Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń ústimizdegi jylǵy Qazaqstan halqyna arnalǵan Joldaýyndaǵy basty baǵyttardyń biri – aýyl sharýashylyǵynyń negizgi salalarynyń ishindegi asyl tuqymdy iri qara mal basynyń sanyn kóbeıtý, et ónimderiniń sapasyn kóterip, shet elderge satý deńgeıin ulǵaıtý. Elbasymyzdyń osy bastamasyn aýyl jurty óte joǵary qanaǵattanǵan sezimmen, erteńgi kúnge degen úlken senimmen qarsy aldy.
Halqymyzdyń atadan muraǵa qalǵan kásibine osyndaı joǵary kóńil bólinip, ony damytýǵa jetkilikti qarjy qarastyrylyp, baǵdarlamanyń oryndalýyna «Nur Otan» partııasy jáne qoǵam tarapynan baqylaý qoıylýy ornyqty ári osy kúnniń talap-tilegine saı edi. Sebebi, belgili ǵalymdar men tájirıbeli sarapshylardyń pikirleri boıynsha, munaı men taý-ken ónerkásibinen keıin mal sharýashylyǵy – týǵan elimizdiń jetistigi men jeńisin dúnıe júzine laıyqty kórsete alatyn qýaty jetkilikti, múmkindigi ulan-ǵaıyr sarqylmas sala.
Elbasy óziniń Qazaqstan halqyna Joldaýynda atap ótkendeı, asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytý el ishinde, qala men aýylda biraz ónerkásip pen kásipkerlikti damytyp, jańa jumys oryndaryn taýyp beretin paıda kózi bolady. Eń bastysy, Elbasymyzdyń tapsyrmasynyń aýyl kórinisin ózgertýge, malmen aınalysatyn azamattar otbasynyń turmysy men hal-ahýaldaryn kóterýge áseri men yqpalyn ýaqyt ozdyrmaı der kezinde paıdalaný qajet. О́kinishke qaraı, osy aýqymdy da mańyzdy shara áli de bolsa basqarý oryndarynyń nazarynan tys, kenje qalyp jatqandaı. Halyq turmysyn kóterý úshin eń aldymen mal ósirip, bordaqylap jáne onyń ónimderin óńdeıtin kásipkerlerge qolaıly jaǵdaı jasalýy tıis.
Shúkirshilik, el Prezıdentiniń tapyrmasy boıynsha kásipkerlerge Úkimet tarapynan tıisti kómek kórsetilip, qamqorlyq jasalýda. Táýelsizdiktiń bastapqy kezeńindegideı emes, qazir kásipkerlerge beriletin nesıeniń túri de, kólemi de ósip, jer alý, kásiporyn ashýmen baılanysty sharalardy atqarý tııanaqty uıymdastyrylǵan. Degenmen de, keshe ǵana irge kótergen, etek-jeńin áli tolyq jınap úlgirmegen, bererinen alary kóp, kelesheginen úmit qana kúttiretin uıymdarǵa qaraǵanda, kásipkerlikte tájirıbe jınap, ózin-ózi tanyta bilgen, áriptesterinen kósh ilgeri turǵan mekemelerge Úkimet tarapynan alar kómegi men qoldaýy erekshe de ózgeshe bolýy kerek. Úkimet senimine ıe bolǵan, ár deńgeıdegi bankterge tııanaqty áriptes jáne óndirgen ónimderi jurt kóńilinen shyqqan kásiporyndardy endigi kezekte shet elderde irge tigip, tamyr jaıýyna bılik tarapynan naqty qoldaý qajet. Sondyqtan shet jerde Úkimet pen kásipkerler bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵarǵanda ǵana Elbasymyzdyń tapsyrmasyn oıdaǵydaı iske asyramyz.
Kelesi bir qobaljytatyn másele – Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha boı kóterip, jumys ornyn ashyp, ónim shyǵara bastaǵan jańa kásiporyndardyń el turmysyna tıgizer paıdasy men yqpalyn bilsek te, áli de bolsa, uıymdastyrýǵa enjar qarap kelemiz. Kásipkerlerdi aýyldaǵy ár túrli toı-tomalaqqa, múgedek jandarǵa kómekke qarjy bólýge nemese jem-shóp, otyn-sý berýge, t.b. qajetti, biraq usaq-túıek sharýalarǵa ǵana uıymdastyramyz. Al mal bordaqylaý kásiporny ornalasqan shalǵaıdaǵy aýylda basqa istiń bári tyndyryldy ma?
Qaı kezde bolsa da ár túrli sebeptermen aýylda balabaqsha, mektep, mádenıet oshaqtary, turmystyq qyzmet kórsetý deńgeıi kóptiń kóńilinen shyǵa bermeıdi. Sondyqtan aýdan, aýyl ákimderi óńirdegi irge tikken iri sharýashylyqtan túsken paıdany, ásirese, qatardaǵy maman men jumysker bolyp júrgen jergilikti azamattardyń aılyq tabystaryn aýyl ıgiligine jaratý jaǵyn qarastyryp, sheshim qabyldaýdy ýaqytpen sanaspaı tez atqarýlary kerek. Ol úshin sapaly taýarlarǵa toly dúkender, aqyly qyzmet qórsetetin mekemeler, t.b. uıymdar qajet. Eń negizi – basy ashylsa boldy, sońynan bir-birine ilesip básekelese otyryp qalǵandary da jónge túse bereri sózsiz. Mal bordaqylaıtyn alańdar men et óńdeıtin kásiporyndarǵa irgeles aýyldarǵa qazirdiń ózinde basqa eldi mekenderden azamattar kóship kelip jatyr. Olardyń turmysyna ońtaıly jaǵdaı týǵyzý – jergilikti basqarý oryndarynyń quzyryndaǵy shara.
Elbasymyzdyń asyl tuqymdy mal sharýashylyǵyn damytý, aýyl turmysyn túbegeıli ózgertý, qazaqstandyq sapaly ónimderdi shet elderge shyǵarý, jańa tehnologııalardy meńgerý týraly tapsyrmasyn oryndaýda kásipkerler men jergilikti bılik oryndary qoıan-qoltyq is atqarýy qajet. Biri kásiporyn salyp, jańa jumys oryndaryn ashsa, ekinshisi olardyń turmysyna qolaıly jaǵdaı, jaqsy jol, aqyly qyzmet nysandaryn uıymdastyrýy kerek.
Tek sonda ǵana alǵa qoıǵan maqsatqa qol jetkizemiz.
Tólegen IBRAEV, Májilis depýtaty.