Búgingi kúnniń basty talaptary ınfraqurylymdyq júıelerdiń tutastyǵyn qajet etedi.
Búgingi kúnniń basty talaptary ınfraqurylymdyq júıelerdiń tutastyǵyn qajet etedi. Aıtalyq, jańa turǵyn úıler men áleýmettik- turmystyq jáne óndiristik nysandar boı kótergen kezde dúnıeniń bir rahaty ispettes gazdy tutyný júıelerin qosa oılastyrmasa aldyńǵy aıtqanymyzdyń bári bos áńgime bolyp shyǵady. Bir sózben aıtqanda, kógildir otyn – ómir súrý sapasyn kóterýdiń basty bir tetigi. Mundaı ıgi maqsatqa qol jetkizý úshin Aqtóbe aımaǵynda ulttyq operator «QazTransGaz» AQ keshendi sharalardy júzege asyryp keledi. Osy arqyly aımaqtaǵy eldi mekenderdi gazben jabdyqtaýǵa jáne gaz taratý jelilerin jańǵyrtýǵa jańasha kózqaras qalyptasqan. Sonyń nátıjesinde atalǵan is tutastaı ınvestısııalyq joba deńgeıine kóterilgen. Bul baǵytta Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Aqtóbe oblysyna jumys sapary kezinde paıdalanýǵa berilgen avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasynyń (AGTS) jóni bólek, orny aıryqsha. Onyń ónimdiligi saǵatyna 300 myń tekshe metrdi quraıdy. Osy arada mundaı jobalyq bıik mólsherdi buǵan deıin elimizde birde-bir gaz taratý stansasy ala almaǵanyn aıtqan jón. Munyń ózi atalǵan nysan elimizdegi eń qýatty gaz taratý stansasy ekenin kórsetedi.
О́tken sársenbiniń sátti kúni Elbasy osy óńirdegi zııaly qaýym ókilderimen kezdesýi kezinde, Aqtóbeniń elordamyz Astana, megapolıs qala – Almaty jáne eldiń ońtústigindegi shyraıly shahar Shymkent sekildi iri qalalardyń birine aınala alý múmkindigi bar ekenin aıtty. Osy oraıda aglomerasııalyq aımaq ortalyǵy halqynyń sanyn keleshek jyldarda mıllıonǵa deıin jetkizý kózdelgen. Osynaý kúrdeli de jaýapty mindet óz kezeginde birqatar strategııalyq sheshimderdi qajet etedi. Sonyń eń basty sharttarynyń biri turǵyndar sany jyldan jylǵa ósip kele jatqanda zamanaýı qalany kógildir otynmen tolyqtaı qamtý bolyp otyr. Bir sózben aıtqanda, qazirgi kúni qaladaǵy kommýnaldyq jáne ónidiristik nysandardyń tabıǵı otynǵa degen qajettiligin qanaǵattandyrý isinde «QazTransGaz» AQ qarqyndy da qaryshty qadam jasady deýge tolyq negiz bar.
Júzege asqan is – bir jaǵynan, ulttyq operatordyń Elbasy tapsyrmasyna saı qımyl-qareket tanyta bilgeniniń aıǵaǵy. Aqtóbe qalasy irgesinde Qazaqstandaǵy eń qýatty AGTS-tiń iske qosylýy, birinshiden, gaz taratý qýatyn odan ári kúsheıtedi. Ekinshiden, gaz taratý kólemi aıtarlyqtaı ósedi.
Úshinshiden, qoldanystaǵy stansalarǵa túsip kelgen salmaqty ájeptáýir azaıtady. «QazMunaıGaz» UK» AQ-tyń aǵa vıse-prezıdenti Serdi Ibýlla Jumaǵululy gazet tilshisine osylaı dep málimdedi. Taǵy bir aıta keterligi, qurylysty júrgizý barysynda uzyndyǵy 32 shaqyrymdy quraıtyn jańa gaz qubyrlary tartylǵan. Buǵan qosa gaz rettegish eki qosyn turǵyzylǵan.
