EKSPO-2017: qazaqstandyq týrızmdegi betburys

Qazaq­­standaǵy 9 myńnan asa arheo­­logııalyq jáne tarı­hı mu­ra­­lar, 118 aıryqsha qorǵala­tyn tabıǵı aýmaqtar, olardyń ishin­­degi ulttyq tabıǵı parkter álem týrıs­terin qyzyqtyratyn or­ta­­­lyqtar bolyp tabylady. Ta­bı­­ǵattyń ózi tartý etken Al­maty oblysyndaǵy Altyn Emel, «Ile-Alataýy» ulttyq parki, Pav­lodar oblysyndaǵy Baıan­aýyl, Aqmola oblysyndaǵy Býra­­baı, «Tamǵaly tastaǵy» jar­tas­­qa salynǵan sýretter, Sharyn shatqaly, «Syńǵyrlaýyq qum­dar», «Besshatyr» saq qor­ǵan­dary jahandyq jıhanger­lerdi qyzyqtyratyn oryndar ekeni de daýsyz. Sonymen birge, Qazaq­stan Respýblıkasynyń 2020 jyl­­ǵa deıingi týrıstik sala­­ny damy­­tý tujyrymdamasy sheń­­berin­­de Astana, Almaty, Shyǵys Qazaq­­stan, Ońtústik Qazaq­stan jáne Batys Qazaqstan ob­lys­tyq 5 aı­maq­tyq týrıstik klas­terler aıqyndalǵan. Búkilálemdik týrıstik uıym­­nyń (UNWTO) málimeti bo­ıyn­­sha, bir sheteldik týrıst el eko­nomıkasyna 1000 dollar ta­bys ákelip, orta eseppen 9 ju­mys ornyn ashýǵa múmkindik bere­di eken. Osylaı bola tursa da, táýel­sizdik alǵan jyldar ishin­de Qazaqstanda týrızm qar­qyn­dy damyp ketti dep aıta al­maı­myz. Bul salany damytýda kór­shi memleketterden de ken­je­lep kelemiz. Degenmen, 2017 jyl qazaqstandyq týrızm­niń álemge tanylýynda bet­burys jyl bolǵaly tur. Dýaly aýyz sarapshylar men maman­dar­­dyń aıtýynsha, EKSPO-2017 ha­lyq­­aralyq mamandan­dyryl­ǵan kórmesi Qazaqstan týrızminiń damýy­na tyń serpin beretin kórine­di. EKSPO kórmesiniń arqa­synda bıylǵy jyly elimiz 93 kún boıy turaqty túrde álem nazarynda bolady. Álemdik tájirıbe kórsetip otyrǵanyndaı, EKSPO – sheteldik qonaqtardy ózine tartatyn jahandyq dáreje­degi aıtýly oqıǵa. Halyqaralyq kórmeler tarıhynda bul sharanyń kórme ótkizilgen eldegi týrızmdi damytýǵa erekshe yqpal etken mysaldary barshylyq. Máselen, Gannover kórmesi iskerlik týrızmdi damytyp, qala­ǵa keletin bıznes ókilderiniń artýyna birden-bir sebep bolǵan. Búginde Gannover qalasyna kele­tin bıznes-týrısterdiń sany 2-2,5 ese artyp otyr. Al 2005 jyly Aıtı prefektýrasynda ótkizil­gen EKSPO kórmesi ishki týrızm­niń qarqyndy damýy­na jaǵdaı jasaǵan eken. Jahan­dyq kórme ótkizý kezinde elge keletin qonaqtardyń kóbeıe­tindigine baılanysty týrıstik ınfraqurylymdy damytý qa­jet­tigi týyndaıdy. Mysaly, jo­ǵary­da aıtylǵan Gannoverde týrıs­ter úshin bútin bir shaǵyn aýdan boı kóterse, Saragosa qala­­synda aınalma jolaıryǵy salyn­ǵan. EKSPO kórmesin ót­kizý kezinde Iosý qalasyna tike­leı Japonııamen jáne Qytaı­men baı­lanys jasaıtyn áýe baǵyttary ashylǵan. Saragosa kórmesiniń arqasynda Mad­rıd-Saragosa-Barselona joǵa­ry jyl­dam­dyqty magıstrali salynǵan. EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesi Qazaqstandy týrıstik álemge jańa qyrynan tanyta­tyn jahandyq shara ekendigi