Taǵdyr syıy

Álqıssa, ótken ǵasyrdyń jıyrma­syn­shy-otyzynshy jyldarynda Jýaly óńi­rin­de tepse temir úzer, qylshyldaǵan úsh jas jigit dos bolypty. Bir-birine aldaǵy bo­la­shaqtaryn boljaldap, kókeıdegi ar­man­da­ryn aıtady eken. Baýyrjan: «Men túbinde áskerı adam bo­latyn shyǵarmyn» dep aı­ny­mas asyl sy­ryn aqtarady. Qurmanbek: «Me­niń keleshegim qalamnyń ushyna baı­lanyp turǵan sııaqty, sirá, jýrnalıst bolarmyn» dep óz qupııasyn ashady. Sonda úshinshi dos oılanyńqyrap tu­ryp: «Jaraıdy, ekeýiń ar­mandaryńa jetiń­der. Al men aýylda qala­myn. Aýylǵa da adam kerek qoı. Sender kelgende at basyn tireıtin bir úı bolaıyn» deı­di. Muny aıtqan alǵash­qy ekeýinen birer jas úlkendigi bar Saýran­bektiń Erkinbegi bolatyn. Jyldar jyljyp, zamana belesteri bir-bir aýnap túsip, buldyrap artta qalǵanda úsh dostyń da árqaısysy óz armanyna jetkenin, aıtqan sózde turǵanyn kóremiz. Su­ra­pyl soǵysta polk, dıvızııa basqarǵan gvardııa polkovnıgi Baýyrjan Momyshulynyń erligi elge ańyz boldy, ózi áskerı ilimniń ǵu­lamasyna aınaldy. Qurmanbek Saǵyn­dyqov qazaq jýrnalıstıkasy men baspa­sózi­niń aǵa býyn sardarlary qatarynan daýsyz qurmetti orynyn aldy. Elde qalǵan Erkinbek Saýranbekov te qarap jatpady. Týǵan aýyly Qoshqaratada bala oqytty, urpaq tár­bıeledi. Jetijyldyq mekteptiń dırek­tory bolyp júrgen jerinen ol da soǵysqa attandy. Maıdannan 1942 jyly jaralanyp oraldy. Múgedektigine qaramastan jaraqaty aıyqqasyn-aq jaý jaǵadan alǵan jaradar jurttyń tynys-tirshilik, qam-qareketine bel­senip aralasty. Aýdandyq keńes atqarý ko­mıtetiniń jaýapty hatshysy, aýatkom tór­aǵasynyń orynbasary, odan soń tóraǵa mindetin de qosa atqaryp, aýdandyq atqarý komıtetin basqardy, jaǵdaıly bolǵan talaı adamǵa qoldan kelgen kómegin, esten ketpes jaqsylyǵyn jasap, sharapatyn tıgizdi. Sóı­­tip aýyl-aımaqta, muqym Jýaly óńirinde el aǵasy atandy, syıly qonaq kelse aldyna at basyn tireıtin, aýdan atynan qarsylaıtyn qaptal dárejege jetti. Baýyrjan men Qur­man­bek týǵan jerge saǵynyp at izin salǵan saıyn eń birinshi kútip alatyn da, saǵynysh maýqyn basyp, syı-qurmetimen shyǵaryp salatyn da Erkinbek bolatyn. Jurt sonda jarqyldap jaırańdasqan, qýaqy qaljyń­das­qan, eldiń áńgimesin aıtqan úsh dostyń aýzyna qaraıtyn. Qyr astyndaǵy keleshekten úmitteri mol úsh dostyń jastyq shaqta jasyryp-jap­pa­ǵan taǵy bir arman-tilegi bolǵan-dy. Olar: «Bizdiń osy dostyǵymyzdy keıingi urpa­ǵy­myz, uldarymyz mıras etip jalǵastyrsa eken» deıtin. Úsh dostyń shyn júrekten, shyn nıetten búr jarǵan bul tilegin de qudaı qabyl etken