Osyndaı mańyzdy sharany uıymdastyrýshylar Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasymen ushtastyryp, forým qarsańynda qonaqtardy Ońtústiktegi kıeli oryndar Qarashash ana, Ibrahım ata, Arystan bab, Áziret sultan kesenesin jáne kóne Otyrar qalashyǵyn aralatty. Alys-jaqyn shet elden kelgen qonaqtar Túrki áleminiń atamekeni – qazaq jeriniń qasıetine qanyǵyp, Memleket basshysynyń maqalasyndaǵy ulttyq kod, ulttyq sana, kıeli jerler geografııasy jobasynan habardar boldy. Jıyndy Halyqaralyq Túrki akademııasynyń prezıdenti, «Egemen Qazaqstan» AQ-tyń basqarma tóraǵasy Darhan Qydyráli júrgizip, sońǵy ýaqytta túbi bir túrkiler arasyndaǵy yntymaqtastyqty damytý baǵytynda kóptegen is-sharalardyń ótip jatqandyǵyna toqtaldy. Jıynda Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń forýmǵa qatysýshylarǵa arnap joldaǵan quttyqtaý haty da oqyldy. Budan keıin sóz alǵan Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev aldymen osyndaı sharaǵa muryndyq bolǵan Halyqaralyq Túrki akademııasyna alǵys bildirip, «Túrkistan – Túrki áleminiń mádenı astanasy» jobasy aıasynda atqarylyp jatqan sharalarǵa toqtaldy: –Túrki halyqtary Ulystyń uly kúni Naýryzdy qasıetti Túrkistanda atap ótti. Kıeli qalada barsha túrki jurtynyń ǵalymdary men óner tarlandarynyń basyn qosqan halyqaralyq ǵylymı-tanymdyq konferensııa, teatr festıvali, fotosýretshilerdiń kórmesi uıymdastyryldy. Maqsatymyz – Jer sharyndaǵy túbi bir túrki elderimen aqparattyq salada yntymaqtastyq ornatý, jedel aqparat almasý, ortaq rýhanı qundylyqtarymyzdy nasıhattaý, saıası-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtý, dedi oblys ákimi. Forýmnyń alǵashqy otyrysynda qatysýshylar «Aqparat almasý máselesi» taqyryby boıynsha pikir almasty. Atap aıtqanda, Ázerbaıjan baspasóz odaǵynyń basqarma múshesi, «Şark» gazetiniń bas redaktory Akıf Ashyrly Valıev Qazaqstannyń latyn álipbıine kóshý máselesine óz eli úlken qyzyǵýshylyqpen qarap otyrǵanyn aıtsa, qyrǵyzstandyq «Kyrgyz týýsý» gazetiniń jaýapty hatshysy Nazarbek Baıjıgıtov qazaq eli latyn álipbıine kóshetin bolsa, Qyrǵyzstan da osy jolǵa túsýi múmkin ekenin atap ótti. Osy otyrys barysynda О́zbekstandyq «Túrkistan press» aqparat agenttiginiń bas redaktory Ýlýǵbek Asrorov, túrkııalyq Anadolu Ajansı memlekettik aqparat agenttiginiń bas redaktory Farýk Tokat, Yeniçağ gazetiniń sarapshysy Kúrshad Zorlý jáne respýblıkalyq «Aıqyn» gazetiniń bas redaktory Nurtóre Júsip baıandama jasady. Forýmnyń ekinshi otyrysy túrki elderine ortaq telearna qurý taqyrybyna arnaldy. «Habar» agenttigi tóraıymynyń orynbasary Rınat Kertaev moderatorlyq etken jıynda minberge shyqqandar telearnanyń tili men qarjylandyrý kózi týraly pikirlerin bildirdi. Túrkııalyq NTV telearnasynyń baǵdarlama redaktory Ahmet Ieshıltepeniń telearnanyń ǵımaraty Túrkistanda bolýy tıis degen usynysyn kópshilik qyzý qoldady. Túrki keńesiniń joba jetekshisi Djeıhýn Shahverdıev, «TRT-Avaz» telearnasynyń dırektory Murat Akkoch pen bas keńsesi Brıýssel qalasynda ornalasqan «EURELIZ» Medıa jáne strategııalyq kommýnıkasııalar kompanııasynyń dırektory, jýrnalıst Elı Hadjıeva, qyrǵyzstandyq «Kabar» Ulttyq aqparat agenttigi dırektorynyń orynbasary Tynchtyk Karymshakov ta osy taqyryp tóńireginde usynystaryn aıtty. – Elbasymyz Nursultan Nazarbaev 2014 jylǵy Bodrým Sammıtinde túrki dúnıesiniń ortaq telearnasyn qurýdy usynǵany belgili. Sodan bergi aralyqta bizdiń Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstrligi ókilderiniń jáne túrki memleketteri delegattarynyń qatysýymen kóptegen otyrystar ótti. Arnaıy jumys toptary jınalyp, naqty usynystar aıtyldy. Árıne, telearna qurý búgingideı ekonomıkalyq daǵdarys kezeńinde birden júzege asatyn dúnıe emes. Deı turǵanmen, memleketterdiń barlyq telearnalarynyń, buqaralyq aqparat quraldarynyń aýqymynda baılanysty damytý, derekti fılmdermen almasý, daıyn kontentti túrli memleketterdiń aqparat quraldarynda kórsetý birtindep júzege asyp jatyr, – dedi otyrystaǵy aıtylǵan pikirlerdi qorytyndylaǵan Rınat Kertaev. Jalpy, túrki jýrnalısteri arasyndaǵy iskerlik baılanystar qazirdiń ózinde qarqyndy damyp keledi. R.Kertaevtyń aıtýynsha, bıyl «Habar» agenttiginiń 150 qyzmetkeri Túrkııanyń bedeldi telearnasynda tájirıbeden ótedi. Osyndaı jobalardy «Qazaqstan» ulttyq arnasy da qolǵa alyp jatyr. Túrki áleminiń ortaq telearnasyn qurý máselesi bıyl «EKSPO-2017» halyqaralyq kórme aıasynda ótetin Eýrazııalyq medıaforýmda da keńinen talqylanbaq. Jıynda sóz alǵan áriptester qazaq eline degen yqylasynyń erekshe ekendigin baıqatty. Nursultan Nazarbaevtyń túrki áleminiń kóshbasshysy retinde moıyndalǵan tulǵa ekendigi aıtyldy. Túrkııalyq Yeniçağ gazetiniń sarapshysy Kúrshad Zorlýnyń aıtýynsha, Elbasynyń Túrkııadaǵy bedeli óte zor. Túrik áleýmettik jelilerine júrgizilgen zertteý qorytyndysy ondaǵy jazbalarda eń kóp qoldanylǵan esim Nursultan Nazarbaev ekenin anyqtaǵan. Osydan birneshe jyl buryn Túrkııanyń sol kezdegi prezıdenti Abdýlla Gúldiń dál osy Túrkistan qalasynda áriptesi Nursultan Nazarbaevty túrki áleminiń kóshbasshysy dep atap, ıyǵyna shapan jaýyp, qolyna asataıaq ustatqany da osyndaıda eske tústi. Forým aıasynda Halyqaralyq Túrki akademııasy taǵaıyndaǵan Ismaıl Gasparaly atyndaǵy halyqaralyq Medıa syılyqtyń ıegerleri marapattaldy. Gaspyraly atyndaǵy syılyqtyń tuńǵysh ıegerleri bolyp, túrkııalyq Yeniçağ gazetiniń sarapshysy Kúrshad Zorlý, Ázerbaıjannyń belgili qalamger-jýrnalısi Aıda Eıvazova, «Qazaqparat» halyqaralyq aqparat agenttiginiń bas dırektory Asqar Ýmarov pen túrkııalyq NTV arnasynyń baǵdarlama redaktory Ahmet Ieshıltepe tanyldy. Osy kúni Túrkistanda Túrki álemi ádebıetiniń kitap kórmesi men aqyn-jazýshylarynyń dóńgelek ústeli ótti. Sharaǵa Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Janseıit Túımebaev, TÚRKSOI uıymynyń Bas hatshysy Dúısen Qaseıinov, Túrkııa, Qyrǵyzstan, Túrikmenstan, О́zbekstan, Ázerbaıjan, Tatarstan, Qazaqstannyń Astana, Almaty qalalarynyń jáne óńirimizdiń kórnekti qalamgerleri qatysty. Kezdesýde jazýshylar túrkitildes elderdiń, onyń ishinde qazaq ádebıetin nasıhattaý jaıy men keshegi Elbasymyzdyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» maqalasy aıasynda pikir almasty. Jıynda sóz alǵan oblys ákimi Janseıit Túımebaev Memleket basshysynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasynyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, aldaǵy ortaq maqsat-mindetterdi sóz etti. Atalǵan shara aıasynda Túrkitildes elderdiń ádebıetin, mádenıetin nasıhattaý maqsatynda Túrkistandaǵy Tarıhı-mádenı etnografııalyq ortalyǵynda «Túrki álemi: ádebı-mádenı dástúr» atty túrkitildes elder qalamgerleri shyǵarmalarynyń kitap kórmesi ashyldy. Shara sońynda oblys ákimi birqatar zııaly qaýym ókiline oblystyń 85 jyldyǵyna oraı Alǵys hat tabys etip, ıyqtaryna shapan japty. Odan bólek, jazýshy Erkinbek Turysov, Zákir Asabaev bastaǵan 10 aqyn-jazýshyǵa TÚRKSOI uıymynyń medaldary men Qurmet gramotalary tabys etildi.
Ǵalymjan ELShIBAI, «Egemen Qazaqstan»