Ornyqty saıasattyń naqty kórinisi

Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov Belgııa, Ulybrıtanııa jáne Germanııaǵa úsh kúndik jumys saparyn 18 shildede Belgııa astanasy Brıýsselde sheteldik buqaralyq aqparat quraldary ókilderine arnaıy brıfıng ótkizýden bastady. Onda Erjan Qazyhanov eli­mizdiń jetken jetistikterin aıta kelip, halyqaralyq arenadaǵy bir­qatar jaǵdaılar barysyna da toqtaldy. Ásirese, Keden odaǵy­na qatysty mınıstr onyń Qazaq­stanǵa ǵana emes, sondaı-aq osy óńirlerde jumys istegisi keletin eýropalyq kompanııalar úshin de tıimdi bolatynyn atap ótti. Qa­zirgi tańda Qazaqstan Fransııa, Italııa jáne Ispanııamen stra­tegııalyq áriptestik kelisimin ja­sady. Sondaı-aq Germanııamen bir­lesken ekonomıkalyq ynty­maq­tastyqqa qol jetkizdi. Bıyl­ǵy jyldyń maýsymynan bastap yntymaqtastyq pen árip­testikti tereńdetý týraly kelisim boı­yn­sha kelissózder úderisi bas­taldy. Mundaı yntymaqtastyq ózara qatynastardy jańa deńgeı­ge kóte­rýi tıis. Tústen keıin Erjan Qazy­ha­nov Belgııa Premer-mınıstri Iv Leternmen kezdesip, eki el arasyndaǵy qatynastardy ári qa­raı damytý jóninde áńgimelesti. Qazaqstan syrtqy saıasat vedom­stvosynyń basshysy Belgııa Mı­nıstrler kabınetiniń basshy­sy­na Prezıdent Nursultan Nazar­ba­ev­tyń Korol Albert II atyna 21 shildede bolatyn Koroldiktiń bas­ty ulttyq merekesi – Belgııa kúnine oraı joldaǵan quttyqtaý hatyn tabys etti. Joldaýda El­basy Astananyń ekijaqty qa­rym-qatynastyń damýyna qatys­ty us­tanymdaryn da aıtyp ótken. Kezdesý barysynda Belgııa Premer-mınıstri Qazaqstan-Bel­­gııa qatynastaryn óte qar­qyn­dy dep baǵalady jáne onyń dáleli retinde Prezıdent N.Na­zarbaev­tyń ótken jylǵy Bel­gııaǵa sa­pary men I.Leternniń Astanada ótken EQYU Sammıtine qaty­sýyn aıtýǵa bolady. Osy oraıda belgııalyq premer «...ózimniń As­tanaǵa saparym bary­synda kór­gen Qazaqstandaǵy damý men jetilýge degen turaqty umtylys pen serpindilikke tań qaldym», dep tańdanysyn jasyrmady. Áńgimelesýshi taraptar Astana men Belgııanyń Lej qala­la­ry Búkilálemdik «EXPO-2017» kór­­me­sin ótkizýge óz kandı­da­tý­ra­laryn usyný máselesin talqy­lap, Qazaqstan men Belgııa ara­syndaǵy taza báseke eki eldi ja­qyndata túsetinin atap ótti jáne bir-birine sáttilik tiledi. Saýda-ekonomıkalyq salasyndaǵy yn­ty­maqtastyqty qozǵaı otyryp, taraptar qazirgi ýaqytta Qazaq­stan men Belgııa arasyndaǵy bul baǵytta úlken áleýet bar ekenin biraýyzdan maquldap, sol áleýet áli kúnge deıin tolyq iske qo­syl­maǵanyn atap ótti. Belgııalyq premerdiń pikirinshe, onyń eli­niń shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi qazaqstandyq rynokqa qyzyǵý­shy­lyq tanytyp, bizdiń elmen yntymaqtasý áleýetin zeıin sa­lyp zertteýde eken. Osyǵan oraı, eki eldiń arasyndaǵy saýda-eko­nomıkalyq yntymaqtas­tyq­tyń ári qaraı damýy úshin ma­ńyz­dy bo­lyp tabylatyn Qazaq­stan­da qo­laı­ly iskerlik ahýaldy da­my­tý men qoldaý máselesi qaras­ty­ryl­dy. Taraptar, sondaı-aq energe­tı­ka salasyndaǵy yntymaqtastyq máselesin de talqylady. Qazaq­stan mınıstriniń aıtýynsha, biz­diń elimiz Eýropaǵa energııa kóz­deriniń senimdi jetkizýshisi bo­lyp tabylady jáne aldaǵy ýa­qyt­ta da sol jolynan taımaıdy. Atom energetıkasy salasyndaǵy ózara yqpaldastyq jóninde aıta oty­ryp, E.Qazyhanov áńgime­le­sý­shi ta­rapty ıadrolyq zattardy taratpaý salasyndaǵy, onyń ish­in­de MAGATE qamqorlyǵymen Qa­zaq­stan aýmaǵynda tómen baı­y­tyl­ǵan ıadrolyq otyn bankin qu­rý tý­ra­ly bastamalarymen tanys­tyrdy. Sonymen qatar, taraptar al­da­ǵy ýaqytta Semeı ıadrolyq sy­naq polıgonynyń jabylýyna 20 jyl tolýyna baılanysty osy má­­seleni de talqylady. Osy oraı­da belgııalyq Ipr qalasynda ja­qynda ashylǵan