sııaqty. Úsh dos, úsh áke el aldyndaǵy, Otan aldyndaǵy borysh-pa­ryz­daryn artyǵymen adal ótep, jánnattan máńgilik jaılaryn tapqaly da biraz ýaqyt boldy. Al, olardyń mırasqor uldary Ba­qyt­jan, Keńes jáne Telman balalyq shaq­ta bastalǵan dostyqtaryn áli kúnge deıin qylaý túsirmeı tik kótere jalǵastyryp keledi. Dos deımiz-aý, baýyr. Áıelderi aby­syn. Bul bylaı tursyn, olardyń balalary, baıaǵy úsh dostyń nemereleri de bir-birimen dos. Baqytjanuly Erjan, Keńesuly Ǵalym, Telmanuly Ǵanılar da ómirde juptaryn jazǵan emes. Atalarynan qalǵan, ákelerinen daryǵan ulaǵat osyndaı. Balalyq shaqtyń kóp jaǵdaılary Tel­man­nyń esinde. Aýdan ortalyǵy Býrnyı stan­sasynda negizinen orystar, cheshender turady. Qazaq biren-saran. 1000 oqýshy oqı­tyn mektepte de solaı. Máskeý poıyzymen Almatyǵa ótip bara jatqan batyr Baýkeńdi bir kórip, amandasyp qalý kóp adamǵa arman. Býrnyıda 3-aq mınýt toqtaıtyn po­ıyz­dy basshylar ártúrli jeleýmen 10-15 mı­nýtqa deıin kidirtedi. Batyr el jaǵ­da­ıy­nan naqty suraqtar qoıady. Daýsy gúrildep shyǵady. О́te qatań. Tulǵasy zor. Qasym aqyn aıtqandaı, bul kezdesýlerde de ýaqyt tyǵyz, sóz qysqa. Solaı bolǵasyn Baýkeńdi Er­kinbek dosy bastaǵan eki-úsh kisi Jam­bylǵa deıin shyǵaryp salyp, keri qaıtady. Sondaıda: «Kóke, men de baraıynshy» dep qıylyp, jetkinshek Telmannyń da bir-eki ret ilesip barǵany bar. Telman ákesiniń úıretýimen Baýkeńdi de, Qurekeńdi de kishkentaıynan «papa» deı­tin. Keńes pen Baqytjan da sóıtti. Soǵys kezinde Qurmanbek papasynyń áıeli Sara apaı Býr­nyı­da turyp, aýdandyq partııa komıtetiniń áıelder bóliminde istedi. Sonda Keńes pen Telman balabaqshaǵa birge bardy. Baý­keń­niń jary Jamal apaı da Baqytjandy ertip kelip jaz boıy aýylda bolady. Odan keıingi jyldarda da Baqytjan jazǵy kanıkýl­dar­dy únemi aýylda, Telmandarmen birge oı­nap ótkizip júrdi. Jetinshi synyptan bastap qysqy kanıkýldy Almatyda ótkizýge Tel­man­ǵa da ruqsat berildi. Sóıtip ol Baqyt­jan men Keńestiń qonaǵy bolyp kelip tur­dy. Telmannyń bir esinde qalǵany: Baý­keń­derdiń eki bólmeli kishkentaı úıi. Batyrdy kó­rýge, sálem berýge keletin kelim-ketim kisiden úı bosamaıdy. Aýyldan kelgen aǵa­ıyn-týǵan, jaı kisiler bir bólek. Baqyt­jan­men birge bir bólmede «Lenınshil jas­tyń» jýrnalısteri Sattar Bóldekbaev, Ká­kim­jan Qazybaev, Sherhan Murtaza, Haıdolla Tilemisovter jatady. Kóńildiń keńdi­g­inen bolar, sonda da úıdiń tarlyǵy eshbir bilinbeıdi. Bir kúni jańaǵy jigitterdi Baý­keń tańǵy 5-ten oıatyp, áı-shaıǵa keltirmesten aldyna salyp aıdap áketipti. Sóıtse, sol