Kún bireý. Al aı she?

Kóz aldyndaǵyny kórmeıtin, aıa­ǵy­nyń astyndaǵyny baıqamaı­tyn adamǵa qazaq: «Aı qarap júr­siń be?» deıdi keıip. Al men aı qa­rap júr­min. Týra maǵy­na­synda.  Kún­de tún­de aı týysymen aspan arýyn izdeımin. Bulttar­dyń ara­sy­na jasyry­nyp qalsa da, aspanǵa qa­raýmen bo­la­myn. Nege dersiz? Sebebi mynaý... О́tken demalys kúnderi aýylǵa bardyq. Shıeli aýdanynyń Eńbek­shi aýylyna. Kún senbi edi. Qara­sha­ńyraqtyń tútinin tútetip otyr­­ǵan Bektóre aǵam birtúrli áńgime bas­­ta­dy. Ádette tomaǵa-tuıyq, ishin­degi­sin syrtqa kóp jaımaıtyn adam­nyń ashylyp sóz bastaǵanyna tosyrqap otyr edik. Aıtqan áńgimesi quıqa­myzdy shymyrlatyp jiberdi. – Keshe túnde dalaǵa shyqtym. Aspanǵa qarap edim, aı úsheý bo­lyp tur eken, – dedi aǵam. Al­ǵa­shynda ázili me dep betine qara­dyq. Túrinen qaljyńnyń nysha­ny baıqalmaıdy. Qapelimde mun­daı sóz estımiz dep pe edik? Aldymen aýzymyzǵa: «Tún­de ne iship edińiz?» degen sóz túsipti. Jasy alpysty alqymdap qalǵan aǵamnyń araq ataýlyǵa jolamaı­ty­nyn bile tursam da, osy suraq otyz eki tistiń arasynan sýyry­lyp shy­ǵyp ketti. «Eshteńe», dep bir toqta­ǵan Bekeń áńgimeni odan ári jalǵady. – Baýyrjan Momyshulynyń «Ush­­qan uıasyn» oqyp edim. Uzaq ýa­qyt kitap oqyǵannan kózim tal­ǵan shy­ǵar dep oıladym. Eki kó­zim­di ýqa­lap aspanǵa qaıta qara­dym. Aı úsheý. Sosyn uzaq ýaqyt kózimdi ju­myp turdym. Taǵy úsheý kúıinde. Jetiqa­raqshyǵa qa­ra­dym. Ol – jeteý. Te­mir­­qa­zyq­t­y izdedim. Jalǵyz ózi jar­qyrap tur. Aqbozat pen kók­bozatqa qara­dym. Olar ekeý. Aıǵa qaıta qara­dym. Úsh aı áli tur, – dedi aǵam. О́z kózine ózi senbegen Bekeń qyzdaryn shaqyrady úıden. Úsh qyzy qatar shyǵady. Olar da úsh aıdy kóredi. Tań-tamasha bolǵan kúıinde úıge kiredi. Qaltafonnyń taspasyna sýretke túsirmek bol­ǵan eken. Onyń aspandaǵy úsh aı­dy túsirýge shamasy jetpepti. Osy áńgimeni qurdastaryna aıtypty. Olar ábden mazaq etipti. Sóıtip turǵanda kórshi aýyldyń Ba­zarbaı degen adamy kele qa­l­dy. Qurdastary aǵamdy mazaqtap, ana kisige úsh aıdyń hıkaıasyn aıta bastaıdy. Sonda Bazarbaı: – Ony nege mazaqtap tursyń­dar? Men beısenbi kúni túnde eki aı kórdim. Biraq jurt mynaý «jyndanaıyn depti» demesin dep eshkimge aıtpaǵan edim,– deıdi julyp alǵandaı. Úsh aıdyń kórinýin túrli sebepterge boljap otyrdyq. Sál­den keıin ákem keldi. Oǵan aıttyq. Sosyn: «Aıtpaqshy, osy úsh aıdyń sýreti «О́sken óńirge» shyqty ǵoı. Sony kóreıik», demesi bar ma?! Al kelip aý­dandyq gazetti izdeıik. Tappaı­myz. Al­ǵashynda men aýdandaǵy jýr­na­lısterdiń 1 sáýirge halyqty alda­ǵa­ny shyǵar dep oıladym. Biraq sáýir­diń 1-ine gazet shyqpaǵan. 30 naýryz kúni jaryq kórgen. Degenmen úsh aıdyń sýreti basylǵan nómirdi tap­pa­dyq. Dúısenbi kúni azanmen aý­dandyq gazettiń redaksııasyna bar­dyq. Sýret 26 naýryz kúngi nómirine jarııalanypty. Asanǵalı Saǵyndyquly degen azamat turady aýdanda. О́zi «О́sken óńirdiń» ardageri. Búginde zeınetke shyqqan. Sol kisi tańǵy namazǵa oıa­na­dy. Dalaǵa shyqsa, úsh aıdy kó­re­di. «Bissmillásin» aıtyp, «álham­dýllasyn» qaıyrsa da úsh aı kózine kórine beredi. Sodan jalma-jan úıi­ne kirip, fotoapparatyn alyp, úsh aıdy taspaǵa basyp alady. Ony aýdandyq gazetke ákeledi. Altaı aǵa (Altaı Aıyp «О́sken óńir» gazetiniń dırektory – E.B.) úsh aıdy gazetke basyp jiberedi. Sonymen shyǵatyn qorytyn­dy ne? Shıelide úsh aıdyń kó­ringeni anyq. Kýágerler jetkilikti. Onyń ús­tine sýreti bar. Al endi osynyń sebebine úńilip kóre­ıikshi. О́t­ken­de álem­dik ǵalymdar aıdyń jerge ja­qyn­daıtynyn aıt­qan. Biraq ol mezetten ótip kettik. Ǵalamdyq ǵalym­dar aı­dyń jerge jaqyndap, qaıta­dan óz osi­ne ketkenin aıta­dy. Endi ne? Múm­kin atmosfe­ra­daǵy tozań­dar­dyń kóbeıgeninen aıdyń beti munarla­nyp kórinip turǵan shyǵar? Ilanýǵa bolatyn sııaqty. Deı tur­ǵan­men, to­lyq­taı sendire almaıdy. Álde áıgili Maı taıpasynyń aıt­qany keleıin dep tur ma? Olar 2012 jyly aqyr­zaman bolady dep edi ǵoı. Mynaý sonyń nyshany ma? As­ta­fy­r­alla! Oılasań, záreń zár túbine ketedi. Jalpy, qandaı iste bolmasyn jaqsy sóıleý paryz. Muny da qa­zaqy yrymshylyǵymyzǵa salyp jaq­sylyqqa balaıyq. Múmkin, me­niń aǵam tarıhı sáttiń kýágeri bol­ǵan shyǵar... Erjan BAITILES. Qyzylorda oblysy.