Batys Qazaqstan oblysy tasqyn sýdyń qursaýynan qutyla alar emes. Shaǵan jáne Derkól ózenderinde sý deńgeıiniń tómendeýi baıqalǵanymen, Oral qalasy men birqatar aýdandardyń jaǵdaıy áli de kúrdeli.
15 sáýir kúni oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamentinde ótken baspasóz máslıhatynda QR TJM órtke qarsy kúres qyzmeti komıteti tóraǵasynyń orynbasary Bolatbek Omarovtyń Jaıyq ózeni bir táýliktiń ishinde 14 sm kóterilip, qazir sý deńgeıi 708 sm jetkenin málim etti. Arnasynan tasyp aqqan sý oblys ortalyǵyna qarasty saıajaı massıvteri men shaǵyn aýdandardy basyp jatyr. Jaıyq ózeniniń qoınaýynda ornalasqan «Juldyz» shaǵyn aýdany men №4 saıajaı aýylynyń turǵyndaryn kóshirý jalǵasýda. №26, №5, №10 jáne №9 orta mektepter men «Kolos», «Jastar» mádenıet úılerinde, qonaqúılerde ashylǵan evakýasııalyq pýnktterge 1028 adam jetkizilip, ystyq tamaqpen jáne medısınalyq qyzmetpen qamtamasyz etildi.
900-den astam turǵyn úıdi sý basý qaýpi tónip turǵan Zelenov aýdanyna qarasty Mıchýrın, Dostyq eldi mekenderine 100 máshıne topyraq pen qum toltyrylǵan 20 myń dana qapshyq jetkizilip, bóget bekitildi. Sý tasqynymen kúres jumystaryna kásiporyn-uıymdardan qosymsha 40 ınjenerlik tehnıka bólinip, tasqynǵa bóget bolar qumqapshyqtar qory jasaqtaldy.
Eshkimniń ıeliginde joq «Kazennyı» toǵanynda jarylys jumystaryn júrgizý arqyly Derkól aýyly turǵyndarynyń qaýipsizdigi qamtamasyz etildi.
Tótenshelikter Qaztalov aýdanynyń da sý tasqynynan zardap shegýi múmkin ekendigin aıtyp otyr. Qazirdiń ózinde Jalpaqtal aýylyndaǵy Úlken ózendegi sý deńgeıi – 732 sm. Táýligine 17 sm bıiktep otyrǵan sý qaýipti belgiden asyp, ózen arnasyndaǵy eldi mekenderdi basyp qalýy múmkin. Onyń aldyn alý úshin barlyq qaýipti aýmaqtarda jarylys jumystary júrgizilýde. Tasqala aýdanyndaǵy Mahambet aýylyndaǵy bir ǵana jarylysqa 460 kılo trotıl jarylǵyshy qoldanyldy.
Aqjaıyq aýdanyndaǵy jaǵdaı da máz emes. Chıja ózeninen aqqan sý bul aýdanǵa da jetip, qyspaqqa aldy. Qaraǵash aýylyndaǵy 26 úı, Bozobaı aýylyndaǵy 11 úı tasqynǵa tótep bere almady. Kırov-Chıja kanaly tasyp jatqandyqtan, Alǵabas aýylyna da qıyndyq týyp tur. Qaýipti aýmaqta 1300 adam qalyp otyr. Tótenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń MI-8 tikushaqtarymen 81 adam kóshirildi, olardyń 52-si balalar. Sýdan qutqarý qyzmeti men jedel-qutqarý jasaqtary adamdardy kóshirýdi jalǵastyrýda, aýdanǵa qosymsha qutqarýshylar kúshi men júzý quraldary jóneltildi.
Oblystyq tótenshe jaǵdaılar departamenti jedel shtabynyń málimdeýinshe, qazirgi tańda oblysta sý tasqynynan zardap shekken jáne sý astynda qalǵan turǵyn úılerdiń jalpy sany 3076-ǵa jetti, sondaı-aq 2100 saıajaı jaramsyz. Abyroı bolǵanda, adam shyǵyny tirkelgen joq, 76 bas iri qara men 600-den astam usaq mal shyǵyn boldy.