kúni saılaý eken. Baýkeń jas jýrnalıst, jazýshy inilerin eldiń aldy bolyp daýys berýge, aza­mattyq belsendilikke osylaı qam­shylapty. Bul jaı da áli kúnge deıin Telmannyń jadynda. Jigit bolyp, at jalyn tartyp mingen shaǵynda sol Baýyrjan papasynyń Tel­man­nyń ózin de qamshylap, sońynan ákelik batasyn berip, aq jol tilegeni bar edi-aý. 1972 jyl bolsa kerek. Ol kezde Telman Qazaqstan komsomoly Ortalyq Komıtetiniń ıdeologııa máselelerine jaýap beretin bildeı bir hatshysy. Qala syrtyndaǵy «Al­ma­ty» shıpajaıynda Baýkeńmen bir mezgilde demalyp qalypty. «Sý kerek pe, qy­my­zy­ńyz taýsylyp qalǵan joq pa» dep papasyna Telman da janyn salyp baǵýda. Bir kúni tańerteń Baýkeń papasy bólmesine kirip kelip, bir býda qaǵazdy qolyna ustatty. Q­a­ba­ǵy qatý. «Mynany pálen degen baspaǵa, al mynany Jazýshylar odaǵyna aparyp ber. Búgin tústen qaldyrma. Aıda, marsh!» dedi. О́ziniń balasy, hatshylyǵyn qaıtsin. Qala alys. Avtobýs júrmeıdi. Áıteýir birese jaıaýlap, birese taksı ustap ylaýlatyp, jarty kún júrip, qaǵazdardy aıtqan adamdardyń qoldaryna tıgizip, papasynyń buıryǵyn tap-tuınaqtaı etip oryndap, tapsyrǵan ju­my­syn oryn-ornyna keltirip qaıtty. Bul týraly gvardııa polkovnıgine dereý «dolojıt» etýdi de qaperinen shyǵarmaǵan. Erteńine shıpajaı aýlasyna shyqsa, Baýyrjan papasy úsh-tórt ataqty kisimen áńgime soǵyp otyr eken. Bul «Assa­laý­ma­ǵa­láı­kúm!» dep sálemin berip, úlken kisi­ler­diń aldynda ádep saqtap ketýge yńǵaılana berip edi, Baýkeń qysqa ǵana: «Otyr!» dep gúr ete tústi. «Ne bop qaldy, ne der eken papam?» dep ishi qylpyldaǵany da ras. Bi­raq Baýkeń salıqaly sabasynan aınymady. Otyrǵan kisilerge Telmandy baıyppen tanystyrdy. Erkinbek degen meniń baýy­rym, bir jaǵynan aǵam ári jan dosym, dedi. Keshegi soǵysqa qatys­qan. Odan soń aýdan bas­shylarynyń biri bol­­ǵan dep jáne qosty. Shynymen de solaı bolsa da, Baýkeńniń aýzymen aıtylǵanda boıdy zoraıtyp, mereıdi ósirip jiberedi eken. Al endi mynaý bala, dedi Telmannyń ózi­ne aýysyp, sol kisiniń uly, meniń balam. Osy Almatydaǵy SeKa komsomoldyń sek­re­tary. Munyń aldynda 3 jyl Moskvada SeKa VLKSM-da, Ǵanı Muratbaev istegen jerde istep keldi. Balamyzdyń bolashaǵy zor, deı kele Baýkeń alǵys-rızashylyǵyna qosa, mur­ty da jumsaq jybyrlap meıirlenip ketkendeı, aq bataly nıet-tilegin aq­taryp salyp edi. Osy sátterde Telmannyń boıyn da bir nurly qýanysh kerneı jó­nel­gen. Bahadúr Baýkeńniń osyndaı baǵasy men batasyn alý shynynda da sırek baqyt eken-aý. Úsh ákege telqozy Telman jaqsyǵa jas­taıynan úıirsek-ti. Qazaq ýnıversıtetiniń