Ákim esep berdi. El ne dedi?

BATYS QAQPANYŃ MAQSATY BIIK Sońǵy kezde esepke qatysýshylar tarapynan ákimder esebin qabyldaý jáne oǵan baǵa berý mádenıeti ájeptáýir arta túskeni baıqalady. Osyndaı oń úrdis Oral qalasynyń ákimi Samıǵolla Orazovtyń esebi kezinde de aıqyn kórindi. Buǵan deıin turǵyndar tarapynan jıi kórinis berip qalatyn ártúrli emosııalyq kóńil-kúı aýanyn sarabdal da salmaqty oı, naqty usynystar men tııanaqty tujyrymdar almastyra bastaǵandaı kórinedi. Temir QUSAIYN. Eń bastysy – el “maǵan as­pandaǵy aıdy áper” degenge saıa­tyn múmkindikten tys, eshqandaı meje-jospar men baǵdarlamanyń qalybyna syımaıtyn áńgimeler­den tyıyla bastaǵandaı. Osyǵan mysaldy S.Orazovtyń esebinen de taba alamyz. Ol kóptegen túıindi túıtkilder “Jol kartasy” baǵdarlamasy sheńberinde she­shi­min tapqanyn basa aıtty. Res­pýblıkanyń qaı qalasynda bolsa da onyń qaq ortalyǵynan góri ma­ńyndaǵy kentter men aýyl­dar­da áleýmettik-turmystyq prob­le­malar kóbirek boı kórsetetini jasyryn emes. Qala ákimi óz ese­binde osy máselelerge baılanys­ty tereń áleýmettik taldaýlar ja­sady. Oryndalatyn is bar, so­ny­men birge, sheshimi bir-eki jyldyń aýqymyna syımaıtyn qala sharýashylyǵynyń qaltarystary qanshama. Ol sonyń báriniń ara jigin ashyp kórsetti. Sondyqtan da shyǵar, esepke qatysýshylar naqty dálelderge qurylǵan ákim esebin túsinis­tik­pen qabyldaǵany ańǵaryldy. Mysaly, qala ákimdigine qarasty Zashaǵan kentinde emhana men mádenıet úıiniń qajettiligi aıqyn sezilýde. Soǵan qaramastan, tur­ǵyn­dar mádenıet úıi, emhana tur­ǵyzylsyn degen orynsyz talap qoımady. Tek qala turǵyny Bek­za­da Dárisheva osy aýmaqta or­na­lasqan “Vega” kafesin mádenıet úıine laıyqtap qaıta jaraqtan­dy­rý múmkindigi jóninde másele kóterdi. Oral qalasynyń ákimi S.Orazovtyń esebine tán erek­she­lik qandaı máselege bolsa da ashyq ta aıqyn kózqaras turǵy­sy­nan kele bilgendigi. Anany istedik, mynany istedik dep kópir­me qyzyl sózdiń jeteginde ket­pe­geni. Buǵan kerisinshe, ol olqy is­ter­ge kóbirek toqtaldy. Oral qa­la­synda 346 kóshe bar, onyń 149-yna asfalt tóselgen, 109-yna jaryq berilgen. Bul tıisinshe qam­tylý deńgeıi 43 jáne 32 paı­yz quraıtynyn kórsetedi. Búgingi kún bizge ony kezeń-kezeńimen iske asyrýdy júkteıdi, dedi ol. Qaladaǵy balabaqsha másele­le­rine qatysty da S.Orazov jú­rekterge jetkize aıtty. Sodan uqqanymyz – sońǵy jyldary qa­lada otyzǵa tarta balabaqsha men shaǵyn ortalyqtar ashylǵanyna qaramastan kezekte turǵan bala­lar sany eki esege deıin ósip ke­tip­ti. Munyń basty sebebi – ha­lyqtyń tabıǵı ósimi, ıaǵnı sábı­lerdiń dúnıege kelý kórsetkishiniń