«Qazaqstanda tirkelgen dıplomatııalyq mıssııalar men halyqaralyq uıymdardyń basshylarymen kezdesý – jyldaǵy dástúrimiz. Degenmen de, bıylǵy júzdesýdiń orny bólek. Sebebi, búgingi kezdesý elimizdiń syrtqy saıasatynyń mereıli jylynda ótkizilip otyr. Osydan týra 25 jyl buryn men Qazaqstannyń dıplomatııalyq qyzmetin qurý týraly Jarlyqqa qol qoıyp, elimizdiń syrtqy saıasat júıesin taǵaıyndaǵan bolatynmyn. Qazirgi tańda 2 shilde – Qazaqstannyń dıplomatııalyq qyzmeti kúni dep atalatyn erekshe merekege aınaldy. Osyǵan baılanysty men Qazaqstan dıplomattaryn shyn júrekten osy ataýly kúnmen quttyqtaımyn. El úshin jasaǵan qyzmetterińizge alǵysymdy bildiremin», – dedi kezdesýdi ashqan Qazaqstan Prezıdenti. Elbasy aıtqandaı, táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda Qazaqstannyń syrt eldermen baılanys jasaý tájirıbesi de, dıplomatııalyq qyzmeti de áli qalyptasa qoımaǵan bolatyn. Sol kezeńderdegi kúrdeli ekonomıkalyq jaǵdaıǵa qaramastan, joq jerden jańa dıplomatııalyq júıe qurylyp, óz kadrlarymyz ózge memleketterge elshi retinde taǵaıyndala bastady. Sodan bergi shırek ǵasyr ishinde otandyq syrtqy saıasat kemeline jetip, eldiń ıgiligi úshin qyzmet etýde. Memleket basshysy Táýelsiz Qazaqstannyń júrgizip kele jatqan kópvektorly saıasaty, halyqaralyq bastamalary álemge keńinen tanylyp, qoldaýǵa ıe bolǵanyn, elimizdiń bedeli bıiktep, beıbitshilik pen yntymaqtastyqqa qosqan úlesi artqanyn atap ótti. Budan keıin Prezıdent elimizdiń ózge memlekettermen baılanys deńgeıine, dıplomatııalyq qarym-qatynastyń ári qaraı damý baǵyttaryna toqtaldy. Elbasynyń málimdeýinshe, búginde Ortalyq Azııa elderi damýdyń jańa kezeńine qadam basyp otyr. Bul jerdegi Qazaqstannyń saıasaty burynǵydaı teń quqyly áriptestikti damytýǵa, halyqaralyq isterde óńirlerdiń rólin arttyrýǵa baǵyttalady. Qazaqstan men AQSh-tyń strategııalyq baılanysy da ári qaraı jalǵasyp, elimizdiń eń iri saýda-ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq seriktesi sanalatyn Eýropalyq odaqpen jan-jaqty qarym-qatynas nyǵaıa túspek. «О́zderińizge málim, biz saýdadaǵy yntymaqtastyqty keńeıte túsý jónindegi qujatqa qol qoıdyq. Muny Eýropalyq odaqqa múshe elder ratıfıkasııalaıtyn bolady. Men ózge elderdiń de qujatty qoldap, ratıfıkasııalaýyn suraımyn jáne oǵan senemin. Qazirdiń ózinde kóptegen memleket qujatty ratıfıkasııalady, olarǵa alǵysymdy bildiremin», – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Sondaı-aq, elimiz Irannyń ıadrolyq baǵdarlamasy boıynsha birlesken is-sharalar josparyn júzege asyrýǵa jáne Aýǵanstandaǵy ishki saıası jaǵdaıdy retteýge ún qosqaly otyr. Aıtalyq, Astana Aýǵanstannyń kadrlar daıarlaý isine, ınfraqurylymyn, áleýmettik nysandaryn qalpyna keltirýge qolushyn bermek. «Biz Orta jáne Taıaý Shyǵys elderimen dostyq baǵytyndaǵy baılanystarymyzdy tereńdete túsetin bolamyz. Ásirese, saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, tehnologııalyq áriptestikke aıryqsha nazar aýdarmaqpyz», – dedi Memleket basshysy. Qazaqstan Latyn Amerıkasymen, Karıb basseıni, Afrıka qurlyǵy óńirindegi seriktestermen de baılanysty damytqaly otyr. «Bul eldermen baılanys jasaý baǵytyndaǵy jumystarymyz áli kúnge álsizdeý. Sondyqtan bul memlekettermen qarym-qatynasymyzdy nyǵaıtyp, olardy