Bul – bizdiń kópten kútken jańalyq

Ázerbaıjannyń memlekettik aqparat agenttigi – AzerTac óz kezeginde «Nursultan Nazarbaev latyn álipbıine kóshý týraly tap­­syrma berdi» dep habar tarat­ty. El­degi eń kóp oqylatyn basy­lym­dardyń biri Şərq gazeti Ázerbaı­jannyń burynǵy bilim mı­nıstri, túrkitanýshy, professor Ferı­dýn Djelılovtiń myna pikirin keltiredi:

«Árıne, Qazaqstannyń bul bas­ta­masy óte quptarlyq qadam. Endi baýyr­las elder arasynda árip kedergisi joıy­lyp, bilim berý salasy, ádebıet pen ǵylymda baı­lanys nyǵaıa túsedi, máde­nı qatynastarymyz bekıdi. Qazaq áde­­bıe­timen biz burynǵydan da jaqyn tany­satyn bolamyz. Bu­ryn biz Ortalyq Azııa ádebıetin kırıll áripterimen oqýǵa máj­búr edik. Endi bul kedergiden qu­ty­latyn boldyq. Tarıhı ortaq áde­bı qundylyqtarymyz qaıta jańǵyra túsedi. Biz de álipbıdi aýystyrǵanda kitaptar men mer­zimdi basylymdarymyzdy jańart­tyq. Qazaqstan da osy jol­­dan ótedi. Árıne, qıyn­dyq­tar bolady. Biraq ýaqyt óte ke­le bar­lyǵy ornyna túsedi. Qa­zir álem latyn áripterine bet burýda».

Sonymen qatar, Qazaq­stan­­daǵy «Bul bastamanyń túpki maq­satynda ne ja­tyr?», «Jer­gilik­ti halyq buǵan qalaı qaraı­dy?» degen saýalǵa jaýap izde­gen ba­sy­lym Ázer­baıjan Par­lamen­ti tómen­gi pala­ta­sy­nyń de­pý­taty, buqaralyq aqpa­rat qu­ral­­dary salasyndaǵy belgili sarap­­shy Aıdyn Mırzezadeniń myna sózimen bólisedi:

«Qazaqstan Ázerbaıjanmen dos mem­leket jáne aramyzda keń baılanys bar. Bir-birimizdiń je­tistikterimizge qýaný­men qa­tar, syn saǵatta qolushyn berý­ge ár­­­daıym ázirmiz. Túrkitildes elder­­­diń ba­sym kópshiligi latyn álip­­bıin qol­dana­dy. Qazaqstan osy baǵytta uzaq ýaqyttan beri jumys istep keledi. Endi Qazaq­stan Mem­leket basshysy 8 jyl ishinde latyn álip­bıine kóshý týraly naqty tapsyrma be rdi.

Qazaqstan qazirgi tańda tu­ra­q­ty da tatý el retinde qalyp­tasyp boldy. Latyn álipbıine kóshý­degi basty maqsat – álem­dik qoǵamdastyqqa bir taban jaqyn­daı túsý, túrki halyq­tarynyń birligin nyǵaıta túsý».

Jergilikti APA agenttigi men APA TV arnasy Nursultan Nazarbaevtyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan maqalasyn mazmundaı kele, Elbasynyń joǵarydaǵy sheshimin «tarıhı qadam» dep baǵalady. «Nazarbaev tarıhı qadam jasady. Qazaqstan latyn álipbıine kóshedi» degen atpen shyqqan bas maqalada Qazaqstandaǵy osy ózgeris jan-jaqty taldanady. 

Al Moderator.az portaly «Qazaq­stannyń latyn álipbıine kóshýi túrki halyqtaryna ortaq jazý qalyptastyrýǵa túrtki bola ala ma?» degen saýalǵa jaýap izdeıdi. 

«Erte me, kesh pe, túrki elderi ortaq álipbıge aýysady» degen taqyrypta jarııalanǵan maqalada «Bul – bizdiń kópten kútken jańalyǵymyz. Qazaqstan mundaı qadamǵa barýy arqyly úlken batyldyq tanytyp otyr. Osydan 20-25 jyl buryn mundaı bastama kóterý múmkin emes edi. Búginde ýaqyt degenin istedi. Barsha túrki elderine ortaq álipbı jasaýdyń negizi qalandy. Bul qadam saıası turǵyda da óte mańyzdy», delingen maqalada.

Sputnik Azerbaycan agenttigi Mem­leket basshysynyń «Egemen Qazaq­stan­daǵy» maqalasynan úzindi ala oty­ryp, latyn álipbıine kóshý týraly bastama Qazaq­standy álemdik órkenıetke jaqyn­data túsý jáne keleshek urpaqtyń aǵylshyn tilin úırenýine barynsha qolaıly jaǵdaı jasaý joly ekenin aıtady. 

Fızýlı MEDJIDLI, 

arnaıy «Egemen Qazaqstan» úshin