Kásipqoı bokstaǵy qazaqtyń qazirgi qara narynyń biri, IBA ataǵynyń ıesi Beıbit Shúmenov desek, onyń jekpe-jegi 29 qańtarda Las-Vegasta ótedi. Qarsylasy – WBA dárejesi boıynsha álem chempıony Gabrıel Kampılo bolmaq. Bizdiń oǵylan onymen ótken jyly Astana rınginde kezdesip, esep aıyrmashylyǵymen eptep ese jiberip alǵan bolatyn. Biraq óziniń mysy men kúshine senimdi Beıbit “men ol kezdesýde jeńilgen joqpyn” dep málimdegen. Onyń ústine ıspan boksshysy Gabrıel jekpe-jek aldynda dopıng-tekserýden ótpegen bolyp shyqty. Bul, árıne, jankúıerler men mamandardyń kúdigin qoıýlata túsken. Oryndy ýájge álemdik boks qaýymdastyǵynyń basshylyǵy da qulaq asyp, jekpe-jekti qaıta ótkizýge sheshim qabyldady. Beıbit batyr kimniń kim ekenin dáleldep Las-Vegastaǵy qarymta kezdesýde jeńiske jetse, elimizdiń endi damyp kele jatqan kásipqoı boksy úshin úlken abyroı bolar edi. Qazaq jankúıerleriniń aq tilegi de osy.
Aqpan aıynyń aıaǵynda elimizdiń 10 kásipqoı boksshysy AQSh-qa attanbaq. Bul toptyń quramyna Abzal Adambaev (58,9 kg), Aleksandr Jýravskıı (63,5 kg), Qanat Qarteńbaev (63, 5 kg), Mırjan Jaqsylyqov (57 kg), Berik Qalıev (61 kg), Ánýar Musaǵulov (61 kg), Tursynbek Sydyqov (53,5 kg), Áset Aısın (66 kg), Janat Jaqııanov (53,5 kg) jáne Isa Aqberbaev (90,7 kg) endi. Sondaı-aq, erejesiz urystyń ulandary aǵaıyndy Ardaq jáne Beıbit Nazarovtar bar.
AQSh saparynyń uıytqysy qazaq kásipqoı boksyn damytý úshin jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı júrgen elimizdiń kásipqoı boks qaýymdastyǵynyń qurmetti prezıdenti, belgili mesenat Baýyrjan Ospanovtyń aıtýynsha, bizdiń saıypqyrandar qatysatyn alǵashqy týrnır 28 aqpanda Hıýstonda ótedi. Oǵan álemdik bokstyń ańyzyna aınalǵan aıtýly boksshylardyń biri, asa aýyr salmaqtaǵy álemniń eks-chempıony Djordj Formannyń ózi áriptestik kómek retinde qol sozbaqshy. Kómek bolǵanda, áıgili boksshynyń promoýterlik kompanııasy qazaqstandyq kásipqoı boksshylardyń Hıýston, Maıamı jáne Los-Andjelestegi eń jaqsy degen boks zaldarynda jattyǵý jasaýyna jaǵdaı týǵyzyp, Latyn Amerıkasynyń eń myqty degen boksshylarymen sparrıng ótkizýge járdemdespek.
Afına Olımpıadasynyń kúmis júldegeri, belgili qazaq bylǵary qolǵap sheberi Gennadıı Golovkınniń nemis eliniń promoýterlik kompanııasymen kelisim-shartqa otyryp, birneshe jekpe-jegin sátti ótkizgeni belgili. Jaqynda osy qazaqstandyq kásipqoı boksshy álgi promoýterlik kompanııamen jasaǵan kelisim-shartyn bir jaqty buzdy. Boksshynyń aıtýynsha, ony AQSh rıngine shyǵaryp, ataq-dańqyn aspandatamyz degen “jospardyń” eshqaısysy oryndalmaǵan. Shynynda, qarsylastarynyń bárin japyra jeńip kele jatqan talantty boksshy sońǵy 4 jylda birde-bir ret AQSh rınginge shyqqan joq. Kompanııa kezdestiremiz dep ýáde etken ataqty qarsylastarynyń eshqaısysymen jumys júrgizbegen. Gennadııdi Germanııada ataqty boksshy retinde nemis halqy turmaq, tipti, boks fanattarynyń ózi onsha tanı bermeıdi eken. Shydamnyń da shegi bar, sózdiń toq eteri, budan bylaı Gennadıı Universut Box-Promoution kompanııasyna óz taǵdyryn senip tapsyrmaıtyn boldy. Endigi qamqorshysy kim bolatyny jóninde de naqty derek joq. Biraq, biz myqty boksshynyń eshqashan mamandar nazarynan tys qalmaıtynyna senimdimiz.
Kásipqoı boksshy Vıtalıı Demıanenko da Qazaq eliniń namysyn qorǵap júrgen qaısarlardyń biri. Biraq jaraqatyna baılanysty segiz aı emdelip, tynyqqan ol barys jyly rıngke qaıta oraldy. Máskeýde jattyǵatyn ol qazir naǵyz babynda sııaqty. Atap aıtsaq, 6 aqpanda Máskeýdegi boks keshteri sheńberinde rınge shyqpaqshy. Jaı shyqpaıdy, WBC Asian Boxing Counci, WBO Asia Pacific jáne PABA dárejeleri boıynsha álem chempıony degen ataǵyn qorǵaıdy. Qarsylasy jankúıerlerge “qytaılyq” degen laqap atpen málim argentınalyq Horhe Danıel Mıranda bolmaq. Ol 33 jekpe-jek ótkizip, onyń 25-de jeńiske jetipti. Eger 27 jastaǵy V.Demıanenko jeńiske jetken jaǵdaıda, álemdegi reıtıngi eń myqty degen boksshy Djoýsha Klottımen sheberlik synasady. Mine, naǵyz maıdan sonda bolady.
Elimizdiń kásipqoı boks qaýymdastyǵynyń qurmetti prezıdenti, belgili kásipker-mesenat Baýyrjan Ospanov, boks federasııasynyń vıse-prezıdenti Bolat Mankenovtiń aıtýynsha, qazaq kásipqoı boksy endi damyp keledi. Onyń mereıi ústem bola berýi úshin qaýymdastyq qoldan kelgen barlyq jaǵdaıdy jasaıdy.
Kósemáli SÁTTIBAIULY.