Atalǵan gaz taratý stansasynyń aýqymy tek Aqtóbe qalasymen shektelmeıdi. Onyń kúsh-qaýqary qala mańyndaǵy eldi mekenderdi jáne Qobda, Mártúk, Alǵa jáne Qarǵaly aýdandary aýmaǵyn kógildir otynmen turaqty túrde qamtýǵa jetetini de eleýli is. Bulaı deýdiń ózi de az. Tipti jańa stansanyń qýaty qazirgi jumys istep turǵan kásiporyndardy ǵana emes, sonymen birge taıaý jyldarda boı kóteretin nysandardy gazben qamtýǵa da jetedi eken. Mundaıda bárekeldi demegende, ne demekpiz!
Eń bastysy, qazirgi kúni serpindi jobanyń turǵyndarǵa tıgizetin turmystyq jeńildikteri mol. «AGTS 300» arqalaıtyn áleýmettik jaýapkershilik joǵary. Onyń paıdalanýǵa berilýi Aqtóbe óńiriniń áleýmettik-ekonomıkalyq turǵydan odan ári damýyna belgili bir deńgeıde oń áserin tıgizgeni de talassyz másele. Osy arqyly ınvestısııalyq tartymdylyqtyń artqany da bólek bir taqyryptyń enshisi. Dál osy tusta sońǵy eki jylda óńirdi gazben qamtý deńgeıi alpystan seksen jeti paıyzǵa óskenin de aıta ketýdiń reti kelip tur. Al jańa qýatty stansanyń iske qosylýy arqyly bul derek pen kórsetkish deńgeıi odan ári óse túsetinine de senim mol. «Qutty qonaq kelse qoı egiz tabady» degendeı, qatardaǵy kóp qonaqtyń biri emes, qýatty stansa paıdalanýǵa berilgen kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Aqtóbege jumys saparymen kelýiniń de jaǵymdy jaǵy mol demekpiz.
Osy arqyly taǵy da keleshekke kóz tigip, baǵdar belgiler bolsaq. «QazTransGaz» AQ aldaǵy jyldarǵa arnalǵan ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý kestesin belgilegenin aıtpaı ketý múmkin emes. Osy kestege sáıkes ulttyq operator óńir turǵyndarynyń 96 paıyzyn tabıǵı gazben qamtýdy josparlap otyr. Sonymen birge oblys aýmaǵynda gaz qubyrlaryn salý isi de odan ári jalǵasady. Osy kúnge deıin oblys aýmaǵynda 400 kılometrge jýyq gaz qubyry tóselse, gaz mamandary aldaǵy ýaqytta taǵy da 287 shaqyrym gaz qubyryn júrgizbek.
Búgingi áńgimemizdi túıindeı kele, avtomatty gaz taratý stansasy qala syrtyndaǵy Jańa Áljan elevatory mańynda salynǵanyn aıta ketkimiz keledi. Dál osy jerdiń tańdalýy da tekten-tek emes eken. О́ıtkeni dál osy tusta «Jańa jol-Aqtóbe» jáne «Buqara-Oral» magıstraldy gaz qubyrlary tartylǵan. Iаǵnı Aqtóbe oblystyq ákimdigi ony qaı jerden salý kerektigi jóninde sheshim qabyldar kezde nysannyń strategııalyq sıpatyn birinshi kezekke qoıǵan syńaıly. О́ıtkeni óńirdegi bir birine táýelsiz buǵan deıingi qos qýat kózi magıstraldy gaz qubyrlarynyń birinde apat bola qalǵan jaǵdaıda da gaz úzdiksiz ári turaqty túrde tarala beretini jańa AGTS-tiń strategııalyq rólin aıqyndaı túsedi.
Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan»
AQTО́BE
Sýrette: Jańa avtomattandyrylǵan gaz taratý stansasynyń ashylý saltanaty