– Tolassyz jaýǵan jańbyr onsyz da kúrdeli jaǵdaıdy odan saıyn ýshyqtyryp jiberdi, – deıdi tótenshelikter. Oblysta tek sońǵy táýliktiń ishinde 514 adam qaýipsiz orynǵa kóshirildi. Tótenshe jaǵdaı oryn alǵaly beri barlyǵy 8600 adam sý basqan aýmaqtardan shyǵaryldy.
Eki aýdanda jáne Oral qalasynyń keıbir bóliginde 5200-den astam úı elektr qýatynan, 768 úı tabıǵı gazdan jáne 630 abonent baılanystan ajyratyldy.
Jaǵdaı ázirge tek Tasqala aýdanynda ǵana qalpyna kele bastady. Sý qaıta bastaǵan eldi mekenderdiń 852 turǵyny baspanalaryna oraldy. Zelenyı, Chývashka, Razdolnyı, Chernoıarov, Kýznesov jáne Aqjol aýyldaryndaǵy mektepterde sabaq toqtatyldy. Oqýshylar sabaqtaryn tasqyn sýdyń qaýpi tolyq seıilgende ǵana jalǵastyra alady.
Oblys halqy birneshe kúnnen beri tabıǵı apatpen bel jazbaı kúresýde. Mekeme-uıymdardyń qyzmetkerleri men eriktiler toby qutqarýshylarǵa táýlik boıy kómek kórsetýde. Jeke kóligimen kelip adamdardy kóshirýge atsalysyp júrgender de bar. Syn saǵatta tózimdilik pen uıymshyldyq tanytqan batysqazaqstandyqtarǵa Úkimet qarjylaı qoldaý kórsetýge daıyn ekendigin málimdegen bolatyn. Qazir quramyna Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar, Qarjy, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteri men qurylys isteri jáne turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq agenttiginiń mamandary engen Úkimet komıssııasy apat saldarynan bolǵan materıaldyq shyǵyn kólemin anyqtaýda. 14 sáýir kúni Tótenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko men oblys ákimi B.Izmuhambetov komıssııa múshelerimen birge tikushaqpen oblys aýmaǵyn aınala ushyp ótip, qalyptasqan jaǵdaıdy baǵdarlap qaıtqan bolatyn. Úkimetten jedel túrde bólingen qomaqty qarjy eń aldymen basty úsh baǵytqa jumsalatyn bolady. Atap aıtqanda, sý shaıyp ketken 50 shaqyrym jol men kóshelerdi, 12 shaqyrym elektr jáne gaz jelilerin qalpyna keltirýge paıdalanylady. Sonymen qatar úı-kúısiz qalǵandar úshin qalada kóp qabatty turǵyn úı, al Zelenov aýdanynda jańa aýyl boı kóterip, qonystanýshylarǵa beriletin bolady. Jóndeýge keletin úıler qalpyna keltirilmek. Oblys ákimi Baqtyqoja Izmuhambetov jaı-kúısiz qalǵan saıajaıdy mekendeýshilerge de meılinshe kómek kórsetilip, ótemaqy tóleý qarastyrylatynyn aıtty. Jalpy, qamqorlyqty qajet etetin osyndaı turǵyndarǵa kómek kórsetý úshin iri bıznes kompanııa basshylaryna úndeý joldanǵan. Tótenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko turǵyn úı salý máselesin mamyr aıynan keshiktirmeı qolǵa alyp, salqyn túspeı bitirý qajettigin aıtty. Sol sııaqty sý astynda qalǵan aýyl sharýashylyǵyndyq jerler men mal shyǵynyn da eseptep, ótemaqyny tóleý jáıin ákimder zańgerlermen, depýtattarmen birige sheshýi tıis.
Batys Qazaqstan oblysy.
Temir QUSAIYN.
Sýretterdi túsirgen Rafhat HALILOV.