge kelgen baıqaýshylardyń barlyǵyn akkredıtteýdi aıaqtady. Olar elimizdiń Syrtqy ister mınıstrliginiń usynymy boıynsha tirkeldi. Saılaýdy jalpy sany 1059 baıqaýshy baqylaıtyn bolady. Kezekten tys prezıdenttik saılaýdy baıqaýshylarmen qatar, Syrtqy ister mınıstrliginde tirkelgen sheteldik BAQ ókilderi de baqylaı alady. Búginde Syrtqy ister mınıstrliginde ýaqytsha jáne turaqty tirkelgen sheteldik BAQ-tar ókilderiniń sany 212-ge jetti. Osy jerde atap óteıin, Ortalyq saılaý komıssııasy sheteldik jáne halyqaralyq BAQ ókilderin tirkeýdi aıaqtady. Al Syrtqy ister mınıstrligi BAQ ókilderin saılaý ótetin kúnge deıin, tipti sol kúni de tirkeı beredi.
Elimizdegi saıası partııalar men qoǵamdyq birlestikterdiń ókilderi, prezıdenttikke kandıdattardyń senim bildirilgen adamdary jáne BAQ ókilderi de saılaýǵa baıqaýshy retinde qatysa alady. Ol úshin qazaqstandyq baıqaýshylarda ózi ókildik etetin uıymnyń kýáligi bolýy tıis. Kýálikte azamattyń saılaýdy baqylaýǵa quqyǵy bar ekendigi jáne onyń aty-jóni kórsetiledi. Sonymen birge, qujatty bergen uıymnyń móri men sol uıym jetekshisiniń qoly bolýy kerek. Al saılaýdy baqylaıtyn BAQ ókiliniń redaksııa bergen qyzmettik kýáligi jáne bul redaksııanyń tapsyrmasy ekendigin rastaıtyn tıisti haty bolsa jetkilikti.
– Saılaý ýchaskeleriniń daýys berýge daıyndyǵy talap deńgeıinde me?
– Elimiz boıynsha 9725 ýchaskelik saılaý komıssııasy quryldy. Olardyń árqaısysynyń jetiden múshesi bar. Qazir ýchaskelik saılaý komıssııalary saılaýshylardyń tizimderin naqtylaý jumystarymen aınalysýda. Árbir saılaýshy óziniń turaqty tirkelgen jeri boıynsha ýchaskelik saılaý komıssııasyna kelip, saılaýshylar tiziminde bar nemese joq ekendigin teksere alady. Eger saılaýshy 3 sáýir kúni ózi tirkelgen jerinde daýys bere almaıtyn bolsa, ýchaskelik saılaý komıssııasynan ýaqytsha esepten shyǵarý kýáligin alýyna bolady. Kýálik 2 sáýirge deıin beriledi. Osy kýálik arqyly onyń elimizdiń kez kelgen óńirindegi saılaý ýchaskesinde daýys berýge múmkindigi bar.
Osy múmkindikti paıdalana otyryp, men elimizdegi 9 mıllıonnan astam saılaýshyǵa ózderiniń azamattyq belsendilikterin tanytyp, saılaýshylar tizimimen aldyn ala tanysqandary jón der edim. Sonymen qatar, saılaýshylardyń barlyǵyn 3 sáýirde saılaý ýchaskelerine kelip, ózderi tańdaǵan kandıdatqa daýys berýlerin ótingim keledi.
– Burynǵyǵa qaraǵanda Astana men Almaty qalalaryndaǵy saılaý ýchaskeleriniń qatary da kóbeıe túsken shyǵar.
– Astana men Almaty – elimizdiń basty qalalary. Sondyqtan da bul qalalardaǵy kóshi-qon kórsetkishteri jıi ózgerip otyrady. Atalǵan qalalardaǵy ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń sany da burynǵyǵa qaraǵanda óse tústi. Jalpy, saılaý ýchaskeleri saıası naýqan – prezıdenttik saılaýǵa tolyq daıyn.
– Saılaýaldy úgit jumystaryna baılanysty túsken aryz-shaǵymdar bar ma?
– Qazirgi kezde azamattardan 300-den astam aryz-shaǵym tústi. Tek Astananyń bir ózinen 160 shaǵym tústi. Olardyń basym kópshiligi Ortalyq saılaý komıssııasynyń quzyryna múldem jatpaıtyn máselelerden turady. Shaǵymdanýshylar arasynda úleskerler de bar. Biz olardyń problemalaryn túsinemiz. Biraq bul OSK-niń quzyryndaǵy másele emes. Sol sebepti shaǵymdanýshylarǵa tek túsindirý jumystaryn júrgizýmen ǵana shektelýge májbúrmiz.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Álısultan QULANBAI.