Brestten Berlınge deıin

Meniń ákem Nur­baı Nursul­tan­uly 1921 jyly týǵan. 1938 jyly Gýrevte Jam­byl atyn­­da­ǵy qazaq or­ta mektebin bi­tir­gen. 1940 jy­ly Oral pe­­da­go­gıkalyq ıns­tı­týtynyń II ký­r­syn tá­mamdaǵan soń Ke­ńes ar­mııasynyń qa­taryna shaqy­ry­la­­dy. So­ǵys bastalǵanda Brest qa­ma­ly mańyndaǵy 1025-at­qysh­­tar polkinde kishi komandır dá­­rejesinde áskerı boryshyn ótep júrgen edi. Jas jaýynger po­­lk quramynda Brest bekinisin qor­­­ǵaýǵa qa­tysady. 1941 jyl­dyń 25 jel­toq­sanynan bastap 1942 jyl­dyń 10 aq­panyna deıin KSRO Qor­ǵanys mı­nıstrliginiń Ir­ký­tsk ás­k­e­rı-ın­je­nerlik ýchı­lı­­she­sinde bilim aldy.  1942 jyly qarasha aıynyń ba­synda kishi leıtenant Nurbaı Nur­sultanov áıgili ge­neral V.Chýı­­kov qol­basshylyq jasaı­tyn 62-armııanyń 1014-atqyshtar pol­­ki­­­niń quramyndaǵy vz­­vodymen birge Sta­lıng­radty qorǵaýǵa qa­­tysady. Traktor za­ý­yty aý­danyn­da­­ǵy jan­keshti urys­ta onyń vzvody jaý­dyń 5 aýyr qa­rýyn, 6 tankisin, 5 pýlemetin já­ne júz­degen jaý­yn­gerleri men ofı­serleriniń kózin joı­­dy. Qan maıdanda ózi de basynan aý­yr jaraqat alyp, Saratov qala­syndaǵy gospıtalǵa jet­ki­ziledi. Keıinnen atalǵan erligi úshin Qyzyl Juldyz or­denimen marapat­talady.  Osy polktiń quramynda leı­­te­na­nt shenindegi ákemiz óz vz­vody­men bir­ge 1943 jyldyń 6 qara­sha­s­ynda Kıevti azat etý shaı­qa­sy­na qatysty. Qalaǵa fa­­shıs­ter qat­ty qar­sylyq ta­nyt­­ty. Ási­rese, Kresha­tık aýda­nyn­daǵy urys­tar óte aýyr tı­di. Dese de, bul maıdanda vzvod jaý­­dyń 6 pý­lemet orna­las­qan dotyn, 8 tankin, 10 zeńbiregi men 100-den as­tam sar­bazyn joıdy. Osy urys­taǵy er­li­gi men b­a­tyldyǵy úshin ákeme Jaýyngerlik Qyzyl tý or­deni t­a­bystaldy.  ­Budan keıin 4-gvardııalyq Kan­te­mırov tank dı­vı­zııa­sy­nyń 106-shy je­ke saperlik Tarn­opo­l­dik ba­ta­lonynyń quramynda Ýkraı­na, Moldavııa, Polsha, Che­ho­slo­vakııa aýmaǵyn azat etýge qatysty. Berlınge deıin je­tip, alapat shaıqasty rota ko­man­­dıri bolyp, aǵa leıtenant she­­ni­men aıaqtady. Berlındi ba­syp alý kezindegi erligi men ba­tyl­dyǵy úshin II dárejeli Otan soǵ­y- sy or­denimen marapattaldy. 4-gvar­­dııa­­­lyq tank korpýsy Kra­kov, Ka­to­vıse, Praga, Drez­den, Berlın qa­­­l­ala­ryn alǵan, Shepetovkany da fa­shısterdiń qan­dy sheńgelinen bo­sat­qan kan­te­mı­rovshiler bolatyn. Ákem Nur­baı Nursultanov osy urys­­tar­dyń barlyǵyna qatysty.  Joǵarǵy bas qolbasshy I.Sta­­lınniń buıryǵymen 1944 jy­­­ly 11 qańtarda Shepetovkany, 15 sáý­irde Tarnopoldy, al 1945 jy­­ly 19 qańtarda Krakov qa­la­­­syn alǵany úshin atalǵan shaı­qastarǵa qatysqan Nurbaı Nur­sultanovqa alǵys jarııalandy. Sondaı-aq, 1945 jylǵy 23 sáý­ird­e Katovıse qalasyn alýǵa, Neısse ózeninde nemisterdiń qor­­­ǵanysyn buzýǵa, 1945 jyly 8 ma­myrda Drezden qalasyn alýǵa qa­tysqany úshin de Stalınniń buı­ryǵymen jarııa­lan­ǵan al­ǵys­qa ıe boldy. Aǵa leıtenant Nurbaı Nur­sul­tanov 1945 jyldyń sońyn­da elge oralyp, soǵystan keıin Almaty partııa mektebiniń eki jyldyq kýrsyn bitirdi. Gýrev obkomy bıý­rosynyń 1946 jylǵy 17 qyr­kúı­­ektegi sheshimimen Maqat aý­dan­dyq komıteti ás­kerı bóliminiń meń­ge­rý­shisi bo­lyp bekidi. 1949 jyldan bas­­tap obkomnyń úgit-nasıhat bó­li­miniń dáriskeri, Mańǵystaý aý­dandyq komıteti­ part­kabı­ne­ti­niń meńgerýshisi, Maqat aý­dan­dyq komıtetiniń úgit-na­sıhat bó­li­mi­­niń meńgerýshisi bolyp eń­bek etti. 1958 jyldyń qarasha aıy­nan Maqat aý­da­­nyndaǵy Dossor jáne Baıshonas or­ta mek­­tepteriniń dırektory bolyp ta­ǵaı­yn­dalyp, bilim salasynda qyz­met atqardy.

Lázzat NURSULTANOVA, tarıh ǵylymdarynyń doktory,  L.N.Gýmılev atyndaǵy   EUÝ professory