Zań jobalary maquldandy

Keshe Májilis Tóraǵasy Oral Muhamedjanovtyń jetekshiligimen palatanyń kezekti jalpy otyrysy ótip, kún tár­tibinde tórt másele qaraldy. Depýtattar sondaı-aq qalyp­tas­qan dástúrge sáıkes, ózderin tolǵandyrǵan máseleler boıynsha saýaldaryn joldady. Tıto Syzdyqov óz saýalynda jeke mektepterde orta bilim berýde memlekettik qarjylandyrý máselesin kóterdi. Depýtattyń aıtýynsha, tereń bilim berýi tıis jeke mektepterde orta tap ókil­de­riniń balalary oqı almaıdy. Mundaǵy oqý aqyly bol­ǵan­dyq­tan, onyń baǵasy sharyqtap tur. Osyny alǵa tartqan T.Syzdyqov jeke mektepterdegi oqý baǵasyn qoljetimdi etý úshin olar memleket tarapynan qarjylan­dy­ry­lýy tıis dep esepteıdi. Mundaı tá­jirıbe AQSh jáne Eýropa elderinde HIH ǵasyrdan bar bolsa, kórshiles Qytaıda jeke mektepter barlyq salyqtardan bosatylǵan. Osy rette oqýshy kúndeligi máselesin kótergen Bekbolat Tileýhan ózimen bir kúndelikti de ala kelipti. Syrtynda AQSh-tyń «Azattyq músini» beınelengen kúndelikti áriptesterine kórsete otyryp, depýtat oqýshy sanasyn ózge elderdiń qundylyqtarymen lastaýǵa bolmaıtyndyǵyn eskertti. B.Tileýhannyń aıtýynsha, kúndelik ishinde memlekettik merekeler qatarynda Qurban aıt merekesi jazylmaǵan, al memlekettik Ánuranǵa kúndelik sońynan oryn tıipti. Onyń ústine mundaǵy málimetterdiń deni resmı tilde jazylǵan. Úkimet basshysynyń atyna joldaǵan saýalynda depýtat baspagerlerge naqty usynystarmen shyǵýlary qajettigine nazar aýdartty. Jer telimderiniń jetispeýshiligine qatysty saýalynda Saǵyn­dyq Tursynov qazirgi tańda Astana qalasynda osy máselemen 70 myń adamnyń kezekte turǵan­dy­ǵynan habardar etti. О́kinishke qa­raı, olarǵa tegin berilýi tıis jer telimderi bolmaı otyr. Tıisinshe jarnamalarda jer telimderin satamyn deýshiler jetip ar­tylady. Jeke nemese zańdy tul­ǵalar atynda gektarlaǵan jer telimderi bar. Aqmola oblysy Selınograd aýdanynyń Qondy eldi mekeninde jer telimi 5 myń dol­lar tursa, Taıtóbe, Ilınka jáne Qosshyda 10 sotyq jer telimi 8-10 myń dollar shama­synda. Osyǵan oraı depýtat Astana aı­na­lasyndaǵy jerlerdiń kimge qan­shasy tıesili ekenin jáne olardyń qandaı somaǵa satyp alyn­ǵanyn tekserýdi surady. Kún tártibine qoıylǵan má­se­­lelerdi qaraý kezinde «Ener­gııa únemdeý jáne energııa tıimdiligin arttyrý týraly» jáne oǵan ilespe zań jobalary qo­rytyndy ázir­leý úshin aına­lym­ǵa alyndy. Bul mindet Ekologııa máseleleri jáne ta­bıǵat paıdalaný komıtetine tapsyryldy. 2007 jylǵy 6 qazandaǵy «Keden odaǵynyń komıssııasy týra­ly shartqa ózgerister men tolyq­ty­rýlar engizý týraly hattamany ratıfıkasııalaý týraly» zań jo­basy boıynsha baıandamany Syrt­qy ister mınıstriniń orynba­sa­ry Qaırat Sarybaı jasady. Hattamada Keden odaǵynyń komıs­sııa­sy jekelegen máseleler boı­yn­sha taraptardyń usynystaryn qaraý, kelisý, sondaı-aq komıs­sııa­ǵa tıisti usynymdar daıyndaý úshin úılestirýshi jáne konsýltatıvtik organdar qurý kóz­del­gen. Komıssııa sheshimi jarııa­lan­ǵan­nan keıin otyz kún ótkende kúshine enedi, erekshe jaǵdaı­lar­da jarııalanǵan sheshimnen bu­ryn emes merzim belgileý múm­kindigi qarastyrylǵan. Depýtattar zań jobasyn biraýyzdan maquldady. Kelesi másele úkimettik emes uıymdarǵa qatysty boldy. «Qa­zaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine memlekettik áleýmettik tapsyrys máse­le­leri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn Mádenıet mınıstri Muhtar Qul-Muhammed tanys­tyr­dy. Mınıstrdiń aıtýynsha, zań jobasy memlekettik áleý­met­tik tapsyrys júıesin túpkilikti ózgertýge arnalǵan. Áleýmettik jobalardy júzege asyrýǵa monıtorıng júrgizý qarastyrylsa, oǵan otandyq jáne halyqaralyq uıymdar tartylyp otyr. Son­daı-aq zańdyq qujatta Úki­met­tiń, ýákiletti jáne memlekettik organdardyń quzyretteri naqty belgilenipti. Buryndary memlekettik áleýmettik tapsyrystardy bir mınıstrlik berip kelse, endi ony ár vedomstvo óz quzyreti sheńberinde júzege asyra alady. M.Qul-Muhammed mundaı tá­sildi óte durys dep atap ótti. Qa­zirgi tańda bıýdjette úki­met­tik emes uıymdar tarapynan áleý­mettik jobalardy qarjy­landyrýǵa 2 mıllıard teńge bólinse, ol sa­lalyq mınıstrlikterge naqty aýdarylǵany belgili bolyp otyr. Birqatar suraqtardan keıin depýtattar zań jobasyn qoldaý kerek degen uıǵarymǵa keldi. Asqar TURAPBAIULY.