Trıýk oryndaǵan tarlandar

Trıýk – qatelikti keshirmeıtin erekshe qaýipti óner. Qazaq sırki­niń ár­tisteri qyryq jyl buryn kezinde álemniń eshbir sırki qaı­ta­laı almaǵan «Qos attyń astynan ótý» deıtin rekordtyq trıýkti ja­sa­ǵanyn qazir kórermenderdiń kóbi umytyp ta qalǵany sózsiz. 

Sol fotonyń qasyna baryp, bi­raz­ǵa deıin tolqyp turyp qal­dym. Ma­nejde júıtkigen qos júı­rik­tiń astynan kóz ilespes jyl­dam­dyqpen saýyrynan sýyrylyp shy­ǵyp kele jatqan qazaq jigiti kim edi? Attyń qulaǵynda oınap kele jatqan shabandoz kim?

Bul suraqtyń jaýabyn bilse, 1976-1987 jyldary Mádenıet mı­nı­stri bolǵan Jeksembek Erkimbekov aǵa­myz biletin shyǵar dep, ol kisini sý­rettiń janyna alyp keldim.

– Jeksembek aǵa, myna jigit­ter­di bilýshi me edińiz? Bular qazir qaıda? Esimderi kim?

– Anaý attyń ústindegi jigit men. Attyń saýyrynan shyǵyp kele jat­qan Orynbasar Qurmanbaev, –dedi sý­retke muńdana qarap turǵan egde aza­mat.

Kepka kıgen, býryl murtty, eg­de tar­tqan qazaqqa Jeksembek aǵa ekeý­miz de jalt buryldyq.

Aıaq astynan ózi tabylǵan adam – Omarhan Jamanaqov bolyp shyqty. Al attyń astynan sýyrylyp shyǵyp kele jatqan shabandoz Orynbasar Qurmanbaev eken.

– Sonaý 1968 jyly sırk stýdııa­syna túsken bizdi Saratov sı­rkine eki jylǵa oqýǵa jiberdi. Sol jerde qazaq jigitterin attarmen jasalynatyn nó­mirlerge baýlydy. «Djıgıtovka», «Ta­býnchıkı-djıgıty» deıtin trıýkterge mashyqtandyq. Keıin kele-kele bir jyldyń ishinde eki attyń astynan ótýdi úırendik. Qos atty múltiksiz qa­tar, aıaqtaryn birdeı aldyrý ońaı­lyqpen kelgen joq. Bul shamasy 1974-1975 jyldar. Bul nómirmen Ke­ńes Odaǵynyń biraz respýblıka­la­ryn gastrolmen araladyq. Qos attyń atynan ótý trıýgin jasaý ózimizdiń ıdeıamyz bolsa da, bizge Qadyrhan Bóri­bekov jetekshilik jasady, – deıdi Omarhan aǵa.

– Bul trıýkti eshbir eldiń sırkinen qaı­typ kezdestirmedim. Oılaryna da kelmegen shyǵar dep oılaımyn. Osy nómir Gınnestiń rekordtar kitabyna enýi kerek edi. Biraq Keńes Odaǵy kezinde bizdi shet elge shyǵarǵan joq. Sondyqtan, rekordtar kitabyna enbeı qala berdik, – deıdi baıyrǵy shabandoz.

Bul nómirmen Omarhan Ja­ma­naqov pen Orynbasar Qurman­baev 90-jyldarǵa deıin óner kórsetken. Sodan keıin Keńes Oda­ǵy ydyrap, biraz ýaqyt óner jetim qa­la­dy. Al Qazaq sırkiniń myqty maı­tal­man­da­ry shet elderge ketýge máj­búr bol­­ǵan.

Álemniń talaı elinde óner kór­set­­ken Omarhan aǵamyz 2008 jyly el­­ge oralypty. Al Orynbasar Qur­ma­n­­baev áli de otbasymen AQSh-ta turady.

– Amerıkaǵa 1992 jyly ket­tim. Kóptegen memleketterdiń sı­rkterimen kelisimshartqa otyryp, búkil Eýropany araladyq. Kúsh-qýatymyz bar kezde óner kórsettim. Keıin jastardy shabandoz bolýǵa baýlydym. Qazir zeınettemin. Osy ónerdiń jolynda kóp zaqym aldyq. Endi densaýlyqty kúıttep otyrǵan jaı bar, – dep áńgimesin aıaqtady bir kezderi attyń qulaǵynda oına­ǵan qazaq.

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan»

ALMATY