ekinshi kýrsynda oqyp júrgen. Kózine bir habarlandyrý shalyndy. Jazda pıoner lagerinde jumys istegisi keletinder komsomol komıtetine kelsin depti. Ol kezde úılengen, aqsha kerek. Tórt aı boıy Almaty tóńire­gin­degi qaptaǵan pıoner lagerleriniń birinde tárbıeshi, vojatyı boldy. Ár deńgeıdegi komsomol basshylary pıoner lagerlerin ara­lap kórip júrdi. Elgezek vojatyı kóz­derine tússe kerek, senim artyp, birden Al­ma­ty qalasyndaǵy Sovet aýdandyq komsomol komıtetiniń mektep, komsomol jáne pıoner uıymdary bóliminiń meńgerýshiligine shaqyrdy. О́mirdegi ónegeli joly osylaı ashyldy. Bul 1962 jyl bolatyn. Sol kezdegi aýdandyq komsomol komı­teti­niń birinshi hatshysy Bolat Batalovty Telman Erkinbekuly óziniń qyzmet babyn­daǵy alǵashqy ustazy sanaıdy. Almaty qa­la­lyq komsomol komıtetiniń birinshi hat­shy­sy bolǵan tarıhta jalǵyz qazaq qyzy Ǵaı­nı­ken Bıbatyrovanyń jalyndy ǵıbraty áli kúnge kóz aldynda. О́zi de sondaı úlken tul­ǵa­lardyń tasasynda qalmady. Oblystyq kom­somol komıtetinde jaýapty qyzmetker bol­ǵan az jylda búkil Almaty atyrabyn, Jeti­sý jánnatyn, Taldyqorǵan óńirin, Alataý baýraıyn armansyz aralap, tanyp bildi. Bul kezdegi áriptesterden jadynda jaqsy estelik qaldyrǵany qazaqtyń ardaqty qyz­dary­nyń biri Mánýra Ahmetova. Topshysy bekip, qanaty qataıǵan Telmandy endi Al­matynyń asa mártebeli ortalyq sanalatyn Sovet aýdandyq komsomol komıtetiniń birinshi hatshysy etip saılaıdy. Bul jerde ekinshi tynysy ashylǵandaı, uıymdas­tyrý­shy­lyq qabilet-daryny jarqyrap kóringen Tel­man Saýranbekov 1968 jyly biraýyz­dan Almaty qalalyq komsomol komıtetine jetekshilik etýge laıyqty dep tanylady. Osy tusta ustazdyq qamqorlyq pen jana­shyr­lyqty kóp jasaǵan, ómirsheń ónege­si­men baýraǵan ári iskerlikke baýlyǵan komsomol jetekshileriniń ishinde О́zbekáli Jáni­bekov pen Ǵıbatolla Myrzaǵalıevtardyń yqpal-áseri erekshe bolǵany anyq. О́z­aǵań­nyń taý sýyndaı tasqyn qaırat-jigeri, ushan-teńiz bilimi, ulttyq dástúrdi, qazaq tilin, ádebıet pen ónerdi alǵa shyǵara sóıleýi eriksiz tánti etetin, kóńildi eriksiz sol kúr­meýi qıyn isterge burǵyzatyn. «Osy­larmen nege aına­lyspaısyńdar?» dep adamdy jep qoıatyn jan­keshtiliginen osy Telaǵańdar da ma­qu­rym qalmaı, úlgi alǵan-dy. Qyrannyń samǵaýyna keńistik kerek qoı. Munyń da sáti retimen ádemi keldi. Odaq komsomolynyń jetekshisi Evgenıı Tıajelnıkov Qazaqstanǵa at izin jıi salatyn. Sondaıda mártebeli meımandy qarsy alý, ýnıversıtetke, AZTM sııaqty iri zaýyt-kásip­oryn­darǵa aparyp, jastarmen júzdestirý as­tanalyq komsomol