Qazaqstandyq «sılıkon jazyǵynda»

«Samuryq-Qazyna» men otandyq kásiporyndar 5 mıllıard teńgeniń kelisimine qol qoıdy Almatydaǵy «Innovasııalyq tehnologııalar parki» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵynda «Memtapsyrys-2017» forýmy aıasynda keńes ótti. Osynaý jıynǵa qatysýǵa otandyq taýarlar shyǵaratyn kompanııalardyń barshasy derlik múddeli bolatyn. Aldymen myna bir mańyzdy máseleden attap ótýge bolmaıdy. Bul aksııanyń Elbasynyń ıdeıasymen, eldiń orasan qarajatyna salynǵan «Innovasııalyq tehnologııalar parki» arnaıy eko­nomıkalyq aımaǵynda ótki­­zý­diń de ózindik máni bar. Qazaqstandyq «sılıkon jazy­ǵyna» jan bitirý úshin, ulttyq kompanııalardy munda tartýdyń orny aıryqsha. Aksııa barysynda óz kásip­oryn­darymyzdyń keleshe­gine jol ashatyn asa mańyzdy keli­sim­sharttar jasalyp qoımaı, kele­li máseleler ortaǵa salyndy. Otandyq kompanııalardyń jetek­shileri «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ bas­qar­ma tóraǵasy О́mirzaq Shókeev pen Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbekke mem­le­kettik tapsyrys alý­dyń túıtkildi máse­leleri jaıly tike­leı saýal tastap, talap-óti­nish­terin bildirdi. Aksııada ımport almas­tyrýda atqarylyp jatqan naqty sharalar legi kórindi. Sondaı-aq, jergilikti kompa­nııa­­lardy qoldaýǵa tikeleı baǵyt­tal­ǵan jıynǵa elimizdiń iri 12 ult­tyq kompanııasy men «Air Astana», «QazMunaıGaz» basshylary men megapolıs naryǵynda qarqyndy jumys isteıtin 44 IT-kompanııalardyń ókil­deri qatys­ty. Almaty qalasynyń ákimi «Mem­tap­syrys» aksııasy bıyl onynshy ret ótip otyrǵanyn ataı kele: – Otandyq IT-kompanııalarǵa qol­daý kórsetý maqsatynda jumys­tar júrýde. Sondyqtan, bul jıyn «Innovasııalyq tehnologııalar parki» arnaıy ekonomıkalyq aıma­ǵynda ótýde. Parkte 145 kompanııa jumys isteıdi, olar 95 mlrd teńgeniń ónimderin óndirdi. Aksııa almatylyq kásiporyndarǵa keler jylǵa tapsyrys alýǵa tolyq múmkindik beredi, – dedi. El ekonomıkasynyń basty donory bolyp sanalatyn Almatyda kásipkerlerge qoldaý kórsetýde az jumys jasalynyp jatqan joq. Ári bul qala ákimdiginiń basty mindet­teriniń biri bolǵandyqtan, ony júze­ge asy­rýda qarjylyq jáne qar­jy­­l­yq emes tetikterin utym­dy paı­dalanýda umtylystar jo­ǵa­ry. My­saly, qala ákiminiń má­lim­­deýinshe, bıyldyń ózinde «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵ­darlamasy boıynsha 276 jo­baǵa 70 mlrd teńge bólingen. Sony­men qatar, «Damý» qorymen birge bıyl ekinshi jyl «Jibek joly» baǵdarlamasy júzege asý­da. Nátıjesinde 100-ge jýyq joba qol­daý taýyp, myńdaǵan ju­mys orny ashyl­dy. Týrızm, ınno­vasııa jáne tamaq ónerkásibi sa­la­larynda jańa baǵdarlamalar ómir­ge keldi. «Almaty «Aqyldy qala» tu­jy­­rymdamasyna qaraı baǵyt alýda jáne ol úshin bizde barlyq múm­kindikter bar. Qalada 38 JOO sho­ǵyr­lanǵan, bulardyń bazasynda 10 ǵylymı-zertteý zerthana, 8 damý ınstıtýty, 10 ǵylymı ortalyq pen 3 tehnopark qurylǵan. Tujyrymdama halyqaralyq IDC kompanııasy men QBTÝ arqyly jasalýda. Munan keıin transport, TKSh, qaýipsizdik jáne basqalary boıynsha jobalardy júzege asyratyndar iske kirisedi. Budan ózge, óndiris salasynda turaq­tylyqty qamtamasyz etý úshin qazaq­stan­dyq úlesti qamtamasyz etetin Ke­shen­di jospar da qolǵa alyn­ǵan. Nátıjesinde 2016 jyly Almaty­da qazaqstandyq úles 2,3 ese artyp, 64%-dy qurady. Qor men qala kásiporyndary arasynda 631 mlrd teńgeniń kelisimi jasaldy», – dedi Baýyrjan Baıbek. Sonymen, aksııa barysynda aldymen «Samuryq-Qazyna» AQ bas­qar­ma tóraǵasy О́mirzaq Shókeev Almatynyń elimizdiń ekonomıkalyq strategııasynda máni bar qala ekenin atap ótip ári qor tapsyrystaryn jergilikti kásiporyndardy qoldaý arqyly júze­ge asyrý mańyzdy ekenin jet­kizdi. «Jalpy, bıylǵy jyldyń 11 aıynyń ishinde qordyń satyp alý kólemi 3,8 trln teńgege jetti, onyń 73 paıyzy – otandyq úles boldy. Qazir qorda jańa tehnologııalar men ınnovasııany qajet etetin ózgerister júrip jatyr. Sondyqtan, arnaıy ekonomıkalyq aımaqta ju­mys isteıtin kom­pa­nııa­larǵa erekshe nazar aýda­ry­lýda. Mysaly, bız­nes-úderi­s­terin ózgertý arqyly jer ústi ınfraqurylymdaryn ońtaı­lan­dyryp, munaı óndirýdi 30 paıyzǵa arttyrýǵa bolady», – dedi О́mirzaq Shókeev. Aksııa barysynda bizdi qýant­qany – aqparattyq-kommý­nı­kasııalyq tehnologııalar sala­synda qazaqstandyq 22 kompa­nııanyń júzege asyrǵan naqty jobalaryna qatysty kórme uıym­dastyryldy. Importtyq taýarlardan sapasy bir mysqal da kem emes tehnologııalar ózgele­rdiń ónimderin yǵystyrýǵa áleýeti jetip tur. Tek básekege tótep berýi úshin jergilikti bılik pen «Samuryq-Qazyna» sııaqty qor­lar­dyń demeýi asa qajet eken­digi aıtpasa da túsinikti. Máselen, «Samuryq-Qazyna Kontrakt» JShS bas dırek­torynyń orynbasary Muhıt Maǵajanov búgingi kompanııa mem­lekettik satyp alý jumys­tarynda ashyqtyq deńgeıin artty­rýǵa kúsh jumsap jatqanyn atady. – Biz kásipkerler úshin neǵur­lym qolaıly jaǵdaı ja­saý­ǵa ty­ry­sýdamyz. Meniń oıymsha tek ádil básekelestik bolǵan kezde ǵana satyp alynatyn taýar­lar­dyń, jumys­tardyń jáne qyz­met­terdiń joǵary sapaly bolýyna qol jetkizýge bolady. Qazirgi tań­da biliktilik aldyndaǵy irikteý mehanızmin, satyp alýdy sanattaý júıesin engizip jatyrmyz, uzaq merzimdi kelisimsharttaý ınstıtýtyn júrgizýdemiz. Qordyń Dırektorlar keńesi bekitetin satyp alý qaǵıdalaryna barlyq ózgeris­terdi kásipkerlermen tal­qy­laǵannan keıin engizemiz. Biz úshin bıznestiń pikiri mańyzdy, – deıdi Muhıt Maǵajanov. Al endi «Innovasııalyq teh­­n­ologııalar parki» arnaıy eko­nomıkalyq aımaǵynyń ekinshi keze­ńinde jańa nysandar boı kótergen. Bular – «KBTU Drilling Centre» men «Qazaq teńiz akademııasy» syndy oqý oryn­da­ry­nyń oqý-jattyǵý jáne zamanaýı ortalyqtary. Bulardyń bar­lyǵy joǵary tehnologııalyq qon­dyrǵylarmen jabdyqtalǵan. Mundaı qondyrǵylar buryn AQSh, Italııa, Norvegııada qolda­ny­lyp kelgen. «Qazaq teńiz akademııasy» orta­lyǵynyń TMD elderinde bala­masy múlde joq. Buryn Qazaq te­ńiz akademııasynyń kadet­teri tá­ji­­rı­be­lik mashyq jınaý úshin Rotter­dam qala­syna barý­ǵa májbúr bol­ǵan. Olar endi Almaty­nyń ózinde sheber­likterin shyń­daýda. Osylaısha Teńiz aka­demııasynyń aıasyn keńeıtý mamandar qataryn 2 ese ulǵaı­tady. Al 2025 jyly kemeler qazaqstandyq kadr­larmen tolyq qamtamasyz eti­ledi dep kútilýde. Sol sııaqty membranaly teh­nologııalarǵa beıimdelgen «IFTC» JShS-niń ınnovasııalyq tehnologııa­lary asa kókeıkesti. Azamat­­tyq jáne áskerı áýe kúsh­teri kadrlaryn da­ıyndaýda bul kom­­panııanyń aq­tardy bas­qarý­dyń vırtýaldy oqý ádis­temeleri zamana úderisterine to­lyq sáıkes keledi. Qoryta aıtqanda, aksııa barysynda «Samuryq-Qazyna» AQ enshiles kom­panııalary men almatylyq kásip­oryn­dar arasynda birigip jumys isteýge qatysty kelisimderge qol qoıyldy. Bul mańyzdy qujattar quny 5 mlrd teńgeni quraıdy. Aınash ESALI, «Egemen Qazaqstan»