Synaq polıgony jaldaýdan shyǵaryldy

Keshe Parlament Májilisiniń basshysy Nurlan Nyǵmatýlınniń tóraǵalyǵymen palatanyń kezekti jalpy otyrysy bolyp, onda bes másele qaraldy. Sonyń ishinde 1995 jáne 1996 jyldarda Embi synaq polıgonyn paıdalaný jáne jal­ǵa berý týraly Qazaqstan men Reseı arasyn­da ja­salǵan halyqaralyq sharttardyń qol­da­ny­syn toqtatýǵa arnalǵan sharalar jó­nindegi Hat­tama týraly zań jobasy bas­qa­larǵa qa­raǵanda uzaǵyraq talqylanyp, kóp­tegen suraq qoıyldy. Baıandamany Qorǵanys mı­nıstriniń oryn­ba­­sary Talǵat Muhtarov jasady. Hat­tamaǵa byl­tyrǵy 20 qazanda Máskeýde qol qoıylǵan eken. Onyń sharty boıynsha sy­naq polıgonyn Reseı tarapynyń paıdalanýy men jaldaýy toq­tatylyp, jer men on­daǵy múlikter elimiz­ge qaı­tarylady. Jal­daýdan shyǵarylǵan jer eli­mizdiń aýyl sha­rýashylyǵy maqsatyna paı­dalanylyp, ekonomıkalyq damýymyzǵa qo­­laıly áser eter degen úmittemiz, dedi baıan­da­­mashy. Suraq berý rásimi bastal­ǵanda alǵashqy sóz­di depýtat Sapar Ahmetov alyp, baıanda­m­ashy­dan Reseıge jalǵa beril­gen taǵy qansha sy­naq polı­gony bar ekenin surady. Oǵan Qara­ǵandy oblysyndaǵy Sary­shaǵan, Batys Qazaqstan jáne Atyraý oblystarynda orna­las­qan aýmaǵy 1 mln 300 myń gektarlyq 929-shy jáne 4-shi polıgon bar degen jaýap be­ril­di. Alaıda, 2015 jyly osy, sońǵy eki po­lıgon aýmaǵynyń teń jartysy ózimizdiń mem­leketimizdiń aýmaǵyna qaıtarylǵany da kól­deneń tartyldy. Depýtat Aıgúl Nurkına qaı­tarylǵan jer­ler­diń eko­logııalyq jaǵdaıyna sarap­ta­ma jasalyp, zııandylyǵy tek­serildi me dep surady. Bul máse­lege mınıstrliktiń mu­qııa­t qaraǵany jet­kizilip, Eko­logııa ko­mı­tetimen birlese oty­­ryp, topyraqtyń qu­ra­my tek­serilgeni aıtyl­dy. Depýtat Záýresh Jumanáliqyzy Embi polı­gonyna jaqyn ornalasqan Jem qalasyna po­lıgonnyń ekologııalyq zardap tıgizgenin nemese tıgizbegenin bilgisi keldi. Oǵan vıse-mınıstr sy­naq polıgonynda 2008 jyldan beri eshqandaı qarýdyń synal­maǵanyn aıta kelip, osy jyldary júrgizilgen ekologııalyq saraptama adamdar men jan-janýarlardyń densaýlyǵyna zııan keltirdi degen málimet bermegenin atap kórsetti. Depýtat Aleksandr Sýslov polıgon 2008­ jyldan beri qoldanylmaǵan bolsa, onda­ǵy nysandardyń nesi qaldy, Prıozersk qa­la­syndaǵy nysandar sııaqty olardyń da qo­qys­­tary qalmasyna kim kepil dedi. Oǵan T.Muhtarov polıgondaǵy 16 ǵımaratty 2010 jyl­ǵa deıin Reseı tarapy kúzetkenin, al 2010 jyl­dan olar Qazaqstan jaǵyna berilip, 15-i Aqtóbe oblysynyń kommýnaldyq men­shikter qa­taryna, al bireýi Qorǵanys mınıstrliginiń men­shigine alynǵanyn aıtty. Depýtat Káribaı Musyrman endi polıgondy ózimizdiń qarýlardy synaý úshin paıdalaný josparlandy ma dep surady. Oǵan polıgon alańy Aqtóbe oblysyna aýyl sharýashylyǵy úshin paıdalanýǵa berilgeni, endi onyń áskerı maq­­satta qoldanylmaıtyny jetkizildi. Al de­pýtat Serik Qusaıynov otyrysqa qa­ty­syp otyrǵan Qarjy vıse-mınıstri Berik Sholpanqulovtan Embi polıgonyn jaldaǵany úshin Reseı tarapy jyl saıyn tólep kelgen 718 myń AQSh dollaryna teń qarajattyń