Bıleýshi partııa jeńiske jetti

Túrkııada parlament saılaýy bolyp ótti. Onda aldyn ala derek boıynsha, Ádilettilik jáne damý partııasy jeńiske jetken. Bıýlletenderdiń 40 paıyzy eseptelgennen keıin ÁDP saılaýshylardyń 53 paıyz daýysyn alǵan. Bıýlletenderdiń barlyǵy eseptelip bolǵannan keıin, joǵarydaǵy málimetke úlken ózgeris enbeıdi dep kútilýde. Sóıtip, kósemi qazirgi úkimet basshysy Taıyp Erdoǵan bolyp tabylatyn ÁDP jańa úkimet jasaqtaý múmkindigin ıelenip otyr. Odan keıingi oryndarda oppozısııalyq Respýblıkalyq halyqtyq partııa tur – 23 paıyz. Qalǵan partııalardyń kórsetkishteri 10 paıyzdan aspaıdy. Jalpy eldegi parlamenttik saılaýǵa 15 partııa qatysty. AQSh kemesi alańdaýshylyq týǵyzdy Reseı syrtqy ister mınıstrligi Qara teńizde AQSh-tyń «Montereı» kreıseriniń paıda bolýyna baıla­nys­ty alańdaýshylyq bildirdi. Keme Ýkraına sýlaryna AQSh-pen birlesip ótkiziletin «Sı Brız-2011» oqý-jattyǵýlaryna baılanysty en­­gen bolatyn. «Montereı» Jerorta teńizine ústimiz­degi jyldyń 11 naýryzynda baǵyttalǵan edi. Ol AQSh Eýropada ornalas­tyryp otyrǵan zymyranǵa qarsy qorǵanys júıesiniń bir bóligi bolmaq. Keme bir mezgilde 190 shaqyrym radıýstaǵy 100-den astam nysandy baqylaı alady. «Biz shekaramyzǵa tym jaqyn jerde AQSh-tyń strategııalyq ınfr­qurylymy elementiniń paıda bolýyn nazardan tys qaldyrmaımyz», dep málimdedi Reseı syrtqy ister mınıstrligi. NATO-nyń bolashaǵy bulyńǵyr ma? AQSh qorǵanys mınıstri Robert Geıts aldaǵy 30 maýsymǵa belgilengen óziniń otstavkasy aldynda qazirgi úrdis saqtalǵan jaǵdaıda NATO ómir súrýge qabiletsiz uıymǵa aınalýy yqtımal dep málimdedi. Pentagon basshysynyń sózine qaraǵanda, alıans esebiniń 75 paıyzyn tóleıtin Vashıngtonǵa bul júkti alyp júrý barǵan saıyn aýyrlaı túsýde. Onyń aıtýynsha, al­ıans qyzmetin jalǵastyrýy úshin NATO-nyń basqa mú­sheleri qorǵanysqa qarjyny kóbirek salýy tıis. Áıtpese, deıdi ol, alıanstyń bolashaǵy bulyńǵyr. Geıts sondaı-aq «qyrǵı-qabaq soǵys» ýaqyty aıaqtalǵannan keıin AQSh-tyń NATO-ǵa salǵan qarjysy ózin múldem aqtamaýda. BSU-ǵa kirýge bir ǵana el kedergi Grýzııa Reseıge qatysty óz ta­lap­tarynan bas tartqan joq. Biz Más­keýge Búkilálemdik saýda uıy­­my­na kirýge kelisimimizdi berýge da­ı­­ynbyz. Biraq Reseı bizdiń ta­lap­tarymyzdy oryndaýy tıis, dep málimdedi Grýzııa syrtqy ister mı­nıstriniń orynba­sary Nıno Kalandadze. Onyń aıtýynsha, Reseıge grýzın tarabynyń qoıǵan my­nadaı talaptary bar: birinshi kezekte Grýzııa óz aýmaǵy sa­naı­tyn grýzın-reseı shekarasynyń abhaz jáne ońtústik osetın bólikterinde móldirlik bolýy shart. Bul másele qaıta qaral­maıdy. Kalandadzeniń sózine qaraǵanda, Grýzııa prezıdenti Mıhaıl Saakashvılı Reseıdiń eshqandaı shartsyz BSU-ǵa kirýine kelisimin berdi degen aqparat shyndyqqa sáıkes kelmeıdi. Osy arada aıta ketetin bir jáıt – BSU-ǵa múshe 153 eldiń biri kelisimin bermese, esh memleket uıymǵa múshelikke óte almaıdy. Jasandy turba qubyry tabyldy Belorýssııada memlekettik shekara arqyly tar­tylǵan jasandy munaı qubyry tabylǵan. Máli­met­ti respýblıka memlekettik qaýipsizdik komıteti ta­rat­ty. Munaı qubyry muqııat jasyrylǵan eken. Otyn sorǵy arqyly Baltııa elderiniń birine ba­ǵyt­talyp kelipti. Qubyrdy kim tósegeni ázirshe belgisiz. MQK qyzmetkerleri shetelge zańsyz otyn shyǵarýdyń taǵy bir arnasyn japqan. Vıtebsk oblysyndaǵy lokomotıv depolary biriniń eki mashınısi janar maı shyǵynyn asyra kórsetip, keıin onyń qaldyǵyn shetelde satyp kelgen. Jalpy, Belorýssııada otyn Eýroodaqqa kiretin kórshi memleketterge qaraǵanda eki esege jýyq arzan. Eń kóp sharap óndiretin qaı el? Italııa 2007 jyly Fransııaǵa jol bergen álem­degi eń kóp sharap óndiretin el ataǵyn ózine qaı­ta­ryp aldy. 2010 jyly Italııa 9,96 mıllıard lıtr sharap óndirse, Fransııa kórsetkishi 4,62 mıllıard lıtr bolǵan eken. Fransııada sharap óndirisi qys­qa­ryp ketse, Italııa bu­rynǵy deńgeıdi ustap qalýǵa qol jetkizgen. Sonymen qa­tar, Italııanyń shampan óndirisinde de juldyzy joǵa­ry­lapty. Iаǵnı, byl­tyr 420 mıllıon lıtr osy ishimdik túrin shyǵarǵan. Fran­sııanyki bolsa, 400 mıllıon lıtr shama­synda. Eýropadaǵy úsh kóshbasshy el qatarynda atalǵan eki memleketpen qatar Ispanııa bar. Qysqa qaıyryp aıtqanda: * Tájikstan ózbek shekarashylaryn óziniń áskerı qyz­metshisin urlap ketti dep aıyptady. Oqıǵa 7 maýsym kúni oryn alypty. О́zbek jaǵynyń aıtýynsha, tájik shekarashysy shekara buzyp qana qoımaı, oq atqan. Al tájik jaǵynyń málimdeýinshe, ózbek shekarashylary tájik jaǵyna ótip baryp, «urlyq jasaǵan». Áskerı qyzmetshi eki el shekara qyzmeti ókilderiniń kelissózi nátıjesinde bosatylsa kerek. * Reseı ultshyldary ár aıdyń 11-i kúni Máskeýdegi Manej alańynda ózderiniń sherýlerin ótkizip turady. Maýsymnyń 11-inde de solaı boldy. Jergilikti ultshyldar ruqsat berilmegen mıtıngke shyqty. Artynsha bári tutqyndaldy. Qamaýǵa alynǵan 12 adamnyń arasynda «Orystar» qozǵalysynyń kósemi Vladımır Ermolaev pen Aleksandr Belov jáne «Orystyń qoǵamdyq qozǵalysynyń» ókili Vladımır Tor bar.

Internet materıaldary negizinde ázirlendi.