jetekshisi Telman Saýranbekovke júkteletin. Symdaı tartylǵan symbatty, suńǵaq boıly, ádep-mádenıeti, bilim-biligi mol jigit Evgenıı Mıhaılovıchke unap qalsa kerek, bir kúni Telmandy Máskeýge esep bersin dep shaqyrtyp aldy da, az-kem áńgimeden keıin óziniń kelisimimen erteńinde Bıýroda BLKJO Ortalyq Ko­mı­tetiniń jaýapty uıymdastyrýshysy etip bekitti de jiberdi. Sóıtip, Baýkeń aıtqandaı, Ǵanı Murat­baev istegen jerde eki jarym jyl júrdi. Qa­daǵalaýyna Reseıdiń Brıansk, Smolensk, Rıazan sııaqty úsh oblysyn bólip berdi. Jal­paq Reseıdi keńinen aralap, taza orys oblys­tarynyń tynys-tirshiligin, keıbir ashy shyndyq sýretterin óz kózimen kór­di, kóp tájirıbe jınady. Úlken ómir mektebinen ótip júrgendeı áser aldy. Keıbir derevnıalarda Telmanǵa «Qazaqtar osyndaı ma edi?» degendeı tańdanyspen qaraıtyn. Bál­kim, osyndaı sezimderdi sol jyldarda Más­keýde ózimen birge istegen, bir úıde birge turǵan áriptes joldasy Muhametqasym Shá­kenov ta bastan keshken bolar. Iаroslav oblysynda issaparmen júr edi, basshylar telefonmen taýyp, Ortalyq Komıtetke jedel shaqyrtyp aldy. «Ne bol­dy?» dese, Almatyǵa oralýy kerek eken. Elge kelgen boıdan týra Dımash Ahmetulynyń aldyna alyp bardy. Dımekeń: «Máskeýde qalaı istediń? Ne kórdiń? Ne bildiń? Qaı jerlerde boldyń? Jaǵdaıy qalaı eken?» dep árbir jaı­dy baıyptap áb­den surady. Úlken kisi su­rap ta, synap ta otyrǵandaı. Sodan soń: «Telman shyraǵym, biz ózi­ńe úl­ken senim ar­typ, respýblıka kom­so­molynyń Ortalyq Komıtetine ıdeologııa jónindegi hatshy etip usynyp otyrmyz. Bul óte jaýapty jumys. Senimnen shyqqaısyń. Sáttilik tileımin!» dep jyly raımen shyǵaryp saldy. Komsomol Ortalyq Komıtetiniń hatshy­sy qyzmetinde Telman Saýranbekov osy ıgi isterdiń basy-qasynda bolyp, bel orta­sy­nan tabyldy. Ásirese shyǵarmashyl jastarmen jumys jan dúnıesin mol qýanyshtarǵa bóleıtin. Jazýshylar odaǵynyń hatshysy Oljas Súleımenovpen birlesip ár oblysta eki jylda bir ret ótkiziletin jas aqyn-jazý­shylardyń semınar-keńesteri bir ǵanı­bet-ti. Sol jyldarda shyqqan komsomol laý­reattary Muhtar Shahanov, Áset Beıseýov, Maqym Qısametdınov, Raıymbek Seıtmetov, Saǵat Áshimbaev, Oralhan Bókeev, Roza Rymbaeva, «Dosmuqasan», Bolat Aıýhanov jetekshilik etetin «Almatynyń jas baleti», Nına Jmereneskaıa esimderiniń ózi-aq óner-mádenıetimizdiń órisin, osy tarapta júr­gizilgen jumystyń jemisin aıǵaqtap tur­ǵan joq pa. Birinshi hatshy Zakash Qamalıdenov, hatshylar Jibek Ámirhanova, Vıtalıı Bryn­kın, obkomdardyń jetekshileri Qýa­nysh Sultanov, Vladıslav Medvedev, Evgenıı