Qazaqstan Respýblıkasy Qorǵanys mınıstrliginiń Qurlyq áskerlerine qarasty «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń búgingi tynys-tirshiligi de eldik, ulttyq múddege negizdelgen. 2003 jyly qurylyp, Almaty, Ońtústik Qazaqstan, Jambyl jáne Qyzylorda oblystarynda ákimshilik turǵyda shekaralandyrylǵan shtab qolbasshylyǵy Taraz qalasynda ornalasqan. О́ńirlik qolbasshylyq quramyna ortalyq baǵynystaǵy jáne áýe qorǵanysy kúshteriniń bólimderinen ózge shekaralyq shektegi áskerı bólimder kiredi. Al «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń mindeti – ońtústik-shyǵys aımaqta qaýipsizdikti qamtamasyz etý. Bul mindetterdi búginde óńir qolbasshylyǵy qarqyndy túrde júzege asyryp keledi. Osy kúnge deıin «Aısha bıbi», «Kóktal», «Darbaza» oqý-jattyǵý alańdarynda áskerı sharalar ótkizilip, birqatar jetistikterge qol jetkizildi. Mundaı sharalar el úshin eńbek etýge nıetti jastardyń da jigerin janyp, qaıratyn shyńdaı túsetini anyq.
Jýyrda ǵana Jambyl oblysyndaǵy «Mátibulaq» jalpyáskerı polıgonynda «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵy bólimderiniń brıgadalyq taktıkalyq oqý-jattyǵýlarynyń sońǵy kezeńi ótkizildi. Taktıkalyq oqý-jattyǵýdyń sońǵy kezeńine qatysýshylar arnaıy áskerı qımyldar júrgizýdi iske asyryp, ózderiniń biliktiligin, tájirıbeliligin kórsetti. Áskerı bólimderdiń udaıy ornalasý
aýdanynan «Mátibulaq» polıgonyna deıingi araqashyqtyq 1000 shaqyrymnan asyp tústi. Al tehnıkalardy temir jol arqyly tasymaldaý maqsatynda áskerı habar jetkizý organdary arqyly tehnıkany artý men túsirýdi uıymdastyrý úshin 10 eshelonnan asa qurama daıyndaldy. Atalǵan oqý-jattyǵý alańdarynda «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵynyń motoatqyshtar, ınjenerlik-saperlik, artıllerııalyq, barlaý jáne tank bólimsheleri, biriktirilgen medısınalyq vzvody, baılanys jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý bólimsheleri boldy.
Sondaı-aq, oqý-jattyǵýǵa desantty-shabýyldaýshy batalony, Ulttyq qaýipsizdik komıteti Shekara qyzmetiniń jáne Ulttyq ulannyń, aýmaqtyq qorǵanystyń shuǵyl toby, sonymen qatar, Áýe qorǵanysy kúshteriniń shuǵyl-taktıkalyq basshylyǵy da qatysty. Munda barlyǵy 4 myńnan asa áskerı qyzmetshi, 600 birlik áskerı tehnıka, 2 myńnan asa atys qarýy, sonymen qatar 12 ushaq pen tikushaq ta qarastyrylǵan. Oqý-jattyǵýdyń negizine halyqaralyq lańkester men dinı ekstremıstik uıymdardyń ózara qımyldarynyń nátıjesinde oryn alýy múmkin degen oqıǵalar nusqasynyń kirgizilýi de durys sheshim. О́ıtkeni, búgingi tańda álem halqyn alańdatyp otyrǵan osyndaı jaǵdaılardyń aldyn alý, ony boldyrmaý máseleleri de qolbasshylyqtyń qatań baqylaýynda.
Qolbasshylyq quramynyń oqý-jattyǵý kezindegi taǵy bir ereksheligi – jaýyngerlik qımyldar júrgizýdiń klassıkalyq emes jáne standartty emes formalaryn qoldaný bolyp otyr. «Mátibulaq» jalpyáskerı polıgonynda da «Tank karýsel» taktıkalyq tásilderi men týnnel urysy ádisi synaqtan ótkizilgen. Taktıkalyq tásilderdiń mindetine kiretin qarsylasqa jıi soqqy berý, tank ekıpajdary qozǵalyp bara jatqanda qaptaldan basý, bir-birin aýystyra otyryp udaıy atys júrgizý de búgingi tańda qolbasshylyqtyń «bes qarýy saı» ekenin kórsetedi.
Turaqty bolyp turatyn oqý-jattyǵýdyń negizgi mindetteri óz aldyna, jalpy qolbasshylyqtyń bólim basshylary men jeke quramy jattyǵý barysynda dalalyq jaǵdaıda áskerlerdi ornalastyrý, tamaqtandyrý, jaýyngerlik kúzet, áskerlerdi búrkemeleý jáne turǵylyqty ornalasý pýnktinen tys jerde áskerı tehnıkany paıdalaný máselelerin qarastyrady. Sondaı-aq, jeke quram joǵary moraldyq-psıhologııalyq turaqtylyq, tózimdilik, sonymen qatar qarý-jaraq pen áskerı tehnıkany paıdalaný sheberlikterin de kórsetip keledi. Bul turǵyda da áskerılerdiń áleýeti joǵary. Kásibı mamandar egemen elimizdiń órkendeýine, odan ári damýyna jáne qaýipsizdigine óz úlesin qosýda.
Búginde memleket tarapynan áskerı qyzmetshilerge jasalyp otyrǵan jaǵdaı joǵary deńgeıde. Sarbazdardy medısınalyq, áleýmettik qamtamasyz etý jumystary jolǵa qoıylǵan. Bir ǵana mysal, ótken jyly el Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna oraı Jambyl oblysynda 120 páterli bes turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵyna qarasty 91 678 áskerı bóliminiń qyzmetkerleri qonys toıyn toılaý baqytyna ıe bolǵan edi. Al «Ońtústik» óńirlik qolbasshylyǵy áskerı basqarmasynyń qolbasshysy, general-maıor Marat Qusaıynov Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasyna sáıkes, áskerı qalashyqtardyń ınfraqurylymyn jetildirýge, áskerı qyzmetshilerdiń tolyqqandy jumys isteýi úshin olardyń otbasy múshelerine de qolaıly jaǵdaı jasalyp otyrǵanyn aıtady. Sondaı-aq, elimizdiń Qorǵanys mınıstrligi de jyl saıyn áskerı qyzmetshilerge áleýmettik qoldaý kórsetip keledi. Elimizdiń qorǵanys salasyn damytý búginde óz jemisin berip otyr.
Dańqty batyr Baýyrjan Momyshuly «Tártipke bas ıgen qul bolmaıdy» degen. Temirdeı tártipti tý etken Qazaq memleketiniń qorǵanys salasy shırek ǵasyr ishinde bıik belesterdi baǵyndyrdy. Uly Dalamyzda ǵasyrlar boıy qalyptasqan dalalyq tártip táýelsizdik dáýirinde jańasha sıpat alyp, ultqa, memleketke qaltqysyz qyzmet etý mártebesine ıe boldy. El erlerdi dúnıege keltiretin bolsa, erlerdiń de el ishinen shyǵatyny zańdylyq. Er eliniń tynyshtyǵyn kúzetip, qaýipsizdigin qamtamasyz etken jaǵdaıda qorǵanys salasynyń budan da bıik beles-
terge sharyqtap, samǵaı beretini anyq.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy