− 50-shi jyldardyń ishinde meniń týǵan aýylymda quıyndatqan qara daýyl soǵyp, aýyldy esinen tandyrǵan eken. Men onda Bestaý degen jerde mektepte oqıtynmyn. Bólegen balasymen birge besikti, kúbini domalatyp ketipti, − dep áńgime tıegin aǵytqan Serikbaı aǵa. Quıynnyń kúshtiligi sondaı, alaman-tasyrdan aýyldaǵylar ne bolyp, ne qoıǵanyn bilmeı qalsa kerek. Ol kezde qaı aýylda da kóbine kıiz úı, qos tigip otyratyn. Quıyn kıiz úılerdi jyǵyp, nasharlaý qostardy ushyryp, súıretip tastaǵan. Daýyl basylǵan soń, Bekbolat degen kisiniń úıindegiler «besik qaıda?» dep bir-birinen suraıdy ǵoı. Quıyn kóterip áýdem jerge aparyp tastaǵan besikke janushyra júgirip barsa, bala sap-saý, ishinde ýildep oınap jatyr deıdi. Sol bala –Jetpisbaı Bekbolatuly − qazir ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti jýrnalıstıka fakýltetiniń kafedra meńgerýshisi, professor. Osy áńgimeni estisimen biz Almatydaǵy Jetpisbaı aǵamyzǵa habarlastyq. − Iá, bizdiń Shılide quıyndatqan qara daýyl 1956 jyly bolypty. Meniń bir jas shamasyndaǵy kezim eken, besikke bólep tastaǵan ǵoı. О́zimniń Shárıpa ájem sol apattan «perishte qaǵyp» aman qalǵanymdy aıtyp otyratyn, – deıdi Jetpisbaı Bekbolatuly. Biz sol quıyndy daýyl týraly biletinderdi odan ári izdestirdik. Ol kezde oıynǵa toımaı júretin balalardyń ózi búginde jetpis pen seksenniń arasyndaǵy kisiler. − Men syrtta oqýda bolatynmyn. Sondaı daýyl, quıyn qyrkúıek, qazan aıynyń shamasynda bolǵanyn aýyldastardyń aıtqany esimde. Besiktegi inim Jetpisbaıdyń denesine syzat túspeı aman qalǵany da, kúbidegi qymyzdyń tógilmegeni de ras. Ol kezde Shıliniń bógetinen sý jiberip, sharýashylyq dalaǵa qaýyn, qarbyz egetin. Quıyn olardy pálegimen, tamyrymen qosyp julyp áketken. Bizdiń úıdiń shańyraǵy da, ýyǵy da myqty bolatyn. Ádette daýyl, qatty jel bastalyp kele jatqanda úıdi tórt jaǵynan qazyq qaǵyp baılap tastaıtyn. Bul joly birden kóterilgen daýyl sol myqty úıdi de jyǵypty ǵoı, − deıdi búginde seksennen asyp otyrǵan Kárimjan Bekbolatuly aqsaqal. Jetpisbaı Bekbolatuly balanyń qandaı apattan da aman qalýyn Torǵaıdyń qasıetti jeriniń, babalar árýaǵynyń jebegeninen dep biledi. − Osydan onshaqty jyl buryn Shárıpa ájemniń Ádiljan degen shóberesi 2-3 jasynda aýyr kólik apatynan aman qaldy. Bala kólikter betpe-bet soǵysqanda ushyp ketip, tas jolǵa din aman túsken, tipti qolyndaǵy shemishkesiniń ózi tógilmepti. Torǵaıdyń rýhanı ustazdary sonaý yqylym zamannan urpaqty ımandylyqqa tárbıelegen, meniń Shárıpa ájem de solardyń aldyn kórgen taqýa jan bolatyn. Meniń óz basymdy, úrim-butaǵyn asyl arýaǵy áli kúnge jelep-jebep kele jatqandaı sezinemin, − deıdi Jetpisbaı aǵa. Tabıǵattyń bizge ashylmaǵan tylsym syry jeterlik.
Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». QOSTANAI