Baıterıakov, Jálel Bákirov hám bas­qalary yntymaqtasa uıysyp, jumylǵan judyryqtaı edi-aý. Ol jyldarda komsomolda shyńdalǵan kadrlardyń partııalyq jumysqa aýysýy zańdylyq. Dál solaı boldy. Telman Erkin­bekuly Almaty qalalyq partııa komıtetiniń hatshylyǵyna joǵarylatyldy. Almaty – astana. Barlyq shyǵarmashy­lyq uıymdar, negizgi qarashańyraq teatrlar osynda. Ǵylym akademııasy, joǵary oqý oryn­­darynyń kópshiligi osynda. Zııaly aqyl-oı áleýeti osynda. Almaty – jastar qalasy. Qala berdi, birtalaı úlken ónerkásip oryn­dary da osynda shoǵyrlanǵan. Ár ulttan qu­ralǵan jumysshy qaýymnyń qatary qalyń. Demek, munda ıdeologııalyq jumysqa erekshe kóńil bólý kerek-tin. Almaty búkil Qa­zaqstanǵa úlgi shashqany abzal. Soǵan qosa densaýlyq saqtaý, áleýmettik sala, mektep, balabaqsha máselelerin udaıy qadaǵalap, ba­qylaýda ustady. Bul tustaǵy atap aı­tar­lyq bir eleýli oqıǵa Almatyda Dúnıe­jú­zi­lik densaýlyq saqtaý uıymy sessııasynyń ót­kizilýi edi. Ásirese, bedeldi forýmnyń ótýin betke ustap, qaladaǵy búkil aýrýhana, emhana ataýlynyń materıaldyq bazasy jaqsar­ty­lyp, jańalandy, ǵımarattar jóndeýden ót­ki­zildi. Aqsha bólgizip, jańa qural-jabdyqtar satylyp alyndy. Jer sharynyń júzden astam elinen, halyqaralyq uıymdardan kelgen ataǵynan at úrketin ǵulama ǵalymdar men sanatker dárigerler Almatynyń den­saý­lyq saqtaý salasynda atqarylyp jatqan zor jumystarǵa sonda joǵary baǵa berip ketken edi. Nemese myna bir jaıdy alaıyq. Sol kezde bastaýysh synyptar muǵalimderi men med­bıkeler jetispeıtin. Ideologııa jónin­degi hatshynyń usynysymen qalada bir medısınalyq jáne bir pedagogıkalyq ýchılıshe ashyldy. Sóıtip, sol arqyly eki sala­daǵy kadr jetispeýshiligi tolastap, jaǵdaı birshama túzetildi. Bul da Saýranbekovtiń kóp jurt bilip úlgermegen jumys mashy­ǵy­nyń biri bolatyn. Almaty qalalyq partııa komıtetindegi segiz jylda Telman Erkinbekuly bes birinshi hatshymen birge jumys istepti. Álbette, ońaı emes. Ásirese, mundaı qubylys, aýan ózgerisi júıkege qıyn tımek. Bes birinshiniń beseýi bes túrli adam. Minez-qulyqtary ár­qıly, jumys mánerleri, basqarý ádisteri, bilim deńgeıi men oı óreleri, tipti, kisilikterine deıin árbólek. Mine, Telman aǵamyz osy bes adammen de óziniń minsiz adamgershiliginen jazbaı, ortaq múdde jolynda til tabysyp jumys istese bilgenin aıtý lázim. О́z basy osylardyń ishinde Fedor Ivanovıch Mochalın men Taýpıq Ǵalıuly Muhamed-Ra­hımovty óte-móte ardaq tutyp syılaı­ty­nyn da jasyrmady. Qalpartkomdaǵy Ánýar Ba­talov, Shárip Omarov, Vladımır Shepel syn­­dy ónegeli