joǵarylaǵany, dep túıin jasady Samıǵolla Hamzauly. Eger osy bir jaǵymdy áleý­met­tik jáıtke oı júgirter bolsaq, bul rasynda da súıinshi suraýǵa, bórikti aspanǵa atýǵa laıyqty kó­rinis. Ekinshiden, Oral qala­sy­nyń perzenthanalarynda sábı­ler­diń ińgálaǵan únderi jıi estilip jatatyn bolsa, bul munda dúnıege bala ákelýge, ony ósirýge qa­jetti alǵysharttardyń qalyp­ta­syp qalǵanynan da belgi ber­mek. Álbette, kóbeımesek kósege­miz kógermeıtini kámil emes pe? Endi osy taldaýdyń aldyńǵy je­lisin jalǵastyrsaq, Oral qala­sy­na aýyl halqynyń kóptep kóship kelip ornalasýy da tizim kezeginiń ósýine ákelgen. Taǵy bir sebep – 2007 jylǵa deıin sanı­tar­lyq norma boıynsha ár bala 2,2 sharshy metrdi ıemdenip kel­se, qazirgi kezde ol 5,5 sharshy metrge ulǵaıǵan. О́mir bir orynda turmaıtynynyń, jańa zaman jańa óskeleń talaptardy dúnıege ákeletininiń bul da bir dáleli bolsa kerek. Osyǵan qaramastan biz bıyl balabaqshamen qamtýdy 82 paıyzǵa jetkizip, kelesi jyldyń aıaǵyna deıin bul máseleni tolyqtaı sheshemiz, dep oı qorytty qala basshysy. S.Orazovtyń bergen esebi týraly qala turǵyny Amangeldi Dúısenǵalıev gazet tilshisine óz oıyn bylaısha sabaqtady. – Sońǵy ýaqytta Oral qala­s­ynyń damý sıpatynda áleý­met­tik jáne ındýstrııalyq damýdyń birligi baıqalady. Iаǵnı, shahar turǵyndary jańa jumys oryn­da­ry­na kóptep tartylý arqyly ot­basy bıýdjetin tolyqtyrýǵa jańa múmkindikter alyp keledi. Bul – óte súıinishti jáıt. Ásirese, tur­ǵyn­dardy áleýmettik turǵydan qam­týda qala ákimi tarapynan tyń jobalar belgilengeni qandaı jaqsy. О́tken jyly qala bıýdjeti tórt ret qaralǵany, onda qala tur­ǵyndarynyń áleýmettik-tur­mystyq muqtajdaryn óteýge qo­sym­sha qarajat bólingeni búgingi qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda múmkin emesteı is. Alaıda ol múmkin boldy. Osyndaı jaqsy­lyqtardy kóre bilýimiz kerek. Budan ári Samıǵolla Ham­za­uly kezdesýge qatysýshylardyń san alýan suraqtaryna jaýap qaıtar­dy. Esep berý kezinde oıly pikir­ler men qundy usynystar aıtqan turǵyndarǵa rızashy­ly­ǵyn jetkiz­di. Bıylǵy jyly Oral qalasy qarjy daǵdarysyn kesh­peı­tinine senimim mol. Búgingi kúnge deıin respýblıkanyń batys qaqpasyn odan ári damytýǵa arnalǵan qara­jat “Jol kartasy” baǵdarlamasy men respýblıkalyq bıýdjettiń enshisine kiredi. Endigi jerde bıylǵy jylǵa arnalǵan oblystyq jáne qalalyq bıýd­jet­ter qaral­maq. Sol kezde qarjy­lan­dyrýdyń jańa kókjıekteri men túndikteri túrilmek, dep túıin jasady ol. Sóz sońynda Oral qalasy Álem qalalary assambleıasynyń múshesi ekendigin aıta ketkimiz keledi. Onyń prezıdenti – Máskeý qalasynyń meri