daý­syz. Qazirdiń ózinde elordada óte­­tin kórmege 115 memleket jáne 18 ha­lyq­aralyq uıym qatys­qa­ly otyr. Kórme jalaýy elor­da­da jel­bireıtin 93 kúnniń ishin­­de bul aıtýly sharany 5 mıl­lıon­ǵa jýyq kórermen tama­sha­laı­dy dep kútilýde. Kórme­ge kele­tin qonaqtardyń 85 pa­ıy­zyn qazaq­standyqtar, 15 pa­ıy­­zyn sheteldikter quramaq. «Astana EKSPO-2017» ulttyq kom­panııasy tıisti memlekettik organdarmen birlese otyryp, kór­mege sheteldik týrısterdiń kóp kelýi­ne jaǵdaı jasaıtyn barlyq múmkindikterdi qarastyrýda. 2017 jyldyń 1 qańtarynan bastap álemniń 45 memleketiniń azamat­tary úshin Qazaqstanǵa vıza­syz kelý rejimi kúshine endi. Osyǵan baılanysty bul elder­diń azamattary Qazaqstan­da 30 kún boıy vızasyz júrý múm­kindigine ıe boldy. Qonaq­tar­dyń jol qatynasyn jeńildetý maqsatynda jańa áýe jáne temir jol baǵyttary ashylýda. Astana áýejaıynda jańa termınal qurylysy, sonymen birge, jańa temir jol vokzaly iske qosylmaq. Astana jáne Almaty qalalarynan qatynaıtyn halyqaralyq mar­shrýt­tardy 63 baǵytqa artty­rý kózdelinse, elimizdiń ishki áýe marshrýttaryndaǵy reıster 231-den 350-ge deıin kóbeıtilmek. Halyqaralyq kórme ótkiziletin elordada sheteldik qonaqtarǵa kórsetiletin qyzmet sapasyn art­tyrýdyń barlyq sharalary qaras­tyrylǵan. Qalamyzda kór­me ashylǵanǵa deıin qosym­sha 1248 bólmelik qory bar 24 qonaq úı paıdalanýǵa beril­mek. Bala­lardyń jazǵy lagerine ar­nal­ǵan ǵımarattardyń qury­lysy joǵary qarqynmen júrgizilýde. Elordada ótetin kórmege kele­tin týrısterge Qazaqstan­dy barynsha keńinen tanystyrý maqsatynda elimizdiń ártúrli aımaqtaryna 73 týrıstik baǵyt ashylmaq. Osy týrıstik baǵyt­tar sheńberinde 12 ulttyq tabıǵı park­terge týrısterdi aparý qaras­tyrylǵan. EKSPO-2017 kór­mesine keletin qonaqtar elimiz­diń Sharyn, Býrabaı, Qarqa­raly, Baıanaýyl sııaqty ǵaja­­ıyp óńir­lerinde bolyp, IýNESKO-nyń búkilálemdik murasy­nyń tizimine engen Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesin, «Tamǵaly tastaǵy» jartasqa salynǵan sýretterdi, «Baıqońyr» ǵarysh aılaǵynan ushatyn ǵarysh kemelerin tama­shalaıtyn bolady. О́tken jyly júzden astam sheteldik kompanııalardy Qazaq­­s­tannyń týrıstik aımaq­tary­men jáne Astana, Almaty qala­larymen tanystyrý maq­satynda aqparattyq týrıstik saparlar uıymdastyryldy. Osy týrıstik saparlardyń barysynda shetel­dik týrıstik kompanııalarmen eki­jaq­ty kelisimder jasaldy. 2016 jyldyń 10 shildesinen bas­tap, týrıstik kompanııalarǵa EKSPO-2017 halyqaralyq kór­mesiniń bıletterin satý sharasy bastaldy. Búginge deıin sheteldik týrıstik kompanııalardyń 100 myń bılet satyp alýy jónindegi kelisimsharttar kúshine endi. Kórmege keletin týrısterge jan-jaqty qyzmet kórsetý jónindegi máseleler arnaıy qurylǵan EKSPO-2017 qoǵamdyq keńesiniń turaqty baqylaýyna alynǵan. Jylqybaı JAǴYPARULY, «Egemen Qazaqstan»