ıadrolyq synaq­tardyń qurbandaryna arnalǵan qazaqstandyq estelik osy saladaǵy qatynasty damytýǵa óz úlesin qosatyndyǵy aıtyldy. Azamattardyń ózara kelip-ketý máselelerin talqyǵa sala kelip, E.Qazyhanov Prezıdent N.Na­zar­baevtyń tapsyrmasyna sáı­kes, Qa­zaqstan Ekonomıkalyq ynty­maqtas­tyq jáne damý uıy­myna kiretin 34 múshe memlekettiń aza­mattaryna vızalyq talaptardy joıýdy kózdep otyrǵandyǵyn já­n­e qazirgi kezde bizdiń elimizdiń Úkimeti bul baǵytta tıisti ju­mys­tardy atqaryp jatqan­dyǵyn jetkizdi. Budan keıin bizdiń elimizdiń Islam yntymaqtastyǵy uıymyna (IYU) tóraǵalyǵy kezdesýdiń bólek jáne mazmundy taqyry­byna aınaldy. Atap aıtqanda, E.Qa­zyhanov IYU tóraǵalyǵy sheń­berinde Astana dinı azshylyq q­u­qyqtaryn qorǵaýmen aınaly­saty­nyn ataı otyryp, Qazaqstan ıslam álemi men batys arasyndaǵy ózindik kópir rólin atqarýǵa múddeli jáne bul úshin bizdiń eli­mizdiń ámbebap áleýeti bar ekendigin atap ótti. Sonymen birge, kezdesý barysynda Taıaý Shyǵys pen Soltústik Afrıkadaǵy, onyń ishin­de QR IYU-daǵy tóraǵaly­ǵyn­daǵy mindetterge de asa nazar aýdaryldy. Qazaqstandyq mınıstr atap ótkendeı, bizdiń elimizde bul baǵyt boıynsha ne isteý kerektigi jóninde naqty túsinis­tik bar, atap aıtqanda, bul elderdiń ekonomıkalyq damýyna qolǵabys jasaý qajet. Sol kúni, Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov EQYU-nyń Is basyndaǵy tór­aǵasy, Lıtva Syrtqy ister mınıstri Aýdronııýs Ajýbalıspen já­ne EQYU Bas hatshysy Lamberto Zannermen de kezdesti. Kez­de­sýler ba­rysynda Astana dek­larasııa­syn­da kórsetilgen min­detterdiń oryn­dalý barysy sóz boldy. Bıylǵy jyldyń jel­toq­sa­nyn­da Vılnıýste josparla­nyp otyrǵan EQYU-ǵa múshe elder Syrtqy ister mınıstrleri keńe­siniń otyrysyna daıyndyq ba­rysy da talqylandy. Eki kezdesýde de Astana Sammıti Uıymǵa jańa tynys berip, onyń jumy­syn jandandyra túskendigi atap ótildi. Sonymen qatar, EQYU-nyń Is basyndaǵy tóraǵasymen kez­desýi barysynda EQYU men Islam yn­ty­maqtas­tyǵy uıymy ara­syndaǵy ózara yqpaldastyq máselesi de nazardan tys qalǵan joq. Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy basta­ǵan qazaqstandyq delegasııa jyl saıyn Brıýsselde ótkizilip tura­t­yn EQYU «úshtigi» men Eýropa Odaǵy arasyndaǵy otyrysqa da qatysty. Onda osy jyly Vılnıýste ótetin EQYU Syrtqy ister mınıstrleriniń keńesine daıyn­dyq barysy pysyqtalyp, Prıdnestrove boıynsha «5+2» ke­lissózderdi jalǵastyrý, Jerorta teńiziniń ońtústigindegi demokra­tııalyq úderister, taǵy basqa da máseleler talqylandy. Budan soń Erjan Qazyhanov EO-nyń Shetel isteri jáne qaýip­sizdik saıasaty jónindegi jo­ǵar­ǵy ókili, baronessa Katrın Eshton­men júzdesti. Kezdesýde, ásirese, Qazaqstan men Eýropa Odaǵy arasyndaǵy yntymaqtas­tyq pen áriptestikti tereńdetý tý­raly kelisim boıynsha kelis­sóz­der úderi­sin ári qaraı jyl­jytý jaıyna erekshe nazar aýda­ryldy. О́ıt­keni, atalǵan qujattyń tolyq ári jan-jaqty bolýyn qamtama­syz etý máselesi kún tártibine ót­kir qoıylýda. Qazirge Qazaqstan óńir elderi ishinde mundaı jetistikke jetken jalǵyz el. Bul Eýropa Odaǵynyń Qazaqstanmen yn­ty­maqtastyqty tereńdetýge yn­taly ekendigin taǵy bir aı­qyndap berdi. Keshe Qazaqstan Respýblıka­synyń Syrtqy ister mınıstri Erjan Qazyhanov Ulybrıtanııa astanasy – Londonda da birqatar eki jaqty kezdesýler ótkizdi. Atap aıtqanda, Ulybrıtanııanyń burynǵy premer-mınıstri Tonı Blermen, al tústen keıin brı­tandyq áriptesi  Ý.Heıgpen kezdesti. Kezdesýde taraptar eki elge ortaq birqatar máselelerdi tal­qy­lady. Qazaqstan syrtqy saıasat vedomstvosynyń basshysy  Erjan Qazyhanov búgin Berlın qa­lasynda birqatar kezdesýler ótkizedi dep kútilýde. Asqar TURAPBAIULY – Brıýsselden.