Bul ózgerister eń aldymen stıpendııa taǵaıyndaý úshin úmitkerlerdi konkýrstyq irikteý rásimine, sondaı-aq konkýrsqa qatysý úshin kiris ólshemsharttaryna qatysty bolmaq.
Atap aıtqanda, stıpendıattardy irikteý sapasyn jaqsartý maqsatynda akademııalyq baǵdarlamalar úshin (magıstratýra, doktorantýra, rezıdentýra) úmitkerlerdiń barlyq sanattaryna bakalavr nemese maman dıplomy boıynsha ortasha baldy 3.3 deńgeıinde belgileý josparlanýda.
Osy maqsatta, «magıstratýra» baǵdarlamasy boıynsha úmitkerlerdiń kvotalyq sanattary úshin aǵylshyn tilin meńgerý deńgeıiniń ólshemsharttaryn IELTS júıesi boıynsha 5.0 baldan 5.5 balǵa deıin joǵarylatý josparlanýda. Bul rette, «ınjenerlik-tehnıkalyq mamandyq» sanaty boıynsha úmitkerlerge qoıylatyn talaptar burynǵy deńgeıde – IELTS 5.0 qalady, bul osy saladaǵy kadrlardy «Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna joldaýy aıasynda el ekonomıkasyn údemeli tehnologııalyq jańǵyrtý úshin daıarlaý mindetterine baılanysty týyndap otyr.
Sonymen birge, aǵylshyn tilin jetkilikti deńgeıde (IELTS 6.5 jáne odan joǵary) meńgergen, sondaı-aq GPA 3.3 jáne odan joǵary dıplomy bar tulǵalarǵa konkýrsqa qatysý múmkindigin berý kózdelýde. Osy shara konkýrsqa qatysýshylar quramyn kóbeıtý jáne ekonomıkanyń basqa salalarynda kadrlardy daıarlaýdy qamtamasyz etý maqsattarynda qabyldanady. Sonymen birge, osy sanatta jumys ótili men jumys berýshi ótiniminiń bolýyna talap qoıylmaıdy. Bul sanat magıstr dárejesin alý úshin stıpendıattardyń basqa sanattarymen qatar, oqý eliniń bilim berý jáne áleýmettik-mádenı ortasyna beıimdelý maqsatynda 2 aıǵa deıingi merzimde oqý aldyndaǵy daıarlyqtan (Pre-Master's Program) ótý múmkindigin beredi.
Buǵan qosa, stıpendııa taǵaıyndaý úshin úmitkerlerdi konkýrstyq irikteý rásimine de eleýli ózgeristerdi engizý kútilýde.
Osy jyldyń mańyzdy jańalyǵy – konkýrstyń birinshi kezeńinde úmitkerlerdi ýájdemelik jáne usynym hattar boıynsha irikteýdiń engizilýi. Irikteýdi ár kásibı baǵyt boıynsha bólek salalyq sarapshylar toptary ótkizedi. Osynda úmitkerler mamandyqty, oqý baǵdarlamasyn, joǵary oqý ornyn jáne oqý elin tańdaý sebebi boıynsha naqty dáleldemeler berýi tıis. Sonymen qatar, olardyń bolashaq zertteý taqyryby boıynsha belgili jumystary bolýy, sondaı-aq alynǵan biliminiń el ekonomıkasy damýy úshin tıgizetin yqpalyn anyq saralap berýi tıis.
Ýájdemelik esseniń formaty boıynsha usynystar konkýrstyń ashylýyna deıin aldyn ala Ortalyqtyń resmı saıtynda jarııalanady. Jalpy, ýájdemelik jáne usynym hattar boıynsha aldyn ala irikteý álemdegi kóptegen stıpendıaldyq baǵdarlamalarda aıtarlyqtaı taralǵan tájirıbe ekenin atap ótý kerek.
