Álem ádebıetiniń altyn kópiri

Maındaǵy Frankfýrtta  «Buchmesse –2011» degen atpen ótken 63-shi ha­lyqaralyq kitap jár­meń­k­esine 106 elden 7400 adam qatysyp, aıtýly sharany 280 myń adam kelip qy­zyqtady. Dúnıe júzindegi rýhanı baı­lyqqa degen súıispen­shiliktiń eń tanymal oshaǵy bolyp esepteletin Frankfýrt kitap jármeńke­siniń ashylý salta­na­tynda Germanııa syrtqy ister mı­nıstri Gýıdo Vestervelle sóz sóıledi. Ol asa baǵaly má­denı qun­dylyq­tarǵa qur­met kór­setil­gen jár­meń­kege Eýropa esigi áman­da ashyq. Máde­nıet­teri san qyrly bolyp keletin óńir mundaı rýhanı baıla­nys­tar arqyly ózin kemeldendire túseri haq dep kelýshilerge nemis oqyr­man­dary aty­nan aı­ryq­sha yqylas bildirdi. Kór­me ashy­lardan az ǵana kún bu­ryn dástúr boıynsha nemis áde­bıetiniń bıyl­­ǵy jeńimpazy jarııa etilgen. Osy­naý marapatqa shy­ǵys-german otba­sy týraly roman jazǵan, Reseıde týǵan, biraq búginde Germanııada turatyn rejısser ári aýdarmashy Rýge Oı­gen  ıe boldy. Kitap jármeńkesiniń atyn álem­ge áıgileıtin taǵy bir erekshe qyry – oǵan álem áde­bıetiniń belgili ókil­deri kelip qaty­­sýyn­da desek, áde­bıet bo­ıyn­sha byl­tyr Nobel syı­ly­ǵyna ıe bol­ǵan perýlik Marıo Vargas Losa, amerı­kalyq ja­zý­­shy, ta­rıhshy-fılo­sof Ýmberto Eko sııaq­ty tanymal tulǵa­lar bıyl­ǵy jár­meń­keniń boıaý­yn qa­ny­qtyra tústi. Kitap kór­me­siniń dırektory Iýrgen Bos­­tyń bul jármeńkeni basqa jer­degi úlgi­lermen salys­tyr­ǵan­da oqyr­man­da­ry­nyń kóp­tigi ja­ǵynan maq­­ta­nysh etetindeı jóni bar. Bıyl Islandııa eli jár­meń­keniń qur­met­­ti qonaǵyna aı­nal­dy. Soǵan baı­lanysty nemis bas­pagerleri 200 ıslandyq av­tor­dyń eńbegin basyp shyǵar­dy. Bir ja­ǵyn qarańǵy­lyq­pen, al ekinshi bóligi jaryqpen órnek­tel­gen pavılon arqyly bul eldiń geografııa­lyq ereksheligi áserli kórinis tapqan.   Frankfýrt kitap jármeńke­sin­de qazaqstandyq baspagerler de óz ónimderin jurtshylyqqa keńi­nen pash etip, Abaı, Muhtar Áýezov, Tahaýı Ahtanov, Ábdi­jámil Nurpeıisov, Ábish Kekilbaev, Gerold Belger, Oljas Sú­leı­menov sııaqty qazaq áde­bıe­tiniń keshegi alyptary men búgin­gi ókil­deriniń shyǵarma­laryn taratýda da aıtarlyqtaı úles qo­syp keledi. Munyń aıa­syn­da jańa kitaptardyń tusaý­keserin ótkizý dástúrge aınala bastaǵan. Álemdi jaqyndas­tyr­ǵan áde­bıet kóshi óziniń osyn­daı san túrli naqy­shymen jan baýrady.           Aleksandr TOMAS. Sýretterde: Frankfýrt kitap jármeńkesinen. Sýretterdi túsirgen avtor.