da bizben tyǵyz baılanys ornatýǵa shaqyratyn bolamyz», dedi Nursultan Nazarbaev. Elimizdiń syrtqy saıasattaǵy basym baǵyttary keńinen aıtylǵan kezdesýde ıntegrasııalyq uıymdardyń yntymaqtastyǵy da sóz boldy. «О́tken ǵasyrdyń 94 jyly alǵash ret aıtylǵan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq qurý týraly ıdeıam búginde shyndyqqa aınaldy. Ony qurý jolynda nebir syndar, qıyndyqtar, senimsizdikter boldy. Soǵan qaramastan, qazirgi tańda Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq óz jemisin berdi. Integrasııalyq uıymdardyń arasynda yntymaqtastyqty ornatýdyń arqasynda ekonomıkalyq turaqtylyqqa qol jetkize aldyq. Endi Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq, Shanxaı yntymaqtastyq uıymy men Eýropalyq odaq arasynda saýda-ekonomıkalyq baılanystardy nyǵaıtý qajet. Men ol týraly talaı ret aıtqanmyn. Osy úsh ıntegrasııalyq uıymnyń yntymaqtastyǵyn damytýǵa qajetti jaǵdaıdyń bári bar. Menińshe, dál osy yntymaqtastyqtyń bolashaǵy zor. Erte me, kesh pe, biz báribir soǵan kelemiz. Sebebi, mundaı baılanys barlyq tarapqa da tıimdi», – degen Elbasy bolashaqtaǵy jańa yntymaqtastyqty «Eýrazııanyń sáti» dep atady. Qazaqstan Prezıdenti iri derjavalardy ózara yntymaqtastyq ornatýǵa shaqyrdy. Memleket basshysynyń aıtýynsha, ıadrolyq derjavalardyń arasyndaǵy shıelenis ýshyǵyp ketse, búkil memleketter zardap shegýi múmkin. Qazir onsyz da kúlli álem qubylmaly jaǵdaıdy bastan keshirip, iri memleketter arasyndaǵy teketiresten ábden qajydy. «Beıbitshilik eshqandaı baılyqpen ólshenbeıdi. Sondyqtan bitimgerlik mıssııasy – bizdiń syrtqy saıasatymyzdyń basty baǵyty. Qazaqstan qashan da beıbit kelissózderdi júrgizýge jaǵdaı jasaıtyn memleket bolyp qala beredi», – deı kele, Elbasy Qazaqstan Reseı men Ýkraına arasyndaǵy kelissózderdi barynsha qoldap, Mınsk kelisimine óz úlesin qosyp kele jatqanyn atap ótti. Qazirgi kezde Astanada Sırııa máselesi boıynsha kelissózder júrgizilip keledi. Qazaqstan endi Qatar máselesin sheshýge de kelissóz alańyn usynýǵa daıyn. Jalpy, elimiz kez kelgen shıelenisterdiń, tipti dúnıejúzilik soǵystardyń kelissózder alańynda aıaqtalýy úshin bar kúsh-jigerin qosýǵa ázir. «Men ózim aldaǵy G-20 sammıtinde Reseı men AQSh prezıdentteri kezdesip, ortaq qaýip-qaterlerge kúsh jumyldyrady dep senemin. О́ıtkeni, dál sol Ýkraına men Reseı arasyndaǵy shıelenis sheshilse, Batys pen Reseı, basqa da iri derjavalar arasyndaǵy áriptestikke qol jetkizýge bolady. Onsyz jahandyq ekonomıkany ǵana emes, jahandyq saıasatty da retteý múmkin emes. Muny bárimiz jaqsy túsinýge tıispiz. Búkil álem soǵan jumylýy kerek», – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Kezdesý barysynda 29 tamyz – Iаdrolyq synaqtarǵa qarsy halyqaralyq is-qımyl kúninde MAGATE-niń tarıxynda alǵash ret tómen baıytylǵan ýrannyń Qazaqstandaǵy banki saltanatty túrde ashylatyny, Qazaqstannyń ıadrolyq qarýsyzdandyrý salasynda taǵaıyndap otyrǵan alǵashqy syılyǵy tabystalatyny atap kórsetildi. Buǵan qosa, bıyl 10-11 qyrkúıek kúnderi Astanada Islam Yntymaqtastyǵy Uıymynyń sammıti ótedi. Osy jıynda ıslam elderi arasyndaǵy únqatysýdy ornatýǵa ábden bolatynyn atap ótken Elbasy oǵan barlyq ıslam elderiniń basshylaryn belsene qatysýǵa shaqyrdy.
Qymbat TOQTAMURAT, «Egemen Qazaqstan»