Sondaı-aq, Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııasy men tarıhyn bilýdi tekserý jáne úmitkerlerdi psıhologııalyq dıagnostıkalaý tásilderin ózgertý de josparlanýda. Qoldanystaǵy júıe úmitkerdiń beıindi daıarlyǵy deńgeıin, qajetti biliktilikter, bilimder men daǵdylardyń bolýyn, sonymen qatar olardyń psıhologııalyq qasıetterin anyqtaıtyn keshendi testimen aýystyrylady.
Táýelsiz sarapatamalyq komıssııa jumysy onyń quramyna qoıylatyn talaptardyń qaıta qaralýymen jańǵyrtylady. Iаǵnı, TSK mindeti – úmitkerlerdiń kásibı daıyndyǵyn baǵalaý ǵana, onyń ishinde mamandanýdyń tańdalǵan salasynda teorııalyq jáne tájirıbelik bilimderin anyqtaý. Osynda mamandaný boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń strategııalyq jáne baǵdarlamalyq qujattaryn bilý deńgeıi de anyqtalady. Sondyqtan, TSK quramy da úmitkerlerdiń oqý beıimderine sáıkes salalyq sarapshylar ókilderinen qurylady.
Sonymen, konkýrs 6 kezeńnen turatyn bolady.
Birinshi kezeńde táýelsiz sarapshylar úmitkerlerdi ýájdemelik jáne usynym hattar boıynsha ázirlengen ólshemsharttarǵa sáıkes aldyn ala irikteýdi ótkizedi. Ekinshi kezeńde úmitkerlerdiń shet tilin meńgerý deńgeıi anyqtalady. Úshinshi kezeńde úmitkerdiń memlekettik tildi meńgerý deńgeıi saralanady. Tórtinshi kezeńde úmitkerlerdi keshendi testileý júrgiziledi. Besinshi kezeńde TSK múshelerimen jeke áńgimelesý ótkiziledi. Sodan keıin qorytyndy materıaldar QR Memlekettik hatshysy tóraǵalyq etetin Shetelde kadrlar daıarlaý jónindegi respýblıkalyq komıssııa qaraýyna jiberiledi.
Ústimizdegi jylda baǵdarlama sheńberinde taǵylymdamadan ótý tásildemeleri de ózgertiledi.
2017 jylda sheteldik uıymdarda taǵylymdamadan ótý úshin kelesi sanattar: «ǵylymı qyzmetkerler» jáne «Astana» halyqaralyq qarjylyq ortalyǵy qyzmetkerleri» belgilendi.
Sondaı-aq, shetelge «Bolashaq» baǵdarlamasy esebinen álemdegi jetekshi zerthanalar negizinde belgili ǵylymı zertteýler men tájirıbelerdi ótkizýdi qajetsingen ǵylymı uıymdar, joǵary oqý oryndary nemese olardyń ǵylymı bólimsheleriniń qyzmetkerleri ǵana bara alady. Bul otandyq ǵylymı-zertteý áleýetin nyǵaıtý maqsatynda jasalady.
Odan basqa, sot, prokýratýra, sondaı-aq qarjy sektorynyń «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń qurylýyna qatysty qyzmetkerleri de taǵylymdamaǵa jiberiledi. Osy shara «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy týraly Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2015 jylǵy 25 qarashadaǵy № 144 Jarlyǵyn oryndaý qajettiliginen týyndap otyr.
Sońǵysy, memlekettik kórsetiletin qyzmetterdi sıfrlandyrý, irikteý ashyqtyǵy, bıýrokratııaǵa jol bermeý úshin osy jyly qujattardy HQKO men EGOV arqyly elektrondy qabyldaýǵa tolyǵymen aýysý qamtamasyz etiledi. Bul konkýrstyq rásimdi jeńildetedi, sondaı-aq konkýrsqa qatysýshy úmitkerlerdiń ýaqyt jáne qarjy shyǵyndaryn azaıtady.
Konkýrstyq rásimder mamyr aıynan qazan aıyna deıin úzdiksiz rejimde ótedi, bul úmitkerlerge sheteldik joǵary oqý oryndaryna túsý úshin sapaly daıyndalýǵa múmkindik beredi.