Qazir televızııa men ınternettiń dáýreni júrip turǵan zaman. Árıne, bulardyń qaı jańalyqty bolsyn buqaraǵa jedel jetkizýde aldyna qara salmaıtyny belgili. Degenmen, solaı eken dep merzimdi baspasózdiń rólin joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Gazet óz oqyrmanyn meılinshe tolyq, jan-jaqty aqparatpen qamtamasyz etedi. Bizdiń bul joly aıtpaǵymyz – elimizdegi sport taqyrybyndaǵy baspasózdiń, ásirese, qazaq tildi basylymdardyń jaıy. Keıingi jyldary negizgi kózaıymymyz respýblıkalyq «Qazaq sporty» men «Sport» gazetteri edi. Sonyń ózi kóp kórindi me, qazir ekeýi qosylyp, bir basylym retinde shyǵyp jatyr. Osynyń sebep-saldaryn bilý úshin biz taıaýda taraǵan «Sport» gazetiniń bas redaktory bolǵan belgili qalamger, tájirıbeli jýrnalıst Dúráli DÚISEBAI myrzany áńgimege tartqan edik. – Jalpy, sport basshylyǵy tarapynan sporttyq basylymdarǵa degen kózqarastyń tómen bolýy ne sebepten dep oılaısyz? – Qazirgi tańda mynadaı saıasat bar. Ol – gazet-jýrnaldardy memlekettik mekemelerden bólý. 2019 jyly 60 jyldyǵyn toılaǵaly otyrǵan «Sport» (oryssha) jáne «Sport» (qazaqsha) gazetteri osydan úsh-tórt jyl buryn jekemenshikke satylyp ketti. Alǵashqysynyń 2015 jyly, al ekinshisiniń 2016 jyly 5 myńynshy sany jaryq kórdi, biraq ony qadaǵalap otyrǵan, elep-eskergen eshkimdi kórmedik. Jalpy, atalǵan gazetter esh mekemege qaramaıdy. Buryn respýblıkalyq sport vedomstvosynyń qaramaǵynda bolǵan. Arnaıy qarjy bólingen. Taralymy da edáýir edi. Al jekemenshiktiń qolyna ótken soń, eshkimge kerek bolmaı qaldy. Men bul basylymdardyń basshylyǵyna 2014 jyldyń basynda keldim. Sport komıtetimen baılanys ornatyp, atalǵan komıtet gazetti qal-qaderinshe óz qaramaqtaryndaǵy mekemelerge hat joldaý arqyly jazdyrýǵa tyrysty. Qazaqqa «jazyl» dep aılyq alǵan kezde qasynda tyqaqtap otyryp, túbirtekke qol qoıǵyzyp almasań, ózi «myna gazet myqty» dep maqtap otyrsa da jazylmaıdy. Tipti, osy kezde keremet taralymmen el arasynda bedelge ıe bolǵan «Qazaq sporty» da sońǵy jyldary tırajyn joǵalta bastady. Bul bizdiń qoǵamnyń merzimdik basylymdarǵa degen kózqarasynyń ózgergendiginen bolar. Áıtpese, Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Sport komıteti kómekteskisi kelip-aq otyr. – Qazirgi tańdaǵy qazaq tildi sporttyq portaldardyń jumysyna qandaı baǵa berer edińiz? – Qudaıǵa shúkir, qazir qazaq tildi portaldar az emes. Táp-táýir jumys istep jatyr. «Ala dop», «Alaman» degen qazaqsha saıttar boldy. Qazir árbir sport federasııasynyń, mekemeleriniń jeke portaldary bar, biraq solardyń qazaqshasy aqsap jatyr. О́z basyma Nurǵazy Sasaev júrgizetin Astana qalalyq fýtbol federasııasynyń saıty unaıdy. Al Nurǵazynyń árbir postyn izdep júrip oqımyn. Izdenis bar: taqyryp tańdaýda da, materıaldy jazý stılinde de. – Tájirıbeńizge súıenip, qazaq tildi sporttyq basylymdar básekege qabiletti, ómirsheń bolýy úshin ne qajet dep oılaısyz? – Meniń baıqaýymsha, qazir ınternet-basylymdar erekshe mánge ıe bolyp keledi. Bul dástúrli BAQ-tyń, ıaǵnı merzimdi basylymdardyń róli tómendedi degendik emes. Másele qazir gazet oqıtyn urpaqtyń azaıyp bara jatqandyǵynda. Bári áleýmettik jelige burylyp barady. Sonaý keńestik kezeńde ıdeologııa myqty boldy. Gazet-jýrnaldardyń keleshek urpaqty tárbıeleýdegi mańyzyn bilip, sol tusta mektep oqýshylaryn gazet oqýǵa baýlıtyn pıoner jasyndaǵylardy «Qazaqstan pıonerine», komsomol jasyndaǵylardy «Lenınshil jasqa» jazdyratyn. Taǵy bir gazetke jazylý mindetti bolatyn. Biraq ony óziń tańdaısyń. Biz ol kezde eń arzan (umytpasam, 84 tıyn) «Sport» gazetine jazylatynbyz. Sport basylymynyń qazirgi baǵasy da sonshalyqty qymbat emes, jarty jylǵa – 2 myń teńge. Gazet oqıtyn urpaq joq deı almaımyn, degenmen mektepte gazet oqymaǵan bala qalaı kitapqumar bolyp ósedi? Qazaq qoǵamy gazetke enjar. Áıtpese, «Sport» ta, «Qazaq sporty» da ózekti máselelerdi kóp jazdy. Shekesinen shertip aıtpaı-aq qoıaıyn, kezdeskende, syrtqa shyqqanda sol qozǵalǵan máseleler tóńireginde rızashylyǵyn bildirip, pikirin aıtyp jatatyndar jıi kezdesedi. «Osy oılaryńyzdy nege gazetke jazyp, pikir bildirmeısizder?» deseń, «О́ı, qaıdan, ýaqyt joq» degen sekildi syltaýmen kúmiljı jaýap beredi. Áıtpese, qazaq tilindegi sporttyq basylymdar sonshalyqty kóp te emes qoı. Bálkim, menedjment jaǵy da jetisińkiremeıtin bolar. Elmen, jurtpen jıi kezdesýge, qanshama jerdi aralap shyǵýǵa memlekettiń kómegine zárý, onsyz da qalt-qult etip áreń shyǵyp otyrǵan basylymnyń múmkindigi bar ma? Memlekettik tapsyrys arqyly tenderden dep 2-3 mıllıon teńge alatyny bar keıde. Gazet shyǵaratyndar biledi: ol qaı jyrtyqty jamaıdy?! Suraq kóp. Prezıdent pen bılik partııasy sportqa erekshe den qoıyp otyrǵan zamanda, sporttyń dańqy asyp turǵan tusta sporttyq basylymdarmen birlesip jumys isteý kerek-aq. Onyń jolyn sonaý bılikte otyrǵan azamattar biletin shyǵar... – Áńgimeńizge rahmet! Áńgimelesken Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan»