Jaıyq tasyp barady jardan asyp...

Batys Qazaqstan oblysy tas­qyn sýdyń qursaýynan qutyla alar emes. Shaǵan jáne Derkól ózenderinde sý deńgeıiniń tómen­deýi baıqalǵanymen, Oral qalasy men birqatar aýdandardyń jaǵ­da­ıy áli de kúrdeli. 15 sáýir kúni oblystyq tóten­she jaǵdaılar departamentinde ótken baspasóz máslıhatynda QR TJM órtke qarsy kúres qyzmeti komıteti tóraǵasynyń oryn­ba­sary Bolatbek Omarovtyń Jaıyq ózeni bir táýlik­tiń ishinde 14 sm kóterilip, qazir sý deń­geıi 708 sm jetkenin má­lim etti. Ar­na­synan ta­syp aqqan sý oblys or­talyǵyna qa­ras­ty saıajaı massıvteri men sha­ǵyn aýdandardy basyp ja­tyr. Jaıyq óze­niniń qoınaýynda orna­las­qan «Juldyz» shaǵyn aýda­ny men №4 saıajaı aýyly­nyń tur­ǵyndaryn kóshi­rý jalǵasýda. №26, №5, №10 jáne №9 orta mektepter men «Kolos», «Jastar» mádenıet úı­lerinde, qo­naqúılerde ashylǵan evakýa­sııa­­lyq pýnktterge 1028 adam jetkizilip, ystyq tamaqpen jáne medısınalyq qyzmetpen qamta­masyz etildi. 900-den astam turǵyn úıdi sý basý qaýpi tónip turǵan Zelenov aýdanyna qarasty Mıchýrın, Dos­tyq eldi mekenderine 100 máshıne topyraq pen qum toltyrylǵan 20 myń dana qapshyq jetkizilip, bóget bekitildi. Sý tasqynymen kúres jumystaryna kásiporyn-uıymdar­dan qosymsha 40 ınjenerlik tehnıka bólinip, tasqynǵa bóget bolar qumqapshyqtar qory jasaqtaldy. Eshkimniń ıeliginde joq «Ka­zennyı» toǵanynda jarylys ju­mystaryn júrgizý arqyly Der­kól aýyly turǵyndarynyń qaýip­sizdigi qamtamasyz etildi. Tótenshelikter Qaztalov aýda­ny­nyń da sý tasqynynan zardap shegýi múmkin ekendigin aıtyp otyr. Qazirdiń ózinde Jalpaqtal aýylyndaǵy Úlken ózendegi sý deńgeıi – 732 sm. Táýligine 17 sm bıiktep otyrǵan sý qaýipti belgiden asyp, ózen arnasyndaǵy eldi mekenderdi basyp qalýy múmkin. Onyń aldyn alý úshin barlyq qaýipti aýmaqtarda jarylys ju­mys­­tary júrgizilýde. Tasqala aý­da­nyndaǵy Mahambet aýy­lyn­daǵy bir ǵana jarylysqa 460 kılo trotıl jarylǵyshy qolda­nyldy. Aqjaıyq aýdanyndaǵy jaǵdaı da máz emes. Chıja ózeninen aqqan sý bul aýdanǵa da jetip, qyspaqqa aldy. Qaraǵash aýylyndaǵy 26 úı, Bozobaı aýylyndaǵy 11 úı tasqynǵa tótep bere almady.   Kırov-Chıja kanaly tasyp jatqan­dyq­tan, Alǵabas aýylyna da qıyndyq týyp tur. Qaýipti aý­maq­ta 1300 adam qalyp otyr. Tó­tenshe jaǵdaılar mınıstrliginiń MI-8 tikushaqtarymen 81 adam kóshirildi, olardyń 52-si balalar. Sýdan qutqarý qyzmeti men je­del-qutqarý ja­saqtary adam­dar­dy kóshirýdi jal­ǵastyrýda, aý­dan­ǵa qo­sym­sha qutqarý­shy­lar kúshi men júzý quraldary jóneltildi. Oblystyq tó­tenshe jaǵ­daı­­lar departamenti jedel shtaby­nyń má­lim­deýin­she, qa­zirgi tań­da oblysta sý tas­qy­nynan zardap shekken jáne sý astynda qal­ǵan tur­ǵyn úıler­diń jalpy sany 3076-ǵa jetti, son­daı-aq 2100 saıajaı ja­­ramsyz. Aby­roı bol­­ǵanda, adam shy­­­ǵy­ny tirkelgen joq, 76 bas iri qara men 600-den astam usaq mal shyǵyn boldy. – Tolassyz jaýǵan jańbyr onsyz da kúrdeli jaǵdaıdy odan saıyn ýshyqtyryp jiberdi, – deıdi tótenshelikter. Oblysta tek sońǵy táýliktiń ishinde 514 adam qaýipsiz orynǵa kóshirildi. Tóten­she jaǵdaı oryn alǵaly beri barlyǵy 8600 adam sý basqan aý­maqtardan shyǵaryldy. Eki aýdanda jáne Oral qala­synyń keıbir bóliginde 5200-den astam úı elektr qýatynan, 768 úı tabıǵı gazdan jáne 630 abonent baılanystan ajyr­a­tyldy. Jaǵdaı ázirge tek Tasqala aý­danynda ǵana qalpyna kele basta­dy. Sý qaıta bastaǵan eldi meken­derdiń 852 turǵyny baspana­laryna oraldy. Zelenyı, Chývashka, Razdolnyı, Chernoıarov, Kýznesov jáne Aqjol aýyl­daryn­daǵy mektepterde sabaq toqta­tyldy. Oqýshylar sabaqtaryn tasqyn sýdyń qaýpi tolyq seıilgende ǵana jalǵastyra alady. Oblys halqy birneshe kúnnen beri tabıǵı apatpen bel jazbaı kúresýde. Mekeme-uıymdardyń qyz­­­met­kerleri men eriktiler to­by qut­qarý­shylarǵa táýlik boıy kómek kór­setýde. Jeke kóligimen kelip adam­dardy kóshirýge atsa­ly­syp júr­gender de bar. Syn saǵatta tó­zim­dilik pen uıym­shyl­dyq ta­nytqan batysqazaq­stan­dyqtarǵa Úki­met qar­jylaı qol­daý kórsetýge daıyn ekendigin má­limdegen bola­tyn. Qazir qura­myna Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar, Qarjy, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteri men qury­lys isteri jáne turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýashylyq agentti­giniń maman­dary engen Úki­met komıssııasy apat sal­darynan bol­­ǵan materıaldyq shyǵyn kó­lemin anyqtaýda. 14 sáýir kúni Tó­tenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko men oblys ákimi B.Iz­muhambetov komıssııa múshelerimen birge tiku­shaq­pen oblys aýmaǵyn aınala ushyp ótip, qalyptasqan jaǵ­daıdy baǵdarlap qaıtqan bola­tyn. Úki­metten jedel túrde bó­lin­gen qomaqty qarjy eń aldy­men basty úsh baǵytqa jumsa­latyn bolady. Atap aıtqanda, sý shaıyp ketken 50 shaqyrym jol men kóshelerdi, 12 shaqyrym elektr jáne gaz jelilerin qalpy­na keltirýge paıdala­nylady. So­nymen qatar úı-kúısiz qalǵandar úshin qalada kóp qabatty turǵyn úı, al Zelenov aýdanynda jańa aýyl boı kóterip, qonys­taný­shy­larǵa beriletin bolady. Jón­deý­ge keletin úıler qalpyna keltirilmek. Oblys ákimi Baqtyqoja Iz­mu­hambetov jaı-kúısiz qalǵan saıa­jaıdy mekendeýshilerge de meı­­linshe kómek kórseti­lip, ótem­­aqy tóleý qarastyry­laty­nyn aıt­­ty. Jalpy, qamqorlyqty qa­jet etetin osyndaı turǵyndarǵa kó­mek kór­setý úshin iri bıznes kom­pa­nııa bas­shylaryna úndeý joldan­ǵan.  Tó­tenshe jaǵdaılar mınıstri V.Bojko turǵyn úı salý máselesin mamyr aıynan keshiktirmeı qolǵa alyp, sal­qyn túspeı bitirý qajet­tigin aıtty. Sol sııaqty sý astynda qalǵan aýyl sharýashylyǵyndyq jerler men mal shy­ǵynyn da eseptep, ótem­aqyny tóleý jáıin ákimder zań­ger­lermen, depýtattarmen birige sheshýi tıis. Batys Qazaqstan oblysy. Temir QUSAIYN. Sýretterdi túsirgen Rafhat HALILOV.