Aqmola óńiriniń týmasy, jazýshy-shejireshi Jaıyq Bekturovtyń budan jarty ǵasyr buryn stalındik zulmatty áshkerelep jazǵan «Tańba» romany tolyq varıantymen jeke kitap bolyp jaryq kórdi. Baýyrjan Momyshulynyń sózimen aıtqanda: «Shyndyq shyqty, biraq keshigip shyqty...». Jákeń ótken ǵasyrdyń elýinshi jyldary osy «Tańba» taraýy engen «Tógilgen ar» atty kólemdi roman jazypty. Bul romannyń qoljazbasyn qazaqtyń kórnekti jazýshylary Ǵ.Músirepov, Ǵ.Mustafın, J.Moldaǵalıev jáne ǵalym E.Bóketov pen keıbir basshy qyzmetkerler ishtarta, unatyp oqypty. Baspaǵa da usynylypty, biraq eldegi saıası jaǵdaılarǵa baılanysty eńbek jaryq kóre almaǵan.
Elimiz egemendik alǵannan keıin Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Nurmahan Orazbektiń qoldaýymen alǵashqyda «Juldyz» jýrnalynda bul roman qysqartylǵan túrde jaryq kórse, osy kisiniń redaksııalaýymen jeke kitap bolyp shyqty. Jaıyq aǵanyń arýaǵy Nurmahanǵa rıza bolǵan shyǵar dep oılaımyn. Olaı deıtinim, Jákeńniń artynda eshkimi qalǵan joq. Úsh uly, báıbishesi bári qaıtys bolǵan. Endi ol kisiniń atyn óshirmeıtin birneshe shyǵarmalary, onyń ishinde tuǵyry bıik «Tańba» romany deýge bolady.
Osy kitapqa engen shyǵarmalardyń avtory Jaıyq Bekturov stalındik lagerlerdiń azabyn tartqan qazaq jazýshylarynyń biri. Alaıda, basqa jazýshylardyń birde-biri kezinde bul taqyrypqa qalam tartqan joq. J.Bekturov sol azapty shynshyl turǵydan beınelegen jalǵyz jazýshy deýge bolady. «Tańba» romany, jınaqqa engen basqa da shyǵarmalar soǵan aıǵaq. Maqalany Jaıyq aǵamyzdyń myna sózderimen aıaqtaýdy jón kórdim: «... Mine osyny bastan keshirgen myna men, joǵarydaǵydaı qazaq bir kezde óz aldyna ult bolǵan el edi, onyń Baıtursynov, Dýlatov, Seıfýllın, Qojanov, Jumabaev, Bókeıhanov syndy el qamyn oılaǵan bilikti uldary bar edi degenim úshin atylyp qala jazdaǵan men ábden aýyz kúıgendikten myna «Tańbada» bul abzal aǵalarymdy ataı almaı qaldym...».
Eńbekti óz basym kelesi 2012 jyly Jaıyq Bekturovtyń 100 jyldyǵy qarsańyndaǵy úlken syı-qurmet dep esepteımin.
Erkin DÁÝEShULY, ardager-ustaz.
Astana.