áriptester de tonnyń ishki baýyndaı syralǵy joldastarǵa aınalǵan-dy. Qala men oblys qatarlasa, qanattasa ju­mys isteıdi ǵoı. Sol jyldarda obkomnyń bas­shy­sy Keńes Aýhadıev pen ıdeologııa jó­nindegi hatshylary Izbasar Baltaǵulov­tyń, Shámsha Berkimbaevanyń ónegesi de kóp boldy. Telman Erkinbekuly óziniń osyndaı aza­mattyq ustanymynan Máskeýde áńgime­lesý­den ótip kelip, eki jyl Ortalyq Komı­tettiń sheteldermen baılanys bóliminiń meń­gerýshisi qyzmetin atqarǵanda da aı­nyǵan joq. Al, KSRO Mınıstrler Keńesi ja­nyn­daǵy din isteri jónindegi Keńestiń Qazaq KSR-y boıynsha ýákili bolǵan jyl­dar­da din qaryndasqa qarlyǵash qanatymen sý sepkendeı septigin tıgizip baqty. Taǵ­dyr­dyń jazýy shyǵar, osy qyzmetke úsh márte ora­lyp soqty. Biz eki jaǵdaıdy ǵana bólip aıtaıyq. Máskeýdiń qarsylyǵyna qar­a­mas­tan, eski meshittiń 100 jyl buryn salyn­ǵa­nyn kóldeneń tartyp ári Mınıstrler Keńe­si­niń tóraǵasy Nursultan Nazarbaevtyń qol­­daýyna arqa súıep, Almatyda jańa meshit qurylysyn bastatyp jibergeni bar. Odan soń bir betke shirkeý nárse, Qazaq­sta­n­da qazı ǵana bolyp, din isteri túgelimen Tashkenttegi Orta Azııa musylmandarynyń din basqarmasyna qaraıtyn. Telman Erkin­bekuly namysqa tıetin osy máselege de hal-qaderinshe qozǵaý saldy. «Bulaı bolmaıdy» dep sońǵy túıindi sózdi taǵy da Nursultan Ábishuly aıtqan. Sóıtip, Qazaqstanda derbes múftılik ashylyp, quryltaıda el mu­syl­mandary óz múftılerin saılap alǵan-dy. 1990 jyldyń sáýirinde Joǵarǵy Ke­ńes­tiń sessııasy N.Á.Nazarbaevty el Prezıdenti etip saılady. Osyǵan baılanysty Prezıdent Apparaty jasaqtala bastady. Nur­sul­tan Ábishuly shaqyryp alyp, azamattardy qabyldaý jáne hattar bóliminiń meńgerý­sh­i­ligine usyndy. Bul kisi buryn mundaı ju­mysta istemegen, tájirıbesi joqtyǵyn aı­typ edi, Elbasy: «Qazirgi ýaqytta bul óte jaýapty ári kerek jumys. Qazir partııalyq organdarǵa eshkim aryz jazbaıtyn boldy. Muń-muqtaj, shaǵymdaryn Prezıdentke, tikeleı maǵan jazyp jatyr» dep sheginer jer qaldyrmady. Sóıtse, bul shynynda da asa kúr­deli ári óte qajetti is bolyp shyqty. El­basy jeke ótinishpen kelgen azamattar qabyl­daý­laryn óte muqııat ótkizetin. Resmılikti qoıa turyp, kelgen adamnyń aman-saýlyǵyn, otba­sy jaǵdaıyn jyly qabaqpen surap, sonsha­lyqty qarapaıymdylyq pen sergektik tany­tatyna bylaıyraq qasynda otyrǵan Telman Erkinbekuly da tánti bo­lý­shy edi. Sonda kóp máselelerdi oblys ákim­derine, mınıstrlerge, basqa da tıisti adamdarǵa tapsyrma berip, qolma-qol sheship jiberýshi edi. Elbasy tap­syr­masynyń oryn­dalýyn Apparat