Iýrıı Lýjkov. Atalǵan assambleıa bıyl TMD elderiniń eń úzdik qalasy nomınasııasy boıynsha konkýrs ótkizýdi josparlap otyr eken. Oral qalasy osy mártebeli kon­kýrs­qa qatysýǵa nıet bildirgen. Nesi bar, jyǵylsań nardan jy­ǵyl demeı me halqymyz. Bul arada jyǵyla qoıatyndaı da esh­teńe joq. Aldyna osyndaı bıik maqsat qoıǵannan Oral qala­sy­nyń ákimi esh utylmasy kámil. Qala sharýashylyǵyna qatys­ty barlyq máselelerdi baqaı­sha­ǵyna deıin talqylaıtyn Álem qa­lalary assambleıasynyń kon­kýrs­qa qoıar basty talaby – abattan­dy­rý deńgeıiniń bıiktigi, taza­lyqtyń saqtalýy. Olaı bolsa, Oral qalasy osy bıik deńgeıden tabyla biletinine senim artqymyz keledi. О́ıtkeni, respýblıkanyń kóne de jańa qalasy jyldan-jylǵa ósip-órkendep ári kórkine kórik qosyp keledi. Bul, birin­shi­den, sońǵy eki jylda qala ákimi Samıǵolla Hamzauly qalyptas­ty­ra alǵan úlgi men daǵdynyń nátıjesi. Esebi kezinde qala tur­ǵyndary onyń jyl ishinde at­qarǵan qyzmetine jaqsy baǵa ber­geni de osy pikirimizdiń bir dáleli ispettes. Oral. JYLDAR JEMISI MOLAIа BERMEK Táýelsizdigin jarııalaǵan jas memleketimizdiń árbir jyly tarıhı deńgeıdegi syndarly oqı­ǵalarǵa toly boldy. Bir jyldyń salmaǵyn bir jyldan tómendete almaımyz. Halqymyzdyń ynty­maǵy men bir­li­gi­niń, janqııar eńbegi men jasampaz rýhynyń, El­basy N.Á.Na­zar­baevtyń kóre­gen saıasatynyń bir qorytyn­dy­sy retinde tórimizge ozǵan 2010 jyldy EQYU-ǵa tóraǵalyq etý­men bastap otyrmyz. Baqbergen AMALBEK. Bulandy aýdanynyń ákimi Ermek Nuǵymanov búgin Aman­gel­di jáne Novobratskoe aýyldyq okrýgteriniń turǵyndarymen kez­desý ótkizbek. Shalǵaı eldi meken­derge shyńyltyr aıaz ben shańyt­qan borannyń qursaýynda qal­qyp baramyz. Mundaıda qalyń oılar qursaı bastaıtyny bar. Biraq, aýdan basshysynyń júzin­de aıta qalarlyqtaı tolqynys baıqalmaıdy. Baǵytymyzdaǵy el-jer tarıhynan, qolǵa alynǵan kásip-násipten taratyp biraz áńgime aıtty. Osynyń ózinen-aq aýyl turǵyndarynyń jarasty tirshiligine qanyqqandaı edik. Aldymen Amangeldidegi jańa meshittiń ashylý rásimine qatys­tyq. Úıdi jamaǵat satyp alsa, ımandylyq ordasynyń kerek-ja­raǵy men otyn-sýy, ımamdy pá­termen qamtamasyz etý, shyraq­shynyń jalaqysy “Partızanskoe -1” JShS-niń moınynda eken. Jyldyń basty jınalysy eki aýylda da záýlim mádenıet úı­le­rin­de ótkizildi. Qońyrsalqynǵa qaramastan, 250 adam qatysqan májilishanada bos orynnyń bol­maýy júrekti jylytady. Ákimniń baıandamasy yqylaspen tyń­dal­dy. – Indýstrııalyq-ınnovasııa­lyq damý baǵdarlamasynyń oryn­dalýy birinshi kezekte sapa men suranysqa baılanysty, – dedi Ermek Bekenuly. – Aýda­ny­myzdaǵy “Bulandy