Astanadaǵy Qazaq Ulttyq О́ner ýnıversıtetinde qazaqtyń klassık jazýshysy Saıyn Muratbekovtiń týǵanyna 80 jyl tolýyna oraı eske alý keshi ótti.
Aqparattar tasqyny tolassyz, asyǵyp-aptyqqan osy bir alasapyran ýaqytta mundaı rýhanı keshtiń kórermeni bolýdyń ózi túsingen adamǵa keremet bir keń tynys syılap, oı dúnıeńdi azyraq aıal tapqyzǵandaı, rahat ta saǵynyshty kúıge bólegendeı ásermen terbeıdi...
Qansha degenmen óner ordasy ǵoı, keshtiń órnegi ózgeshe boldy. Aktorlyq mamandyqta oqıtyn stýdentter jazýyshyń ańyzǵa aınalǵan «jýsan ıisi», «jabaıy alma» shyǵarmalary jelisimen beıne kórinis kórsetti. Ár janrdyń ózindik ereksheligi de osy shyǵar, keshegi alapat soǵys ýaqytyndaǵy qazaq aýyly, qanshama armandary kókireginde tunshyqqan qazaq balalarynyń ishki jan dúnıesi, tipti qara qanshyqtyń («jabaıy alma» shyǵarmasyndaǵy) taǵdyrymen astastyryla baıandalǵan aıaýly jan men aıaýsyz tirshilik aıqasyn 10-15 mınýttyq sahnalyq kóriniste kóz aldyńyzǵa alyp kelgende janarlardan eriksiz jas domalaıdy eken. «Bul Saıyn shyǵarmalarynyń shynaıylyǵy, shynaıy bolǵanda qazaqtyń boıamasyz shynaıy jan dúnıesi. Sondyqtan da Saıyndy oqyp otyryp shyn kúlesiń, Saıyndy oqyp otyryp shyn jylaısyń» depti aldyn ala daıyndalǵan beıne kóriniste osy oqý ornynyń professeri, keshti ótkizýge muryndyq bolǵan jazýshy-dramatýrg Roza Muqanova.
Aıtýly keshtiń tórinde Saıynnyń jan dosy, jazýshy-dramatýrg Ákim Tarazı, akademık Seıit Qasqabasov, Myrzataı Joldasbekov bastaǵan aqsaqaldar otyrǵany óz aldyna bir mereı. Memlkettik syılyqtyń ıegeri, aqyn Nesipbek Aıtuly kesh shymyldyǵyn áıgili «bes tapalǵa» (Ákim Tarazı, Saıyn Muratbekov, Qalıhan Ysqaq, Ramazan Toqtarov, Qabdesh Jumadilov) arnaǵan óleńimen ashyp, ary qaraı Saıyn jaıynda saǵynysh pen syrǵa toly áńgimeler aıtyldy. «Saıyn ótkir taqyryp, ótpeli taqyryp dep ár nege urynbaı, tek adam boıyndaǵy qoǵam qalaı ózgerese de ózgerissiz qala beretin sezimder men qundy qundylyqtardy jazdy» dedi Saýytbek Ábdrahmanov. «Shyǵarmashyl adamdary qyzyq, bir tobynyń shyǵarmasy álsizdeý biraq adamshylyǵy, mádenıeti keremet bolady. Al, ekinshi tobynyń shyǵarmasy ǵajap bolǵanymen ózinde Qudaı súıer qylyǵy joq, ıtminez bolady. Al, Saıyn úshinshi top. Shyǵarmasy da, ózi de ǵajap» deıdi Baıanǵalı aqyn. Sondaı-aq, sóz sóıleýshiler Roza Muqanovanyń Saıyn týraly «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Klassık» atty maqalasyn erekshe yqylaspen atap, alǵystaryn aıtty.
Áserli keshtiń sońynda Saıynnyń týǵan jeri Taldyqorǵannan kelgen týǵan-týystary jurt aldyna shyǵyp, keshti uıymastyrýshylarǵa alǵystaryn aıtty. «Bir ýnıversıtettiń, bir kafedrasy («О́nertaný» kafedrasy) uıymdastyryp otyrǵan keshti osyndaı áserli, osyndaı bıik deńgeıde bolady dep oılamap edik...» dedi jazýshynyń inisi Ǵalym Muratbekov. Al, Saıynnyń qaryndasy Maıra Muratbekova aǵasynyń jan dosy Ákim Tarazıdy sahnaǵa shaqyryp shapan japty. «Aǵamnyń kózindeısiz aǵa, sizdi kórem de aǵamdy kórem...» degen sóziniń núktesin kirpik ushyndaǵy monshaqpen qoıdy.
Ákim aǵa únsiz...
Ularbek Nurǵalymuly, «Egemen Qazaqstan»