Qaraǵandy memlekettik ındýstrııalyq ýnıversıtetinde qazaq tilin latyn qarpindegi álipbıge kóshirý máselesine arnalǵan keleli jıyn ótti.
Jıyndy uıymdastyrýshylar qatarynda jaýapty memlekettik organdardyń ókilderi, qalanyń qurmetti adamdary, sala mamandary bolǵanymen, jan-jaqty talqylaýdy ýnıversıtette qyzmet etetin ǵalymdarymyz, til mamandary, kózi qaraqty, kókiregi oıaý jastarymyz ilip áketip, tushymdy oı-pikirlerin bildirdi. Keleli jıynnyń qorytyndysyn túzer bolsaq, elimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy bilim alǵan, búgingi tańda osy qurmetti mártebege saı bilim berip kele jatqan ýnıversıtet ujymy men stýdent jastardyń latyn grafıkasyn engizý máselesin yqylaspen qabyldaǵanyn atap ótken oryndy.
Ýaqyt synynan ótken ómirsheń latyn grafıkasyn qazirgi tańda álem halqynyń 80 paıyzy meńgergen eken. Álemdik aqparattyń 70 paıyzy osy tańbamen taratylatynyn, ǵylymnyń tili, halyqaralyq termınder, formýlalar da negizinen latyn áripterimen jazylatynyn eskerer bolsaq, jańa álipbı bizderge zor múmkindikter týǵyzady. Munymen qosa álemdik medısına preparattarynyń ataýy túgelimen latyn grafıkasynda berilse, tehnıka, tehnologııalar, bıologııa, farmasııa salalary da túgelge jýyq osy qariptermen jazylady. Halyqaralyq sport oıyndary, olımpıadalyq dodalar, sportshylardyń aty-jóni, oıyndar nátıjeleri de tek latyn grafıkasynda ekendigin de kórip-bilip otyrmyz.
Tilimizdiń jalpy latyn qarpine kóshýi týraly usynylǵan sońǵy nusqany (bir dybys – bir árip) jıynǵa qatysýshylar biraýyzdan qoldady. Sonymen qatar usynys retinde bul aýqymdy da mańyzdy shara jalpy halyqtyq sıpatta bolsa eken degen de oılar aıtyldy. Bir halyq, bir maqsat, bir múdde baǵdarlamasynda aıtylǵandaı elimizdiń tutastaı bul sharaǵa qatysqany, ony ıgerýge atsalysqany oryndy bolar edi.
Álemdik tájirıbeler eskerile otyryp jasalǵan jańa álipbı negizinde qazirgi qoldanystaǵy álipbıdi latyn qarpine kóshirýge qatysty aqparattyq-túsindirý jumystaryn júrgizý – eń ózekti másele. Tilimizdi damytyp, ony álemdik aqparattyq keńistikke shyǵarýdyń negizgi kózi bolyp tabylatyn tarıhı oqıǵadan eshkim de shet qalmaýy tıis, ásirese, professorlar-oqytýshylar quramy men stýdent jastar qaýymy.
Latyn grafıkasyndaǵy jańa álipbıdi qabyldaý – Rýhanı táýelsizdik ekenin jaqsy túsinip kele jatqan eldiń senimi kóńil qýantady.
Iztileý AMANJOL, medısına ǵylymdarynyń doktory, professor, kafedra meńgerýshisi
Qaraǵandy oblysy