Aqtaýda alqaly jıyn ótti. Júzdegen belsendi jastardyń basyn qosqan jıyn – «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamynyń kompanııalar tobyna kiretin óndiristik jáne servıstik mekemeler janynan qurylǵan jas mamandar keńesteri músheleriniń otyrysy. 400-ge tarta jastar jıylǵan forýmǵa Mańǵystaý oblysynyń ákimi Eraly Toǵjanov, ózge de jergilikti atqarý uıymdarynyń basshylary, «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamynyń adam resýrstaryn basqarý jónindegi vıse-prezıdenti S.Ábdenov jáne óndiristik mekeme jetekshileri qatysty. – Jastar – qozǵaýshy kúsh. Jastar – eldiń erteńi. Olardyń jasampazdyqqa umtylysy, bilim shyńyna órmelep, elge qosar úlesi – jarqyn bolashaq kepili. Búginde men bilimdi de bilikti, eńbekqor da otansúıgish, kók týymyzdy jelbiretip, el mereıin asqaqtatar jastarmen kezdesip otyrmyn. Kıeli ólkeniń jas perzentteri osal bolmaıtynyna senemin. Osyndaı erkin formattaǵy kezdesý – eki tarapqa da jaqsy múmkindik, tájirıbe almasý alańy bolmaq, – dep forýmdy ashqan aımaq basshysy E.Toǵjanov oblys ekonomıkasynyń kúretamyry sanalatyn – munaı ónerkásibi salasyndaǵy jastarmen kezdesýdiń mán-mańyzy zor ekendigin atap ótti. Memleket basshysy 2012 jyldyń 17 qarashasy kúni ótken «Jas Otan» Jastar qanatynyń II sezinde jumysshy jastarmen jumysty kúsheıtip, iri kásiporyndar men mekemelerde jastar isi jónindegi arnaıy qurylymdar qurý boıynsha naqty tapsyrma bergen bolatyn. Mańǵystaý óńirindegi jastar saıasatyna qatysty jumystar Elbasynyń tapsyrmasyn oryndaý aıasynda júrgizildi. Oblysta 30 óndiristik kásiporynda jastardyń mekeme qyzmetine jáne qoǵamdyq ómirge qatysýyn qamtamasyz etý, olardyń kásiptik jáne mansaptyq ósýine járdem etý, jas mamandardyń ortaq jáne jeke problemalaryn anyqtaý maqsatynda jastar isi komıtetteri men keńesteri quryldy. Olardyń qatarynda 2871 jas maman bar. О́ńirde jumysshy jastardy qoǵamdyq mádenı is-sharalarǵa tartý jáne olardyń shyǵarmashylyǵyna qoldaý kórsetý maqsatynda 30-dan astam mekemede jumysshy jastarmen turaqty is-sharalar ótkizilip keledi. Forýmda «QMG» AQ Jastar saıasatynyń tóraǵasy S.Qaıgeldınov kompanııada jastar máselesiniń júrgizilýi týraly baıandady. Aıtýynsha, kompanııada rasıonalızatorlyq damytý baǵyty, mádenı, sondaı-aq, kásibı damytý baǵyttary, áleýmettik baǵyt, salamatty ómir saltyn, sportty damytý baǵyttary naqty jolǵa qoıylǵan. Atalǵan ár baǵyt boıynsha kompanııada jasalyp jatqan jumystardy tanystyrý úshin kezek munaıshy jastarǵa tıisimen olar ózderine tán jigermen forým jumysyn ilip áketti. Alǵashqy bolyp rasıonalızatorlyq damytý baǵyty boıynsha sóz alǵan «О́zenmunaıgaz» AQ Jas mamandar keńesiniń tóraǵasy Baýyrjan Baımbetov óz mekemesi qabyrǵasynda ınnovasııalyq damý baǵyty boıynsha jasalyp jatqan jumystarǵa