basshysy Nurtaı Ábiqaev­pen birge Telman Erkinbek­uly da izin sýyt­paı qadaǵalaıdy, ótinish-aryz­darǵa baıla­nys­ty barlyq máselelerdi ózine tán mu­qııat­tylyqpen ári talapshylyqpen tu­raqty baqylaýda ustaıtyn. Osynda jı­naq­taǵan baı tájirıbe keıin Aqmoladaǵy jańa astana baıtaqqa 1997 jyldyń jeltoq­sa­nyn­da el­diń aldy bolyp kóship baryp spıker О́mirbek Baıgeldıge seriktesip, Parlament Senaty apparatynyń jalpy bólimin basqar­ǵan kezinde de kádege asqan bolatyn. Sońǵy jeti-segiz jyldan beri zeınetker Telman Erkinbekuly halyqaralyq «Igi­lik-S» qaıyrymdylyq qorynyń jumysyn yqtııatty júrgizip keledi. Shyn máninde ıgilikti de izgilikti, sharapatty is. Múge­dek­terge, qarttarǵa, jetim balalarǵa kıim-keshek, azyq-túlik, dári-dármek túrinde kór­set­ken naqty kómegi úshin sol adamdardan, Almaty qalasynyń ákimdigi tarapynan alyp júrgen alǵysy da az emes. Úsh dostyń, úsh ákeniń telqozysy bolyp ósken, búginde aqsaqal jasy jetpiske jetken Telaǵań sol ákeler ulaǵatyn jıi eske ala­dy. Elge jaqsylyq jasaýdan jaz­baı­ty­ny da sol ákelerden daryǵan qasıet bolar, bálkim. Baýyrjan ákesiniń temirdeı tártibi bylaı tur­syn, jazý-syzýdyń adamy bol­ǵany­men, Qur­man­bek papasynyń da talaby qatań bolatyn, bos belbeý bosandyqty unat­paı, qolma-qol tyıyp tastaıtyn. Ákelerdiń kókiregi tunyq, syry tereń edi. Bul kúnde ózi­niń nemere-shóberelerine sol ákeler qa­sıe­tin darytýǵa tyrysady. Telaǵań da, Ba­qyt­­jan men Keńes aǵalar da atadan balaǵa, odan nemerege ulasyp aýysqan Momyshuly, Sa­ǵyn­dyqov, Saýranbekov áýletteriniń týys­tyq, dostyǵyn ákelerden qalǵan mura, qym­batty qazyna baılyq dep eseptep, kózdiń qarashyǵyndaı saqtaýda. Jar qosaǵy Meıirjan Muqajan­qyzy­men shańyraq kótergenine de jarty ǵasyrdyń júzi bolypty-aý. Ol kisi ómir boıy eki-aq je­rde: Ǵylym akademııasynyń hımııa ıns­tıtýty men agrarlyq ýnıversıtette istegen. Ǵylym kan­dıdaty, dosent. Qazirde otba­sy­nyń uıytqy berekesi, eki ul, bir qyzdan órbigen 9 nemere men ázirge 4 shóbereniń súıikti ájesi. Ordaly otbasynda qýanyshty toı. Telman Erkinbekulyna Elbasynyń quttyqtaýy keldi. «Qyzmettes bolyp, birge júrgen kezderimiz meniń de esimde. Elińe qyzmet etip, bala ósirip, osyndaı jasqa kelý – bul taǵdyrdyń syıy» dep móldiretip aq qaǵazǵa óz qolymen jazypty Nursultan Ábishuly. Bir kezde qyzmettes bolǵan serikke amandyq, saýlyq, otbasyna zor baqyt tilepti. Iá, osydan artyq ne kerek. Elbasy aıtsa aıtqandaı, osyndaı taǵdyr syıy buıyrǵan Telman aǵanyń baıyrqaly baqytyna árkim-aq qyzyǵa qaraǵandaı emes pe. Qorǵanbek AMANJOL.