Ońtústik Qazaqstan oblysynda «Túrkistan – Túrki áleminiń mádenı astanasy» is-sharasynyń saltanatty ashylýy men Naýryz merekesine arnalǵan Túrki áleminiń «Naýryznama» sharasy ótti.
Túrki elderiniń taǵdyryn toǵystyrǵan kıeli Túrkistan tórindegi dúbirli sharaǵa 23 memleketten kelgen túrkitildes 25 ulttan turatyn 300-ge tarta sheteldik qonaqtar, halyqaralyq uıym ókilderi, qazaqstandyq zııaly qaýym jáne óner tulǵalary, buqaralyq aqparat quraldary men ońtústikqazaqstandyq turǵyndar, ıaǵnı, jalpy sany 10 myńǵa jýyq adam qatysty. Olardyń ishinde, QR Mádenıet jáne sport mınıstri Arystanbek Muhamedıuly men «TÚRKSOI» Halyqaralyq Uıymynyń Bas hatshysy Dúısen Qaseıinovter syndy ár eldiń joǵary laýazymdy resmı ókilderi bar.
Merekelik is-sharaǵa kelgen meımandar, eń aldymen, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi men onyń aınalasyna jerlengen qazaq handary, abyz-áýlıeleri, bıleri men batyrlaryna arnalǵan panteonda boldy. Munan soń, meımandar Túrkistan tarıhı mýzeıin aralap, ondaǵy jádigerlermen tanysty.
Saltanatty jıynnda sóılegen Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev barsha jurtshylyqty Túrkistandy Túrki áleminiń mádenı astanasy jyly atanýymen quttyqtap, osy abyroıly mindetti birlese ótkizýge shaqyrdy.
«Túrki áleminiń búgingi zamandaǵy kemeńger kóshbasshysy atanǵan Prezıdentimiz Nursultan Ábishuly Nazarbaev «TÚRKSOI» túrki áleminiń IýNESKO-syna aınalýy tıis» degen bolatyn. Osy TÚRKSOI uıymy túrki áleminiń mádenı astanalaryn tańdaý jobasyn 2012 jyldan beri júzege asyryp keledi. TÚRKSOI uıymy shynynda da túrki dúnıesiniń IýNESKO-syna aınaldy», - dedi oblys basshysy.
Tarıhı shara barysynda TÚRKSOI Halyqaralyq uıymynyń «Baspasóz syılyǵy» sheteldik jáne qazaqstandyq 15 úzdik jýrnalıstke tapsyrylyp, mereke jalǵasy álemdik deńgeıdegi konserttik baǵdarlamaǵa ulasty. Onda 500-ge jýyq bıshi kún men tún, juldyzdar beınesinde «Kún men Túnniń teńelýi jáne Tabıǵattyń oıanýy» teatrlandyrylǵan sazdy-horeografııalyq qoıylymyn kórsetti. Túrkitildes halyqtarǵa ortaq uly tulǵalar - Arystan bab, Iаsaýı, Ál-Farabı, Qorqyt ata obrazdaryndaǵy kórinis sahnalansa, Qazaq handary kıeli shańyraqty kóterip, ondaǵy ýyqtardy óńirimizdegi 20 etnomádenı ortalyqtyń ókilderi ustaýymen beıbit elimizdegi turaqtylyq pen tatýlyqty pash etti. Konserttik baǵdarlama barysynda «Súıinshi. Shashý» kórinisi qoıyldy. Onda Ulttyq kıimdegi attyly jarshylar «Naýryz» kelgeni jóninde súıinshi surap, shashý shashty.
Alańda Túrkitildes memleketterge arnalǵan 6 kıiz úı kóterilip, Túrkitildes memleketterdiń «Naýryz» kerýeni keldi. Kerýende 18 túıe, 30 at, 4 arba jáne Túrkitildes memleketterden kelgen 300-ge jýyq mádenıet maıtalmandary óner kórsetti. Saltanatty jıynda Túrkitildes memleketterdiń álem halqyn birlikke, dostyqqa, beıbitshilikke shaqyrýǵa arnaǵan úndeýi qabyldandy.
«Túrkistan-Túrki áleminiń mádenı astanasy» jylynyń aıasynda, naýryz merekesine oraı, Túrkistan qalasynda Túrki áleminiń «Naýryz» Halyqaralyq aqyndar aıtysy men Túrki áleminiń «Burań bel» bı festıvali ótedi.
Dýmandy Naýryz toı merekesine oraı, Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi mańynda etno aýyl qurylyp, onda ulttyq naqyshtaǵy kıiz úı ábzelderimen árlengen 12 qanatty 33 kıiz úı tigildi. Dastarhanǵa ulttyq taǵamdarymyz – qazy-qarta, jal-jaıa, qymyz, shubat, naýryz kóje, qurt, irimshik, sirne, qaımaq, baýyrsaq, shı baýyrsaq, jent sekildi astar qoıyldy.
Naýryz merekesinde 1 tonnadan astam palaý daıyndalyp, 1 500 l Naýryz kóje úlestirildi. Budan bólek, kelýshiler ejelgi qazaq aýylynda qazaqtyń salt-dástúrlerin dáripteıtin túrli sharalary men ulttyq sport túrlerinen ótken saıystardy tamashalasa, jastar jaǵy alty baqanda saıran saldy.
Mártebeli meımandar ádep-ǵuryp jáne salt-dástúr ortalyǵynyń qyzmetkerleri uıymdastyrǵan tusaý keser rásimine qatyssa, óńir basshysy J.Túımebaev, QR Mádenıet mınıstri A.Muhamedıuly jáne «TÚRKSOI» Halyqaralyq Uıymynyń Bas hatshysy D.Qaseıinovter túrkistandyq baldyrǵannyń tusaýyn kesti.
Túrki tildes elderden kelgen meımandar Túrkistanda ótken osynaý «jańarý» kúnindegi torqaly toıdan erekshe áser alyp, ulttyq salt-dástúrlerimizdiń tárbıelik maǵynasy tereńde jatqanyn jetkizdi.
Aıta keteıik, «Túrkistan – Túrki áleminiń mádenı astanasy» jylynyń aıasynda osy kúni Q.A.Iаsaýı atyndaǵy HQTÝ-de «Túrkistan jáne Túrkologııa» atty Halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııa ótip, sharaǵa kelgen qonaqtarmen oblys ákiminiń kezdesýi josparlanǵan.
Is-shara sońy túrki tildes memleketterden kelgen óner ujymdarynyń Gala-konsertimen jalǵasty.
(Sýretter OQO ákimi apparatynyń baspasóz qyzmetinen)