toqtalyp, jastardyń munaı óndirý prosesterin ońtaılandyrý úshin jasaqtaǵan úsh jobasy týraly baıandady. Jastardyń bastamasymen jáne iskerligimen «О́zenmunaıgaz» AQ-ta robototehnıka jobasy júzege asyrylýda. Qazirgi tańǵa deıin usynylǵan úsh jobanyń ekeýi óndiriske qabyldansa, «Intellektýaldy terbelmeli qondyrǵy» jobasy kásipshilikke synaq jumystaryna tapsyrylǵan. Jas ónertapqysh Aqyn Murattyń bul jobasynyń maqsaty – terbelmeli qondyrǵynyń jumysyn baqylap, apatty jaǵdaılardyń aldyn alý arqyly ony kútip-ustaýǵa jumsalatyn shyǵyndy azaıtyp, jumys tıimdiligin arttyrý. Synaq jumystary kórsetkendeı, jobalanǵan qurylǵy shyǵyndardy jylyna 3 mıllıon teńgeden 350 myń teńgege deıin, ıaǵnı 85 paıyzǵa tómendetýge, sondaı-aq, terbelmeli qondyrǵynyń toqtap turý ýaqytyn qysqartýǵa, óndiriletin munaı kólemin ulǵaıtýǵa múmkindik beredi eken. «Jastardyń kókeıi óndiristiń qorshaǵan ortaǵa zalalyn azaıtatyn, shyǵyndy tómendetetin, únemdeıtin, tıimdi ozyq oılar, tyń ıdeıalarǵa tunyp turýy kerek. О́zderine óndiris qyzmetine qandaı úles qossam, qandaı kómek kórsetsem bolady degen suraqtar qoıǵan jón», degen B.Baımbetov ınnovasııalyq jobalardy engizý, júzege asyrý úshin kompanııa tarapynan semınar, oqytý, arnaıy júlde taǵaıyndaý sııaqty yntalandyrý bolýy kerektigin nazarǵa usyndy. Baıqap júrmiz, «El ishi – óner kenishi» degendeı, munaıshylar arasynda ónerpazdar kóp-aq. Ásem daýysty ánshileri de, myń buralǵan bıshileri de, aqyndary men san túrli aspaptardyń «qulaǵynda oınaǵan» mýzykanttary da kásibı mamandardan kem túspeıdi. «Biz qazir árbir merekede tanymal ánshilerdi shaqyrýdy qoıdyq, óz ónerpazdarymyz ózimizge jetedi», deıdi sala ókilderi. «Mańǵystaýmunaıgaz» aksıonerlik qoǵamy Jastar keńesi atynan sóz alǵan jas maman Ǵanı Ábdisadyq Keńestiń 2014 jyldan beri «Mádenı damý» baǵytynda atqarǵan qyzmeti týraly keńinen baıandady. Keńes «Ulttyq óner keshi – dombyra keshi» men «О́z ólkeńdi tany» atty jobalardy tanystyryp, qoǵamnyń aınasyna aınalǵan kompanııaishilik mádenı-qoǵamdyq, tárbıelik máni zor sharalarmen tanystyrdy. Seriktes-enshiles kásiporyndar men óńir basshylyǵyna osy baǵyttaǵy jumystardy údete túsý maqsatynda birneshe usynystar men tilekter bildirdi. Jastar saıasatynyń «Áleýmettik qoldaý» baǵyty boıynsha «Tulparmunaıservıs» Jas mamandar keńesiniń tóraǵasy A.Ulyqpanov, «Kásibı jetilý» boıynsha «Qarajanbasmunaı» Jas mamandar keńesiniń tóraǵasy D.Oral jáne «Salamatty ómir saltyn nasıhattaý» baǵyty jóninde «OSK» JShS Jas mamandar keńesiniń tóraǵasy J.Kenjeshov tanystyryp, úsh baǵyt boıynsha atqarylǵan jumystar oblys basshysynyń nazaryna usynyldy. Kezdesýdiń pikirsaıys alańyna aınalǵan ekinshi bóliminde jastarǵa kókeıinde júrgen suraqtaryn tikeleı oblys basshysyna qoıyp, jaýap alý múmkindigi týdy. Bul jerde de jıynǵa saıdyń tasyndaı saılanyp kelgen jastar naǵyz otansúıgishtik pen elgezektiktiń úlgisin kórsetip, jan-jaqty biliktilikterin tanyta bildi. Biri óńirdiń ekonomıkalyq damýy men ekologııalyq qaýipsizdigine alańdasa, ekinshisi qalalar kórkine zer salýdy surap, elektr energııasy men kommýnaldyq qyzmet júıesin ońtaılandyrý týraly usynystar jasady. Jastar saıasaty, til máselesi, din ahýaly men áleýmettik qamqorlyqqa muqtaj jandardyń da jaǵdaıy nazardan tys qalmady. Mysaly, «Qarajanbasmunaı» aksıonerlik qoǵamynyń qyzmetkeri D.Oraldyń Aqtaý qalasynan «Jas mamandar alleıasyn», «Munaıshylar monýmentin» ashý týraly usynysy oblys ákiminiń qyzyǵýshylyǵyn týdyrdy. Jańasha jańarý jolyn izdegen Aqtaýda aldaǵy ýaqytta besik, ana men balaǵa arnalǵan alleıa bolady dep kútilýde, demek «munaıshylar alleıasy» da ashylyp, turǵyndardy qýantýy ábden múmkin. Munaıshy jastar saıasatynyń baǵyt-baǵdaryn, qoıǵan ózekti máselelerin tyńdaǵan oblys ákimi E.Toǵjanov jastar jumysyna, belsendiligine oń baǵasyn berdi. О́ńir basshysymen ashyq pikirlesken jıynnan soń jas munaıshylardyń jartysy kvest oıynynyń shartyna sáıkes 6 avtobýsqa tıelip, qalanyń alty tarabynda jasyrylǵan Kaspıı teńiziniń «qazynasyn» izdeýge attansa, tap sondaı top «О́z ólkeńdi tany» aksııasy boıynsha oblystyq ólketaný murajaıyna baǵyt aldy. Kún eńkeıe oıynnan oralǵan kóńildi top pen murajaıdan qaıtqan oıly delegattar Abaı mádenıet úıinde forým aıasynda ótken «El-jurtym bar qoldaıtyn!...» atty oınap júrip, abaısyzda elektr togyna túsip eki qolynan aıyrylǵan beıneýlik 11 jasar búldirshin Balǵynbek Baqtııardyń emine kómektesýge arnalǵan qaıyrymdylyq konsertke qatysty. Konsert sońynda qaıyrymdylyqqa jınalǵan qarajatty Balǵynbek pen onyń ákesine tabystaý úshin sahna tórine kóterilgen «QazMunaıGaz» ulttyq kompanııasy» AQ-tyń adam resýrstaryn basqarý jónindegi vıse-prezıdenti S.Ábdenov: – Jylaǵandy jubat, jyǵylǵandy jebe, aıyrylysqandy tabystyr, sazdy qosyp jer et, azdy qosyp, el et! Osy ustanymmen el bolyp, bereke-birlikte ǵumyr keship jatyrmyz. Jas mamandar keńesiniń negizgi baǵyty da osy. О́ńirdegi munaı mekemeleriniń ujymy birige otyryp jınaǵan bas-aıaǵy 850 myń teńge kólemindegi qordy Balǵynbek Baqtııardyń ákesine tabystaımyz! – dedi. Munaıshy jastardyń sharasy teńiz jaǵalaýynda Memlekettik rámizder kúnine oraı ornatylǵan sahnada qala jurtshylyǵyna arnalǵan merekelik gala-konsertke ulasty. Mańǵystaýdyń qazynaly tósinde tarydaı shashylǵan, arasynda shaqyrymdar jatqan irili-usaqty ken oryndarynan kelip Aqtaýda eki kúnge bas qosqan jas munaıshylar qanattanyp, jasqa tán jalynmen, iskerlikpen oı bólisti, jańa dostar tapty.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY, «Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy