• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Qazaqstan 25 Qyrkúıek, 2017

Ǵylym men tehnologııanyń tól tańbasy

390 ret
kórsetildi

Qazaq qoǵamyn jań­­ǵyrtýǵa bastaǵan bi­rin­shi, ekinshi jańǵyrý elimizdiń eko­no­mı­kalyq áleýeti men hal­qy­myzdyń ja­sam­paz­dyǵyn álemge pash etti. Elbasynyń «Bolashaq­qa baǵdar: rýhanı jań­ǵy­rý» atty eńbeginde atap kórsetilgendeı eko­no­mıkalyq jáne saıası reformany qoǵamdy rýhanı jańǵyrtý arqyly ǵana baıandy etýge bolady. Sondyqtan da qoǵamdyq sanany ózgertý – qazaqstandyq úshinshi jańǵyrýdyń qýatty qaınar kózi bolyp tabylady. 

Tuńǵysh Prezıdentimizdiń kóregen saıasa­tynyń arqasynda elimizdegi asa zor ómirlik máni bar til saıasatynyń kúrdeli de, názik máseleleri, árqashanda memlekettik turǵydan úıle­simdi sheshimin taýyp keledi. Qazaq qoǵa­mynyń sanalyq jańǵyrý kezeńinde qazaq tilin ishteı túletip, jańa deńgeıge kóterý maqsatynda, qazaq jazýynyń latyn grafıkasyna negizdelgen jańa nusqasyn jasaý jónindegi ba­stamany qoǵamdyq orta, ásirese jastar qaýymy der kezinde kóterilgen, mańyzdy mem­lekettik deńgeıdegi másele dep qabyldap otyr. 

Sóz joq, ǵalamdyq damýdyń jańa dáýirinde latyn álipbıine kóshý máselesi tarıhı qajettilik bolyp tabylady jáne til saıasatynda halyqaralyq aqparattyq-kommýnıkasııalyq quraldardy paıdalaný búkilálemdik trendter talabyna tolyq sáıkes keledi. Qazir dúnıe júzindegi asa ózekti aqparattar aǵynynyń 70 paıyzy latyn grafıkasymen beriledi. Álemdegi barlyq IT sala ózderiniń baǵdarlamalar bazasy men tehnıkalyq sheshimderin latyn tańbasynda jasaıdy. Bizdiń jastardyń latynshaǵa áldeqashan baýyr basyp alǵanyn atap aıtqan jón, qazir Qazaqstan jastary gadjetterdi belsendi qoldanady, elimizdiń basym bóligi latyn álipbıin jaqsy meńgergen. Demek, qazaq tilin latyn qarpine kóshirý búgingi ómirdiń shynaıy talaby bolyp tabylady. Ol, ana tilimizdiń álemdik órkenıet keńistigine sátti qosylýyna, onyń jańa geosaıası álemdegi qarym-qatynastyq mártebesiniń artýy men ǵylymı-tehnıkalyq progrestiń qalyń ortasynda bolýyna múmkindik týǵyzady.

Latyn álipbıindegi qazaq jazýyn qalyp­tastyrý – ulttyq sanany azat etip, jańǵyrtýǵa asa úlken qozǵaý salatyn, qazaqstandyq biregeılik pen ulttyq birlikti odan ári nyǵaı­týǵa yqpal etetin mańyzdy qadam.

Biz latyn grafıkasyna negizdelgen jańa álipbıdiń ultymyzdyń ǵalamdyq básekeles­tiktegi áleýetin arttyryp, Qazaqstannyń jańa tarıhynda Elbasy bastamalarynyń áldeneshe ret óz sheshimin tapqanyndaı tolyq iske asatynyna senimdimiz.

Bul – máni zor reforma

Búginde Qazaq­stan dańǵyl joldyń ba­syn­­da, anyǵyraq aıt­qan­da, bizder oqı­ǵanyń naq or­tasynda tur­­myz. EKSPO-2017 halyq­ara­lyq kórmesi aıaqtaldy. Islam Yntymaq­tastyǵy Uıymy­nyń Ǵylym men tehnologııa boıyn­sha sammıti ótti. Munyń bári Qazaq­stan­nyń álem alańynda bedeli zor oıynshy ekenin kórsetti.

Ústimizdegi jyldyń basty oqıǵasy retinde Prezıdenttiń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty baǵdarlamalyq maqalasy boldy. Munda qozǵalǵan máselelerdiń mańyz­dylyǵyn bir aýyz sózben jetkizý qıyn. Bir ǵana «Týǵan jer» baǵdarlamasynyń ózi kóp nárseni ańǵartady.  Osyndaı mańyzdy máselelerdiń biri bolyp qazaq tiliniń latyn qarpine birtindep aýysý joly der edik. Árıne, búgingi tańda álemde latyn álipbıi keńinen qoldanylady. Bul – ómir  shyndyǵy.

Al eger biz áleýmettik jelilerge nazar aýdarsaq, onda jastardyń qazaq tilin jet­kizý úshin áldeqashan latyn áripterin paıdalanatynyn kóremiz. Sonymen qatar Elba­sy atap ótkendeı, latyn grafıkasyna aýysý kırıllısadan túpkilikti arylý bolyp tabylmaıdy. Ol tek qazaq tiline ǵana qatysty bolmaq.

Bul máni zor reforma eldiń qaýipsizdigin arttyryp, básekelestigin kúsheıtýge, Qazaq­stanǵa álemdik aqparattyq keńistikten laıyqty oryn alýǵa dańǵyl jol ashady.

Bella GAZDIEVA, «Rodına» aýyldyq okrýginiń ákimi (Aqmola oblysy)

Sońǵy jańalyqtar