tas kareri” JShS men “Aqmola qurylys materıaldary” AQ elimizdegi tuń­ǵysh “Astana-Býrabaı” avtoba­nyn salýǵa súbeli úles qosty. Bul jumystar 2009 jyly aıaqtalǵany belgili. Qıyrshyq tastar men asfalt-beton qospasyna sura­nys­tyń azaıýyna qaramastan, bul kásiporyndar jumys oryndaryn qysqartyp, óndiristi toqtatqan joq. Munda 2667 mıllıon teńge­niń taýarly ónimi shyǵarylyp, jalpy ónerkásip óniminiń 77 paıyzyn qurady. “Makın quıý-mehanıkalyq zaýy­ty” jyldy 122,6 mıllıon teńge ónim shyǵarýmen qorytyn­dy­laǵanymen, tutyný rynogyn keńeıtý ózekti másele sanalýda. Qazir oblys ákimi A.Raýdyń ara­la­sýymen “Qazatomónerkásip” ulttyq kompanııasyn taý-ken qon­dyrǵylarymen jabdyqtaý jó­nin­degi áriptestik mámile jasalýda. Negizgi kapıtalǵa salynǵan ınvestısııa kólemi 1 485,2 mıl­lıon teńgege jetipti. Turǵyn úı baǵ­darlamasymen 64 páter paı­da­lanýǵa berilse, áleýmettik sıpat­taǵy kóptegen jańa nysandar boı kótergen. Aýdan ortalyǵynda esigin ashqan 17 páterlik úıge tórt jas muǵalim, alty dáriger, eki bıýdjettik sala qyzmetkeri qo­nystandy. “Dıplommen – aýyl­ǵa!” bastamasy boıynsha Toq­ta­mys aýylynda dáriger-terapevt Bolat Orazovqa, Kapıtonov aýylynda tarıh pániniń muǵalimi Temir Ospanovqa osyndaǵy sha­rýa­shylyq qurylymdary turǵyn úı satyp ápergen. Sondaı-aq, bilim berý salasynyń 24 jas ma­ma­nyna 2 177280 teńge, 6 dári­ger­ge 544 320 teńge aqshalaı kómek kórsetildi. Makın qalasyndaǵy 320 oryndyq balalar baqsha­sy­nyń qatarǵa qosylýy, bıyl boı kóteretin 34 nysandy qarjy­lan­dy­rý kózderiniń aıqyndalýy el tirshiligin jandandyra túspek. Memleket basshysynyń: “Nur Otan” HDP HII sezindegi “Álem­de­gi azyq-túlik taýarlaryna sura­nys pen baǵanyń ósýin eskere oty­ryp, agrarlyq sektordy jańa teh­nologııalarmen jaraqtandyrý jáne aýqymdy kólemde jańǵyrtý kerek... Bul jyl memlekettiń ın­dýs­trııalyq damýyndaǵy jańa besjyldyqtyń basy bolýǵa tıis”, degen sózderi ákim esebiniń ózegine aınaldy. Sala eńbekkerleri 12 mıllıard 730 mıllıon teńgeniń ónimin shyǵarypty. Memleket mal sharýashyly­ǵyn damytýǵa aıryqsha qoldaý kór­setýde. Bıyl 19 093 iri qara, 3 281 jylqy, 11 290 qoı men eshki, 13 469 shoshqa qystatylýda. Qustyń sany 76 520-ny quraıdy. Byltyr aýdanda 6 498 tonna et, 31,5 tonna sút, 5,3 mıllıon dana ju­myrtqa men 20,7 tonna jún daı­yndaldy. Qaıta óńdeý sala­syn­daǵy 20 seh 123 adamdy tu­raq­ty jumys ornymen qamtama­syz etip otyr. Astana qalasynyń azyq-túlik beldeýin qamtamasyz etýge belsene qatysatyn bulan­dy­lyqtar elorda bazarlaryna 463 tonna sút, 516 tonna et ónimderin shyǵaryp, 220 mıllıon teńge tabys tapty. Osy rette shaǵyn bıznes salasyndaǵy serpilis atap ótildi. Aýdan ákimi E.Nuǵymanov áleýmettik salany damytý atqarý­shy bılik organdarynyń negizgi mindeti ekendigine toqtaldy. Esep­ti kezeńde 637 adam jumysqa ornalastyrylsa, onyń 80 paıyzy jastar eken. Aqyly jumys oryn­daryna jospardan artyq, ıaǵnı 103 adam jiberilip, jalpy 6,9 mıllıon teńge jaratylǵan. Elbasynyń “Daǵdarys arqyly jańarý men da­mýǵa” atty Jol­daýyn júzege asyrý barysynda 13 ınvestısııalyq joba sheńberinde qosymsha 217 jumys orny ashyl­dy. “Jol kartasy” baǵdarlamasy tirshilik tynysyn keńitken joba boldy. Ony júzege asyrý bary­synda 129 adam kásiptik qaıta daıar­lyqtan ótse, 177 kisi áleý­met­tik jumys oryn­daryna jibe­ril­di. Arnaıy taldaý jasalyp, qazirgi mektep­terdiń baǵytyn ózgertý arqyly 14 kásiptik mek­tep ashý qadamdary da qoldaýǵa laıyqty. “Jol kartasy” aıasynda aýdandyq emhanaǵa, aýyl­dyq úsh mektepke, el tirshiligin qam­tama­syz etetin ınfraqury­lym­darǵa, mádenıet jáne sport oshaq­taryna kúrdeli jóndeý júrgizilip, arnaıy jabdyqtar satyp alynyp­ty. Qarttar men múgedekterdi, kóp balaly otbasylaryn qoldaýdyń keń sheńberli sharalary júzege asyrylǵan. Eki kezdesýde 12 adam sóıledi. Aýyl turǵyndarynyń usaq-túıek­ti kúıttemeı, jaqsy ómir, jar­qyn bolashaqtyń qamyn oılaı­tyn­dyǵy baıqalady. Amangeldi­lik Neǵmetolla Alpysovty, Qa­nat Sháıkenovti, Mart Naǵashy­baı­dy, Lıýdmıla Kovalchýkti jańa mektep qurylysy, densaý­lyq saqtaýdaǵy ulttyq biryńǵaı júıe, memlekettik tildiń oqyty­lýy tolǵandyrsa, Novobratskidegi Elena Sımonenkony, Raısa Raı­tenbahty, Alekseı Rotoshnıýk­ti Jeńistiń 65 jyldyǵy men jer­lesteri Keńes Odaǵynyń Batyry Nıkıta Karasýpanyń bıyl atap ótiletin 100 jyldyǵyna baıla­nys­ty sharalar, “Makın-Atba­sar” avtojolyn jóndeý, mektep oqýshylaryn tasymaldaý, spýt­nık­­ti teledıdar habarlaryn qa­byldaý máseleleri tolǵandyrady eken. Aýdan ákimi men onyń komandasy suraqtarǵa tıisti jaýap qaıtaryp, atalǵan máseleler arnaıy baqylaýǵa alynatyndyǵyna sendirdi. Aqmola oblysy, Bulandy aýdany. ÚDEDEN ShYǴÝ ÚShIN ÝAQYT KEREK Ár túrli deńgeıdegi ákimderdiń turǵyndar aldynda esep berýi ıgi dástúrge aınalyp úlgerdi. Sondaı eseptik kezdesýdiń biri Astana qalasyndaǵy №54 mektep-lıseı ǵımaratynda ótti. Akt zalyna lyq tolǵan turǵyndar aldynda esep bergen elordadaǵy Almaty aýdanynyń ákimi Sapar Ahmetov ótken jyldyń qorytyndylaryna jáne ústimizdegi jylǵy mindetterge keńinen toqtalyp ótti. Asqar TURAPBAIULY. qazaq orta mektebiniń akt zalyna jınalǵandar aldynda sóz sóılegen ákim ótken jyly Alma­ty aýdanynda 5 eseptik kezdesýge jalpy sany 1400 turǵynnyń qatysqandyǵyn atap ótti. Sonyń