Sondyqtan da Ǵabıt Músirepov «Elińe opasyzdyq – týǵan anańa opasyzdyq» dep beker aıtpasa kerek. Endeshe, qolyna qarý ustap, Otandy qorǵaý kúzetinde júrgen el jastarynyń qazirgi jalyndy isterin maqtanyshpen aıtý paryz. О́ıtkeni, bizdiń qazaqstandyq jigerli jastarymyzdyń, ıaǵnı aıbyndy áskerı qyzmetshilerimizdiń Otan qorǵaý jolynda atqaryp jatqan is nátıjesi joǵarydaǵy sóz tórkinimen ushtasatyndyǵy qýanta túsedi.
Keń-baıtaq elimizdi kúzetip, halqymyzdyń tynyshtyǵyn saqtap otyrǵan áskerı qyzmetshilerdiń eńbegi erekshe. Ol áskerimiz osydan 25 jyl buryn, ıaǵnı 1992 jyly 7 mamyrda Prezıdent Nursultan Nazarbaevtyń «Qazaqstan Respýblıkasynyń Qarýly Kúshterin qurý týraly» Jarlyǵyna saı quryldy. Al búginde buryn-sońdy bolyp kórmegen áleýeti asqaq áskerimiz, sany men sapasy jarasqan Qarýly Kúshterimiz bar.
О́tken ǵasyrdyń 90-jyldary táýelsizdik alýymyzǵa baılanysty elimizdiń aldyna ótkir, biraq ómirlik mańyzy zor mindet – óziniń Qarýly Kúshterin jańadan qurý mindeti qoıylǵan edi. Ásker – el qorǵany. Onyń ústine, egemen el bolǵan soń, ózin ózi qurmettep, ózin ózgege syılata biletin memleket kez kelgenniń basynýyna jol bermeıdi. Keń-baıtaq qazaq jeri kezinde basqynshy jaýlardan az zardap shekken joq. Sondyqtan, sol zamanda-aq ata-babamyz «Jaý joq deme, jar astynda, bóri joq deme, bórik astynda», dep saqtyqpen de, saqtandyra da aıtqany belgili.
Bizdiń aıbarly babalarymyz kezinde el men jerdiń táýelsizdigi úshin san kúresti. Solardyń arqasynda, ıaǵnı attary ańyzǵa aınalǵan kóshpeliler – saqtar, ǵundar men kók túrkilerdiń urpaǵy retinde biz basty baılyǵymyz – qazirgi Qazaqstannyń ulan-baıtaq dalasyna murager boldyq. Arada nebir surapyl jyldar ótti. Halqymyzdyń táýelsizdikke, aýmaqtyq tutastyqqa degen san ǵasyrlyq arman-múddesi ótken ǵasyrdyń 90-jyldarynda júzege asty. Elimiz egemendigin aldy. Alaıda keńestik kezdegi qııańqy saıasat óz izin oısyratyp qaldyrǵan edi. Sol Keńes Odaǵynan qalǵan qırandydan myqty ásker jasaqtaý qııal sekildi kórinetin. О́ıtkeni, ózindik aıbyndy armııa respýblıkanyń ereksheligine jáne geografııalyq jaǵdaıyna baılanysty qaıta qurýdy, aıtarlyqtaı materıaldyq shyǵyndy qajet etti. Soǵan qaramastan, sol kezde: «Ishki jáne syrtqy saıasattyń qurylymyndaǵy negizgi irgetas – qaýipsizdikti qamtamasyz etý. Sondyqtan, bizge el egemendigin qorǵaý múddesi úshin kez kelgen qaterge tótep bere alatyn, sapasy zor zamanaýı ásker qajet», degen bolatyn Prezıdent N.Nazarbaev.
Mine, bul oraıda halyq Nursultan Ábishulyna óz taǵdyryn, óz bolashaǵy men urpaqtarynyń bolashaǵyn senip tapsyrdy. Prezıdent eldiń damýy men gúldenýine teńdessiz kúsh saldy. 1991 jyly 25 qazanda Qazaqstan Prezıdentiniń Jarlyǵymen Qazaq KSR Memlekettik qorǵanys komıteti quryldy. Kóp uzamaı ol Qazaqstan Respýblıkasynyń Qorǵanys mınıstrligi bolyp ataldy. Táýelsiz respýblıkanyń zańdyq quqyqtarynyń negizderine jáne Táýelsiz Memleketter Dostastyǵyna qatysýshy memleketter arasyndaǵy qol jetken kelisimderge baılanysty Prezıdenttiń 1992 jyldyń 7 mamyryndaǵy Jarlyǵy boıynsha Qazaqstan aýmaǵynda ornalasqan Qarýly Kúshter ózderiniń múlikterimen qosa respýblıkanyń qaraýyna ótti. Joǵarǵy Bas qolbasshy retinde Qarýly Kúshterdi basqarýdy Prezıdent óz qolyna aldy. Osylaısha, 1992-1998 jyldary Táýelsiz Qazaqstannyń Qarýly Kúshteri qaıta quryldy, al 1999 jyldan ony jasaqtaýdyń túbeıgeıli reformasy bastaldy.
Árıne, myna almaǵaıyp zamanda qýatty áskerdiń qajettigi sózsiz. Biraq, ol basqynshylyq áreketterdi qalaıtyn, soǵysty shaqyratyn ásker bolmaýy kerek. Bul týraly Elbasy Nursultan Nazarbaev: «Men bizdiń keń-baıtaq Otanymyzda tynyshtyq pen beıbitshilik bolǵanyn qalaımyn. Ol mıllıondaǵan qazaqstandyq otbasylar úshin qajet. Men qaıǵydan shashy aǵaryp ketken áziz analardyń temir tabyt qushaqtap otyryp, egilip perzentterin joqtaǵanyn, jastardyń jalyny tutanbaı jatyp, qanaty qıylyp, múgedek bolǵanyn, qarııalar jermen jeksen bolǵan úıleriniń ornyn izdep sharq uryp, naqaqtan kóz jasyn tókkenin qalamaımyn», dep jazdy. Týra solaı.
Bizdiń Qarýly Kúshterimiz beıbitshilikti tý etip ustanady. Áskerı doktrınamyz da beıbit maqsatty, ózara dostyqty kózdeıdi. Bul – bizdiń elimiz, halqymyz úshin qajet ustanym.
Aleksandr TASBOLATOV,
«Egemen Qazaqstan»