Qyzylorda oblysy Iranmen tyǵyz áriptestik qarym-qatynas ornatty. Bıyldyń ózinde Iranǵa kúrish eksporttap, eki tarapqa da tıimdi jumysty bastap ketti.
Burnaǵy kúnderi Qyzylorda oblysynyń ákimi Qyrymbek Kósherbaev bastaǵan delegasııa jumys saparymen Iran Islam Respýblıkasyna arnaıy bardy. Syrboıylyq kásipkerler Gúlistan jáne Mazandaran provınsııalaryndaǵy aýyl sharýashylyǵy, óndiris oryndaryn aralap kórip, Irannyń bıznes-qaýymdastyǵyna ortaq jobalardy tanystyrdy.
Qyzylordalyq delegasııa Gúlistan provınsııasynda aýylsharýashylyq ónimderin óńdeý, mal sharýashylyǵy salasyndaǵy iri kompanııalardyń basshylarymen kezdesip, provınsııanyń gýbernatory Seııd Manof Hashemımen birlesken jumystardy talqylady.
Munan bólek «Qyzylorda oblysy men Gúlistan provınsııasy arasyndaǵy ekonomıkalyq jáne ınvestısııalyq baılanys» taqyrybynda bıznes-forým ótti. Forým aıasynda naqty jobalar boıynsha memorandýmdarǵa qol qoıyldy.
– Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Iran prezıdenti Hasan Rýhanımen saıası kelisimderiniń arqasynda osyndaı aımaqtyq qarym-qatynastarǵa negiz qalanǵan. Bolashaqta bul elmen birge saýda-ekonomıkalyq qatynasty odan ári damytýǵa múmkindik bar. О́ıtkeni Qazaqstannyń, Túrikmenstannyń jáne Irannyń birigip salǵan «Jańaózen – Qyzylqııa – Bereket – Etrek – Gorgan» temir joly bar. Aqtaý teńiz portynyń múmkindikteri de keńeıip kele jatyr. Sondyqtan biz osyny durys paıdalanyp, ekonomıkamyzǵa qajetti jobalardy iske asyrýǵa múmkindik alyp otyrmyz. Bizder ótken jyly Iran kúrishiniń sortyn 70 gektar jerge egip, jaqsy ónim aldyq. Qazir Iran Islam Respýblıkasy jylyna 3 mıllıon tonna kúrishti eksporttaıdy. Al onyń baǵasy bizdiń kúrishtiń baǵasynan 10 ese qymbat. Sondyqtan bul bizge óte tıimdi. Qazir Iranǵa Qyzylordadan kúrish jetkizý týraly kelisimge keldik, Iran tarapy bizben jumys isteýge múddeli ekendikterin kórsetip, tıisti kelisimderge qol qoıyldy, – dedi Qyrymbek Eleýuly.
Munan basqa delegasııa Gorgan qalasynyń eski shaHaryn aralap, «Aqqala» ındýstrııalyq aımaǵynyń jumysymen tanysyp, Gúlistanda turatyn qazaq dıasporasymen kezdesý ótkizdi.
Mazandaran provınsııasynda syrboıylyq delegasııa gýbernator Rabıe Fallah Djeloýdorynyń qabyldaýynda bolyp, «Gare Býrýn» kooperatıviniń bekire tuqymdas balyqtardy ósirý jáne ýyldyryq shyǵarý jumystaryn kórip, sút ónimderin shyǵaratyn «Kale Dairy Company» kompanııasynyń jumysymen tanysty. Mazandaran provınsııasynda da bıznes-forým uıymdastyrylyp, ortaq jobalar boıynsha memorandýmdarǵa qol qoıyldy.
Qarasha aıynda ırandyq kásipkerler «Baıqońyr» ınvestısııalyq forýmyna qatysý úshin jáne qol qoıylǵan memorandýmdar boıynsha jumysty bastaýǵa arnaıy Qyzylorda oblysyna keletin boldy.
Aıta ketý kerek, bıyl Iran Islam Respýblıkasyna «Torem Hoshemı» sortynan 60 tonna kúrish eksporttaý josparlanýda. 2020 jylǵa qaraı ırandyq kúrish alqaptaryn 5 myń gektarǵa deıin ulǵaıtyp, eksport kólemin 8 myń tonnaǵa jetkizý kózdelip otyr.
Osyndaı jumystar júgeri egip, óńdeýge qatysty da júrgiziletin bolady. Munan bólek, «Faragır Incheboron» ırandyq kompanııasymen mal eksporttaý týraly kelisim jasaldy. Tamyz aıynda «Kúshimbaev Agro» kooperatıvi Iranǵa maldyń alǵashqy legin jiberdi. Atap aıtqanda 812 bas mal eksporttaldy. Bıyl jyl sońyna deıin taǵy 10 myń bas mal jiberý josparlanyp otyr. Sonymen qatar ırandyq áriptestermen Qyzylorda qalasynda et kombınatyn jáne jemis-jıdekterdi saqtaý, jetkizý maqsatynda saýda-logıstıkalyq ortalyq salý kózdelýde.
Osyndaı keleli kelisimderdiń iskerlik baılanysqa ulasyp, aımaq ekonomıkasynyń jańasha damýyna serpin bereri sózsiz.
Erjan Baıtiles,
"Egemen Qazaqstan"
QYZYLORDA