Munaı-gaz salasy el ekonomıkasyn damytýda óte eleýli ról atqarady. Asa mańyzdy áleýmettik jáne bilim berý baǵdarlamalary, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalar, jańa óndirister qurý jáne qazirgi jumys istep turǵandaryn qaıta baǵdarlaý – munyń bári Qazaqstanda kóp rette munaı-gaz salasynyń arqasynda júzege asýda.
Jýyrda «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy kómirsýtegi shıkizatyn barlaý jónindegi tórt kelisim-sharttyń aıasynda 100 % jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn satyp alý jóninde «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» AQ-men kelisimge qol jetkizdi. Kelisimge sáıkes, QMG BО́ tórt kelisim-shartty: Temir jáne Terisken ýchaskelerin, Qaraton-Saryqamys blogyn jáne О́zen jáne Qaramandybas ken oryndaryna jaqyn ornalasqan aýmaqty satyp alady.
Qandaı da bolsyn, qıyndyqtan qashpaıtyn munaıshylarǵa tyń izdenistermen jumys isteý múmkindigi týdy. Temir jáne Terisken ýchaskeleri Aqtóbe oblysynda «Qazaqoıl Aqtóbe» jáne «Qazaqtúrikmunaı» JShS aktıvterine, sondaı-aq QMG BО́ qyzyǵýshylyǵyn bildiretin basqa da aktıvterge jaqyn ornalasqan. Kelisim-sharttyq aýmaqtardyń geografııalyq jaǵynan qolaıly ornalasýy birqatar basymdyqtar, onyń ishinde ınfraqurylymdyq-logıstıkalyq basymdyqtar beredi. О́zen jáne Qaramandybas ken oryndaryna shekaralas aýmaq «О́zenmunaıgaz» О́F qyzmet aımaǵyna jaqyn ornalasqan. Qaraton-Saryqamys blogy Atyraý oblysynda, «Embimunaıgaz» О́F qyzmet aımaǵynda Qulsary ken ornynyń ońtústik-batysyna qaraı 100 shaqyrym jerde ornalasqan. Endi bul aımaqtar alyp ister alańyna aınalmaq.
Joǵaryda atalǵan tórt kelisimshartty satyp alý baǵasy 40 mln. AQSh dollaryn qurap otyr. Mámileni qarjylandyrý QMG BО́ óz qarjysy esebinen júrgizetin bolady. Kompanııanyń aldyn-ala baǵalaýy boıynsha, barlyq bloktar boıynsha geologııalyq resýrstar shamamen 1,5 mlrd. barrel munaı balamasyn quraıdy.
Atyraý jáne Mańǵystaý oblystaryndaǵy «Embimunaıgaz» jáne «О́zenmunaıgaz» О́F-niń qoldanystaǵy ınfraqurylymdaryn paıdalaný esebinen barlaý operasııalaryn júrgizý kezinde jáne odan ári ıgerý kezinde kúrdeli jáne paıdalaný shyǵyndaryn ońtaılandyrýǵa kómektesetin aıtarlyqtaı sınergetıkalyq áser bolýy múmkin. Satyp alynatyn aktıvter geologııalyq barlaý jobalary qorjynynyń sapasyn jaqsartyp, tabysty barlaý júrgizgen jaǵdaıda, orta merzimdik perspektıvada kompanııanyń qorlaryn, onyń ishinde О́zen jáne Embi ken oryndary tobynan alatyn qorlardy arttyrady.
QMG BО́ bas dırektory Asqar Baljanovtyń aıtýynsha, atalǵan kelisim-sharttardy satyp alý jańa aktıvterdi satyp alý jáne geologııalyq barlaý jumystaryn qarqyndatý jolymen resýrstardy arttyrý jónindegi kompanııanyń strategııasyn júzege asyrýdaǵy kezekti qadam bolyp tabylady. QMG BО́ buǵan deıin atalǵan tórt blokty satyp alý nıeti týraly birneshe ret málimdegen bolatyn, endi, mine, kelisimge qol jetkizip otyr. QMG BО́ barlyq aksıonerlerdiń múddesine jaýap beretin perspektıvalyq aktıvterdi izdestirýdi jalǵastyrady. Satyp alý QMG BО́ Dırektorlar keńesi men QMG UK Dırektorlar keńesimen maquldandy. Al qazirgi tańda memlekettik retteýshi organdardyń maquldaýy alyndy.
