Bul − naǵyz tarıhı taǵylym

Egemen elimizdiń qazirgi álem­degi bolyp jatqan ózge­ris­terge beıimdelýi jáne 2050 jyl­­ǵa qaraı álemdegi eń ozyq 30 mem­lekettiń qataryna qosy­lýy úshin Prezıdenttiń bılik tarmaqtary arasynda ókilet­tikterdi qaıta bólý máseleleri týraly halyqqa Ún­deýi jáne baspasóz betterinde jarııalanǵan Prezıdenttiń Qazaq­stan halqyna arnalǵan «Qazaq­stannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty keń aýqymdy Jol­daýy qazirgi zamannyń talabyna saı jasalǵan oryndy da jáne tarıhı qadam bolyp tabylady. Elbasy atap ótkendeı, Qazaq­stannyń birinshi jańǵyrý kezeńi Táýelsizdik alǵan jyldar­dan bastalady. Oǵan ekono­mı­kamyzdyń naryqqa kóship, josparly eko­no­mıkalyq kezeńnen shyǵyp, álem kartasynda bol­maǵan jańa mem­lekettiń qurylýy ýaqytyn jat­qyzamyz. Ekinshi jańǵyrýymyzdyń ke­zeńi «Qazaqstan-2030» strate­gııa­sy­nyń qabyldanýymen jáne jańa elorda – Astananyń salynýymen erekshelenedi. Endi Memleket basshysy eli­miz­diń úshinshi jańǵyrtý joldaryn aıqyndap berdi. Onyń sebe­bi, ekonomıkamyzdy jańa jaǵ­daı­ǵa, álemdik básekelestikke beıim­deýimiz kerek. Úshinshi jańǵyrý ekono­mı­kanyń tehnologııalyq jańarýyna jáne ınnovasııalyq salaǵa kúsh-qýatty berý kerek. Al jańa ındýstrııalar qalyptastyrýdyń mańyzdy sharty – ınnovasııany qoldaý jáne olardy óndiriske tezirek engizý. Sonymen qatar, dástúrli ba­za­lyq salalardy damytýǵa ser­pin berý kerektigi aıtylǵan. Olar: óner­kásip, AО́K, kólik jáne logıs­tıka, qurylys sektorlary. Osy sala­larǵa tórtinshi ónerkásiptik revo­lıýsııa elementterin engizý ar­qy­ly eńbek ónimdiligin arttyrýǵa bolady. Olarǵa avtomattandyrý, robottandyrý, jasandy ıntellekt, «aýqymdy málimettermen» almasý jatady. Taǵy bir basymdyq, ol – sha­ǵyn jáne orta bıznesti damytý. 2050 jylǵa deıin kásipkerliktiń ónimin ishki jalpy ónimge shaq­qanda 50 paıyzǵa jetkizý. Osy arqyly jańa jumys oryndaryn ashý, adam kapıtalyn damytyp, órkenıetti eldermen básekelestikti kúsheıtý bolmaq. Áleýmettik salany damytyp, jumyssyzdyqty azaıtyp, halyqty qoljetimdi baspanamen qamtamasyz etip, zeınetaqy men balaǵa tólenetin járdemaqyny eselep kóbeıtip, qoǵamymyzdy bolashaqta alǵa umtyldyrý kerek. Aıtylǵan baǵyttardyń qaı-qaısysy da jaýapkershilik pen kásibılikti talap etedi. Sondyqtan, elimizde memlekettik basqarý isin ári qaraı jetildirý kerektigi anyq. Bul týraly Elbasy óziniń halyqqa Úndeýinde atap aıtqan bolatyn. Úndeýge sáıkes, bılik óki­let­tikterin bólý barysynda 40-qa jýyq prezıdenttik quzy­retter Parlamentke nemese Úki­metke beriledi. Olar Qa­zaq­stan Res­pýb­lıkasynyń Konstı­týsııa­syna jáne konstıtýsııalyq zańdarǵa tıisti ózgerister engizý arqyly júzege asatyn bolady. Onyń ishinde, Prezıdenttiń áleýmettik-ekonomıkalyq úde­ris­terdi retteıtin birshama ókilet­tikteri Parlament pen Úkimetke já­ne atqarýshy organdarǵa beri­ledi. Parlamenttiń mártebesi aı­tar­lyqtaı kúsheıip, saılaýda je­ńis­ke jetken partııa Úkimet qu­ra­myn jasaqtaýǵa túbegeıli yq­pa­lyn tıgizedi. Bul, óz kezeginde Mınıstr­ler kabınetiniń depýtattar korpýsy aldyndaǵy jaýapker­shiligin arttyrady. Usynylyp otyrǵan reforma demokratııalyq damý jolyndaǵy batyl qadam, sondaı-aq, bul she­shim, memlekettik basqarýdyń tıim­diligin jetildire túsedi jáne atqa­rýshy bılik pen ókiletti bılik­tiń arasynda konstıtýsııalyq deń­geıde tepe-teńdik ornatady. Par­lament pen Úkimettiń el al­dyn­­daǵy jaýapkershiligin arttyrady. Bul reforma oǵan Qazaq­stan­nyń árbir azamatynyń qatysýyn talap etedi, sondyqtan, barsha qazaq­standyqtardy memlekettik bı­lik­tiń tarmaqtary arasynda óki­lettikterdi qaıta bólý másele­lerin talqylaýǵa belsendi qaty­sýǵa jáne Elbasynyń bıylǵy «Qazaq­stannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahan­dyq básekege qabilettilik» atty halyqqa Joldaýyn júzege asy­rýǵa úles qosýǵa shaqyramyn. Jeksenbaı DÚISEBAEV, Parlament Májilisiniń depýtaty, ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty