• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Medısına 14 Sáýir, 2017

Rýhanı órleýimizdiń altyn arqaýy, ómirsheń ózegi

155 ret
kórsetildi

Elbasy Nursultan Nazarbaev­tyń «Egemen Qa­zaq­­stan» gazetinde jarııa­lan­ǵan «Bolashaqqa baǵ­dar: rýhanı jańǵyrý» atty eńbegin memleketimizdiń jahandaný kóshin ilgeriletýdegi mańyzdy qujat ári rýhanı ósip-ór­ken­deýimizdiń baǵdarlamasy dep qabyl­daýǵa tolyq negiz bar.

Prezıdent óziniń bıylǵy halyqqa Joldaýynda Qazaqstannyń Úshinshi jańǵyrýy bastalǵanyn jarııalaǵany barshaǵa aıan. Joldaýda Elbasy saıası jáne ekonomıkalyq jańǵyrýlardy naqty aıqyndap bergen bolatyn. 

Jańa «Joldaýynda» Elbasy eldiń ıdeologııalyq baǵytyn anyqtap, rýhanı keńistigindegi baǵdaryn aıqyndap otyr. Elbasynyń «Ulttyq jańǵyrý degen uǵymnyń ózi ulttyq sananyń kemeldenýin bildiredi. Onyń eki qyry bar. Birinshiden, ulttyq sana-sezimniń kókjıegin keńeıtý. Ekin­shiden, ulttyq bolmystyń ózegin saq­taı otyryp, onyń birqatar sıpat­taryn ózgertý» dep jazýynda úlken mán jatyr. Endi osyǵan az-kem toqta­laıyq.

Birtutas ult bolyp uıysyp otyr­ǵan qazaqstandyqtardyń aýyzbir­liginiń, yrys-yntymaǵynyń bastaý-bulaǵy – qazaq ultynyń bolmys-bitiminde. Sonyń ishinde memlekettiń basty baılyǵy halqymyzdyń atadan balaǵa mıras bolyp kele jatqan san ǵasyrlyq asyl muralarynyń orny erekshe. Buǵan óz bastaýyn sonaý bıler sotynan ala­tyn ulttyq sot júıesiniń damýyn mysal­ǵa keltirýge bolady. Ta­rıh taǵylymyna tereń úńi­letin bolsaq, bılik aı­týda, sheshim qabyl­daýda bolsyn, uly baba­lary­myz ulttyq dástúr­di baǵdarsham etip us­tap, ádildikti tý etip bıik kótergen. Osy oraıda, aka­demık Salyq Zımanovtyń bıler soty­nyń ókilderi týraly «Olar ári aqyn, ári sheshen, fılosof ári oıshyl, ádet-ǵuryp quqyǵynyń bilgiri jáne onyń reformatory, áskerı qolbasshysy jáne basqarýshysy edi», dep aıtqan pikiriniń qundylyǵyn atap ótý qajet.

Elbasynyń ulttyq jańǵyrý bas­taýynda «Ulttyq salt-dástúrlerimiz, tilimiz ben mýzykamyz, ádebıetimiz, joralǵylarymyz, bir sózben aıtqanda, ulttyq rýhymyz boıymyzda máńgi qalýǵa tıis», degen oıynyń túpki syry osynda dep bilemin. Osy turǵydan alǵanda oıshyl aqyn Mirjaqyp Dýlatovtyń «Zań ádet-ǵurypqa qaıshy kelse, úlken aıaqqa tar etik kıgenmen birdeı», dep jazǵanyn búgingi quqyqtanýshylar esten shyǵarmaǵany abzal. Elbasy bul qaǵıdany bir aýyz sózben tujyrymdap, jańǵyrýdyń eń basty sharty retinde Ulttyq (rýhanı) kodty saqtaı bilý qajettigin halqymyzdyń jadyna salyp otyr.

Kelesi aıtarymyz, qazirgi qazaqstandyq jas býyn ókilderine qajetti baǵdar – tereń bilimdi, shet tilderin ıgerý, kásibı mamandyq alyp shyǵý. Maqalada aıtylǵandaı, «Tabysty bolýdyń eń irgeli, basty faktory bilim ekenin árkim tereń túsinýi kerek. Jastarǵa basymdyq beretin mejelerdiń qatarynda bilim árdaıym birinshi orynda turýy shart. Sebebi, qundylyqtar júıesinde bilimdi bárinen bıik qoıatyn ult qana tabysqa jetedi», degen Elbasynyń salıqaly pikiri ómirlik aksıomaǵa aınalýy shart.

«Joldaýda» jas óskinder úshin maǵynaly da mazmundy ómir súrý qaǵıdalary jan-jaqty taldanyp, kórsetilgen. Bizdiń oıymyzsha, jaqsy ómir súrýge qajetti nusqalyq baǵdardy «aspannan izdep sabylýdyń» qajeti de joq. Tórtkúl álemge kóshbasshylyq qabilet-qarymymen, el basqarýdaǵy darynymen tanylǵan Tuńǵysh Prezıdentimizdiń «Jańa jaǵdaıda jańǵyrýǵa degen ishki umtylys – bizdiń damýymyzdyń eń basty qaǵıdasy. О́mir súrý úshin ózgere bilý kerek. Oǵan kónbegender tarıhtyń shańyna kómilip qala beredi», degen bataly sózin kókeıge uıalatyp, soǵan saı adal eńbek etip, kásibı turǵyda shyńdalyp, ult muraty jolynda bilim bıigine talmaı umtylý – bilimdiliktiń asyl qasıeti. «Tarıhty bilý – bilimdiliktiń belgisi, Ádebıetti bilý – mádenıettiliktiń belgisi» degen shyǵys danalyǵy Elbasy oıymen ushtasyp turǵandaı. Jańa «Joldaýdan» túıgen oıymyz osyǵan kelip saıady.

Elbasynyń rýhymyzdy baıytqan ataly sózin, kemel oıly keleli pikirin barsha halyq, qoǵam bolyp qoldaýymyz kerek. Osy baǵdarlamalyq maqalada aıtylǵan zerdeli oılardan óskeleń jastarymyz tereń tálim, taýsylmas taǵylym alary sózsiz. Munyń ulttyq ıdeologııamyzdyń ǵasyrlarǵa ulasatyn altyn arqaýy, órkenıet tórine ozdyratyn ómirsheń ózegi bolatyny haq.

Qaırat MÁMI,

Qazaqstan Respýblıkasy Joǵarǵy Sotynyń Tóraǵasy