nátıjesinde 98 suraq pen usynys kelip túsken. Olarǵa mán berilip, birqatar sharýalar oryndalypty. Atap aıtqanda, ortasha jóndeý sheńberinde 22,6 shaqyrym jolǵa asfalt tóselse, sonyń 7 sha­qy­ry­my “Jol kartasy” boıynsha júzege asqan. Mysaly, Promy­sh­len­nyı jáne Jeleznodoroj­nyı turǵyn alaptarynyń 10 kó­she­si jóndelip, taǵy 8 kóshe men 3 jol aıryǵy paıdalanýǵa be­ril­gen. Jańa 2 baǵytqa qoǵamdyq kó­lik qatynap, 5-ýiniń júrý syz­basy uzartylyp, jalpy avtobýs baǵyttarynyń sany 58 birlikke jetken. Osy rette Memleket bas­shy­synyń tapsyrmasyna sáıkes balabaqshalar ǵımaratyn qaıtarý baǵdarlamasy boıynsha 6 nysan qaıtarylyp, jóndeýden ótken soń olar tek qazaq tilinde tálim beretin baqshaǵa aınalary kóńil qýantady. Oryn tapshylyǵy 1300-ge azaıǵan. Aýdanda negizgi kapıtalǵa tar­tyl­ǵan ınvestısııa kólemi 131 mıl­lıard teńgeni qurasa, qury­lys pen kúrdeli jóndeý jumys­ta­ryna 104 mıllıard 221 mıl­lıon teńge jumsalǵan. Osyndaǵy kásiporyn­dar 44 443,6 mıllıon teńgege ónim (taýarlar men qyz­metter) óndirgeni málim boldy. Tutynýshylyq jáne óndiristik taýarlary 534 995,4 mıllıon teńgege satylǵan. Lokomotıv qu­ras­tyrý zaýytynda “Evolution” úlgisinde alǵashqy teplovoz shy­ǵarylsa, mundaǵy jumys ornyn 700 adamǵa jetkizý kózdelip otyr eken. Budan basqa, aýdanda polıkrıstaldy kremnıı shyǵarý zaýyty men ındýstrııalyq parkte farmasevtıkalyq fabrıka salý kózdelse, jıhaz fabrıkasy men temir-beton qurylǵylaryn shy­ǵarý zaýytyn ashý qolǵa alynady dep kútilýde. Astanada 1 mıllıon 260 myń sharshy metr turǵyn úı paıda­la­ný­ǵa berilse, sonyń ishinde Alma­ty aýdanyna 647 079 sharshy metri tıesili, bul berilgen turǵyn úılerdiń 51 paıyzyn quraıdy eken. Úleskerlerdiń máselesin sheshý maqsatynda 2008 jyly “Baıqońyr”, “Nezavısımost”, “Egalıte”, “Ál-Farabı” jáne “Al­tyn Ǵasyr” TK-de qury­lys­tar qaıta bastalýyna qarjy bó­lin­geni belgili. Qazir eki turǵyn úı kesheni aıaqtalyp, qalǵanynyń qurylys­tary jyl sońyna deıin aıaqtalmaq. Aýdanda 30-dan astam áleýmettik nysandar iske qosy­lyp, aýdan qala bıýdjetine 31 mıllıard teńgeden astam qarjy túsirgen. “Jol kartasy” baǵdarlamasy boıynsha 7 balabaqshaǵa 135 mıl­lıon teńge jóndeý jumystaryna jumsalsa, S.Seıfýllın kóshesin­de­gi balalar úıine, №2 kásiptik lıseıge jáne 9 mektepke kúrdeli jóndeý júrgizilgen. Sonymen qatar, Táýelsizdik dańǵylyndaǵy Perınataldyq ortalyǵynyń ope­ra­sııalyq bloktarynda qazirgi za­manǵy jaryqtandyrý ornatylyp, qaıta jaraqtandyrylyp otyr. Osy oraıda aýdan ákimi turǵyn­dar tarapynan tótenshe jaǵdaı­men shaqyrtýdyń jáne aýyr qylmys jasaý oqıǵalarynyń azaı­ǵandy­ǵyn ortaǵa saldy. Eń bastysy – ótken jyly 34 bala­lar alańy paıdalanýǵa berilip, jıyrmaǵa tarta kóshe attary óz­gertilýine baılanysty taqtasha­lar ilý jáne ózge de jumystar atqarylypty. Turǵyndar tarapynan suraqtar da az bolǵan joq. Sonyń ishinde turǵyn úı aýlalarynyń jeke kólikterdiń ıin tiresken turaǵyna aınalyp, balalardyń oınaý ala­ńy­nyń tarylyp bara jatqan­dyǵy másele retinde kóterildi. Kóp­tegen turǵyn úılerdiń jer­tó­lelerinde káriz júıesiniń eskirýi­nen qońyrsyǵan ıisterdiń shyǵa bastaǵany, ásirese, qalanyń or­ta­lyǵyndaǵy úsh qabatty (“Hrý­shov­ka” atalyp ketken) turǵyn úılerdiń apatty jaǵdaıy men aýlada ájethana qazatyn shuqyr ornynyń joqtyǵy ótkir qoıyl­dy. Ákim bul turǵyn úılerdi jón­deýdiń orny joq ekenin, son­dyqtan tek buzylýǵa jatatynyn qadap aıtty. Daǵdarys aldynda bul jerler ınvestorlarǵa tıesili bolǵanymen, artynsha buzý jumystary belgili sebeptermen toqtap qalǵan. Bir qarııa ózi turyp jatqan úıdiń 1974 jyly berilgendigin, alaıda káriz júıesi shirip, dáret jertólege tógilip jatqandyǵyn ashyna otyryp jetkizdi. Al ony qalpyna keltirý úshin 4 mıllıon teńge qajet eken. – О́ńsheń zeınetkerler tura­myz, ondaı aqshany qaıdan ta­ba­myz, – dep shaǵynǵan zeınetker eger máseleni sheshpese turǵyn úı­diń qulaýy múmkin ekendigin kólde­neń tartty. Osy suraqqa jaýap re­tinde ákim jeke men­shik­tegi turǵyn úı zańmen rettelerin aıta kelip, oǵan bıýdjet aqshasyn shyǵyndaýǵa bolmaıtyndyǵyn jetkizdi. Áıtse de mundaı máse­leler KSK negizinde sheshimin tabýǵa tıis. Jer telimin suraýshylar da tabyldy. Oǵan S.Ahmetov qazir bar­lyq kommýnıkasııasy tartyl­ǵan jerlerdiń joqtyǵyn aıtyp, óti­nish berýshilerdiń qatary 74 myń adamǵa jetkendigin tilge tıek etti. Taǵy bir málim bolǵany, qa­zir qoqys óńdeıtin zaýyt qury­ly­sy salynyp jatyr eken. Ja­qynda atalǵan zaýyt iske qosylary belgili boldy. Jıynǵa arnaıy qatysyp otyrǵan senator Qaırat Omarov turǵyndardyń jylý ólsheý eseptegishin turǵyn úılerge kim ornatýy kerek degen saýaldaryna ony monopolıstiń ózi júzege asyrýy kerek degendi aıtty. Depýtat osylaısha jylý esepte­gish­terin ornatý arqyly artyq tólemderden qutylýǵa bolaryn alǵa tartty. Al qyzmet kórsetý tarıfteriniń ósýi kómir jáne ózge de otyndardyń qymbattaýymen baılanysty ekendigi turǵyndarǵa jan-jaqty túsindirildi. Osylaısha №54 mektep ǵıma­ra­ty­nyń akt zalynda ótken esep­tik kezdesý 2 saǵatqa sozyldy. Ákim zaldan qoıylǵan barlyq aýyz­sha suraqtarǵa jan-jaqty jaýap berdi. Al jazbasha túsken saýaldarǵa jaýaptar apparatta qaralmaq. Eń bastysy – aýdan ákimi kóterilgen máselelerdiń oryn­dalýy qatań qadaǵalanaryna sendirdi.