Bilim sapasy jáne aqparattyq tehnologııa

Bilimde aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııa­lardy tıimdi qoldaný, jańa tehnologııalardy jasaý jáne taratý, ınnovasııalardy óristetý jáne yntalandyrý – HHI ǵasyrdaǵy álemdik bilim berý júıesi damýynyń negizgi basymdyqtarynyń biri. Sondyqtan da elimizdiń kóptegen mektepterinde bilim berýdi aqparattandyrý máselesi qolǵa alynýda. Ony jolǵa qoıyp jatqan mektepter qatarynda bizdiń «HHI ǵasyrdyń tańdaýly aýyl mektebi» degen ataýmen respýblıkaǵa tanymal Mańǵystaýdaǵy Marshal Ábdihalyqov orta mektebi de bar. Mekteptegi oqýshy sany 1200-ge jýyq. Olarǵa bilim men tárbıe beretin 140-tan astam ustazdyń 92-si joǵary bilimdi. Mekteptegi pedagogıkalyq mamandar qatary óz túlekteri ese­binen tolyqtyrylyp oty­rady. Bul mektep ujymynyń oqý­shylarǵa kásibı baǵdar berý isindegi úlken uıymdas­tyrý­shy­lyq jumysynyń nátıjesi desek, artyq emes. Mektepte 2 kom­pıýter, 2 mýltımedıa kabıneti bar. Jaratylystaný ba­ǵytyndaǵy negizgi pánder bolyp esepteletin fızıka, bıologııa kabınetteri qazirgi zaman tala­byna saı jasaqtalǵan. Bul kabınetterde oqýshylardyń óz betinshe izdenýi, ǵylymı jobalarmen aınalysýy, pándik olım­pıa­dalarǵa daıyndalýy úshin barlyq qolaıly jaǵdaı jasal­ǵan. Fızıka men bıologııa páni tereńdetilgen baǵdarlamamen oqy­­tylatyn cynyptarda árbir sabaq aqparattyq tehnologııany tıimdi paıdalaný arqyly júr­giziledi. Bul ádistiń bilim sapa­syn arttyrýǵa yqpaly zor ekendigin bilikti ustazdar óz tájirı­beleri arqyly baıqaýda. Mektep ustazdarynyń barlyǵy da oqý­shymen jeke jumys bary­synda aqparattyq tehnologııa­ny belsendi túrde qoldanatyn, bilim men ǵylym jańalyq­tarymen árdaıym tanysyp oty­rýdan ja­lyqpaıtyn, izdenimpaz muǵa­lim­der. Atap aıt­saq, bıologııa páni­niń muǵalimi, QR bilim berý isiniń ozyq qyz­metkeri, ardager ustaz Kúlán Beko­vanyń shákirt­teri bilimniń bıik shyńdarynan kóri­nip, sapaly berilgen bilimniń ná­tı­jesin ár salada dáleldep júr. Bilimdi jańasha berý múmkin­dikterin jasaý, bilimdi qabyldaý, oqý-tárbıe úrdisinde oqýshynyń jeke tulǵasyn jan-jaqty qalyp­tastyrý úshin aqparattyq teh­nolo­gııany qoldanýdy basty nazarda ustaıtyn mekteptiń árbir ustazy kúndelikti sabaqta kompıýter, ınteraktıvti taqtany turaqty paıdalanýmen qatar, elek­­trondy oqýlyq jáne ınternet materıaldary arqyly oqý­shynyń pánge degen yntasyn arttyra túsedi. Sonyń nátıjesi retinde mektep oqýshylary ob­lys­tyq, respýblıkalyq pán olım­­pıadalary, ǵylymı jobalar baıqaýlary, delfıılik oıyndar, «Úzdik tusaýkeser» baıqaýlary sııaqty bilim dodalarynda aıtar­lyqtaı jetistikterimen kózge tú­sip keledi. Bıylǵy oqý jy­lynda geografııa páninen res­pýblı­kalyq ǵylymı jobalar baıqa­ý­ynda 11 synyp oqýshysy Erjan Mákenov birinshi júlde ıegeri atandy. Pándik olımpıa­daǵa da­ıyndalýda oqýshyla­rymyz ınternet júıesin turaq­ty túrde paıdalanýyna tolyq jaǵdaı jasalǵan. О́zgelerdi úıretetin ustaz­dar ózderi úırenýden de qash­paıdy. Mekteptiń ustazdar qa­ýy­my onlaın sabaqtar arqy­ly oblys, respýblıka muǵa­lim­de­rimen tájirıbe almasýdy dás­túrge aınaldyrǵan. Búgingi kúni bilim júıesine jańa baǵyt berýde aqparattyq júıelermen tolyqtyrýdyń, mýltımedıa, ınte­raktıvti quraldardy sabaq úrdisine turaqty qoldanýdyń mańyzdylyǵyn jete túsingen ujym ustazdary Mańǵystaý ob­lystyq muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý ınstıtýty ja­nyndaǵy «Interaktıvti taqta jáne mýltımedıany paıdalaný» kýrsynan  ótip, úırengen ádisterin sabaq pen sabaqtan tys sharalarda tıimdi paıda­lanyp otyrady. Oqý tárbıe úrdisine aqparat­tyq tehnologııalardy engizýde úzdiksiz eńbektenetin, joǵary biliktilikke ıe mamandardyń orny erekshe ekendigi barshaǵa aıan. Osyǵan baılanysty atal­mysh bilim ordasynyń ustaz­da­ry, jyl saıyn ótkiziletin ob­lys­tyq «Altyn dısk» baıqa­ýynyń júldegerleri Gúlıma Qa­baqova, Janna Qarajano­valar óz is-tájirıbelerinde elek­­trondy oqýlyqtar quras­tyrýmen aınalysyp, olardy sabaqta tıimdi paıdalanady. Osylaısha jańalyqqa jany qumar, jas urpaqqa jańasha baǵytta bilim berýdi maqsat etken ustazdar ujymy árdaıym jemisti eńbek etýde. Roza BAIMANOVA,  Marshal Ábdihalyqov orta mektebiniń ádiskeri. Mańǵystaý oblysy, Túpqaraǵan aýdany.