qaı­da jumsalǵanyn surady. B.Sholpanqulov teń­gege aýdarylǵanda 6 mlrd 900 mln teńge bo­latyn bul soma re­spýb­lıkalyq bıýdjettiń kiris bóli­gine engizilip, jalpy túsim retinde qa­ralǵanyn kóldeneń tartty. Osynsha suraqtan keıin qosymsha baıandamany Halyq­aralyq ister, qorǵanys jáne ­­qaýipsizdik komıtetiniń múshesi depýtat B­a­qyt­­jan Ertaev jasap, Májilis komıtetteri osy kelisimdi qarap oń baǵalaryn bergenin jet­­kizdi jáne endi ony Senattyń qaraýyna ji­berý týraly usynys engizetinin málimdedi. Sóı­tip, zań jobasy tutastaı maquldandy. Sonymen qatar, keshe otyrys kollek­tor­lyq qyzmet týraly zań jobasy men oǵan iles­pe zań jobasyn ekinshi oqylymda ma­qul­­dady. Zań jobalary kollektorlyq qyz­met­ti júzege asyrý barysynda týyndaıtyn qo­ǵamdyq qatynastardy retteıdi. Máselen, be­reshekti óndirip alý boıynsha tıimdilikti já­ne qaýip­siz­dikti arttyrý, boryshkerlerdiń qu­qyq­ta­ry men múddelerin kollektorlyq agent­tik­ter­diń tarapynan zańsyz áreketterden qorǵaý, ko­l­lek­torlyq qyzmettiń ashyq­tyǵyn arttyrý já­ne retteý, tur­ǵyndardyń senimin arttyrý já­ne áleýmettik shıelenisti tómen­detý zań jo­basynyń bas­ty maqsaty bolyp tabylady. Zań jobasynda borysh­kerdiń óz bereshegin sot­qa deıingi tártippen retteý qu­qyǵy bel­gi­le­nip, boryshkermen ózara is-qımyl jasaýǵa ju­­mys kúnderi tek 8.00-den 21.00 saǵatqa deı­in ǵana ruqsat beriledi, al demalys jáne meı­ram kúnderi ózara is-qımylǵa tyıym salynyp otyr. Osy kúni áýe keńistigin paıdalaný jáne avıa­sııa qyzmeti boıynsha túzetýlerge ba­ǵyt­­talǵan zań jobasy depýtat­tar tarapy­nan ekinshi oqylymda qoldaý tapty. Atalǵan zań jobasy ótken jyly birin­shi oqylymda ma­quldanǵan bolatyn. Jumys barysynda depýtattar áýe kemesiniń bortynda temeki buı­ym­daryn tutynýdy ushý qaýipsizdigine qa­ter tóndiretin jaǵdaı­lar­ǵa jatqyzýǵa, kishi avıasııa ushqyshtary úshin medısınalyq kýá­landyrýdan avıasııalyq medısınalyq ortalyqta ótýin nemese avıasııalyq medı­sı­­nalyq sarapshynyń ótkizýin tańdaý qu­qy­­ǵyn belgileýge, ushqyshsyz ushý apparat­taryn, olardy esepke alýdy júrgizý já­ne paıdalanýshylarǵa naqty talaptar belgi­leý arqyly paıdalanýdy zańnamalyq tur­ǵy­dan bekitýge, jylyna 300 myń adamnan az jolaýshylarǵa qyzmet kórsetetin áýe­jaı­lar­dy tabıǵı monopolııalar salasyndaǵy qýa­t­tylyǵy az sýbektilerge jatqyzýǵa ba­ǵyt­talǵan túzetýler engizdi. Sonymen qatar, Azııa Damý Bankimen qa­ryz týraly kelisimdi jáne 2015 jylǵy 8 qyr­kúıektegi tabıǵı teriden jasalǵan kıim zat­tary, kıimge kerek-jaraqtar jáne ózge de buıymdar taýar pozısııasy boıynsha taýar­lardy baqylaý belgilerimen tańbalaýdy en­gi­z­ý jónindegi qanatqaqty jobany 2015-2016 jyl­dary iske asyrý boıynsha kelisimniń qol­da­nylý merzimin uzartý jónindegi hattamany ra­tıfıkasııalaý týraly zań jobalary boıynsha beıindi komıtetterge qorytyndy ázirleý mer­zimi belgilendi. Al elektr energetıkasy máseleleri boı­yn­sha ózgeris­terge qatysty zań jobasy bo­ıynsha jumys odan ári jal­ǵasatyn boldy. Jaqsybaı SAMRAT, «Egemen Qazaqstan»