Reti kelgende atap ótý kerek, kompanııa sońǵy kezderi óziniń damý strategııasyn oıdaǵydaı júzege asyryp keledi. Sonyń bir dáleli retinde jaqynda ǵana satyp alynǵan Fedorov blogy. «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ Exploration Venture Limited kompanııasymen «Ural Group Limited» kompanııasyndaǵy 50 % aksııany satyp alý jóninde kelisimge de qol qoıǵan bolatyn. «Ural Group Limited» Batys Qazaqstan oblysynda Oral qalasynyń irgesinde jáne birqatar qoldanystaǵy iri ken oryndaryna jaqyn ornalasqan Fedorov blogynda kómirsýtekterin barlaý júrgizý quqyǵyna ıe «Ýral Oıl end Gaz» JShS-niń 100 % qatysý úlesiniń ıesi bolyp tabylady. «Ural Group Limited»-tegi 50 % aksııany satyp alý quny 149,1 mln. AQSh dollaryn quraıdy jáne aksııalar úshin 61,3 mln. AQSh dollaryn jáne aksıonerlik zaımdar boıynsha (2010 jyldyń 1 qańtary kúngi jaǵdaı boıynsha) talap etý quqyǵy úshin 87,8 mln. AQSh dollaryn qamtıdy. Mámileniń sharttary boıynsha, aksıonerlik zaımdar kommersııalyq óndirý bastalǵannan keıin QMG BО́ paıdasyna tólenedi.
«Ýral Oıl end Gaz» 2014 jylǵa deıingi merzimde qoldanystaǵy jáne odan ári kómirsýtegi shıkizattaryn óndirýge kelisim jasaý quqyǵy bar jer qoınaýyn paıdalaný kelisimshartyna sáıkes, Fedorov blogynda barlaý jumystaryn júrgizedi. 2008 jyly Fedorov blogynyń aýmaǵynda Rojkovskoe munaı-gaz kondensatty ken orny tabylǵan bolatyn, qazirgi tańda «Ýral Oıl end Gaz» oǵan baǵalaý júrgizýde. QR Qorlar jónindegi memlekettik komıssııasy bekitken 2010 jyldyń sońyndaǵy qorlardyń esebine sáıkes, Fedorov blogynda S1+S2 sanaty boıynsha alynǵan gaz jáne kondensattyń jalpy qory 203,4 mln. barrel munaı balamasyn quraıdy. Fedorov blogynyń aýmaǵy arqyly Gazprom kompanııasynyń «Orynbor-Batys Eýropa» magıstraldy gaz qubyry ótedi. Odan bólek, Fedorov blogynyń janynan «Atyraý-Samara» eksporttyq magıstraldy munaı qubyry, sondaı-aq Kaspıı qubyr jelisi konsorsıýymynyń júıesi arqyly álemdik rynokqa shyǵýǵa múmkindik beretin «Qarashyǵanaq-Atyraý» qubyr jelisi ótedi. Atalǵan bloktyń úlesin satyp alý kompanııanyń belsendi damýǵa talpynyp otyrǵan jańa aımaqqa shyǵýyn bildiredi. Bul mámile QMG BО́ barlaý aktıvteriniń qorjynyn sátti tolyqtyrady jáne belsendi geologııalyq barlaý esebinen qorlardyń artýyn jedeldetýge basymdyq berip otyrǵan kompanııanyń strategııalaryn júzege asyrýdaǵy kezekti qadam bolyp tabylady.
Qara altyn qoryn ulǵaıtyp, kózdegen mejeden shyǵýdy maqsat etken «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ Atyraý jáne Mańǵystaý oblystarynda ǵana emes, elimizdiń basqa, kórshiles aımaqtarynda qarqyndy eńbek etýde. 2010 jyly kompanııa alǵash ret sheteldik naryqqa shyǵyp, Brıtanııanyń «Bı Djı Grýpp» kompanııasymen Soltústik teńizdiń brıtanııalyq bóligindegi White Bear ken ornynda barlaý-burǵylaý jumystaryn júrgizgen bolatyn. Qazir osy jobadaǵy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý kompanııasynyń úlesi 35 paıyz. Budan bólek, kompanııa Koreıanyń Korea Gas Corporation kompanııasymen birlese otyryp, bolashaǵynan zor úmit kúttiretin Iraktaǵy Aqqas ken ornynda burǵylaý jumystaryn júrgizýge múmkindik aldy. Sala mamandarynyń paıymdaýynsha, 2 joba da kompanııa úshin tıimdi. Birinshiden, bul halyqaralyq deńgeıdegi tájirıbe men qosymsha kiriske qol jetkizýdiń taǵy bir amaly.
Satyp alynǵan aktıvter kompanııanyń geologııalyq barlaý jobalarynyń portfelin arttyrady, al barlaý sátti shyǵar bolsa, kompanııanyń jaqyn bolashaqta alynar qor mólsherin kóbeıtedi. Bir sózben aıtqanda, salany damytýdaǵy «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-nyń róli óte eleýli, aldaǵy ýaqyttarda da tolaıym tabystarǵa jete bergeı!
Zarına AMRAEVA.