Shý aýdanynyń ortalyǵy Tóle bı aýylyn kógildir otynmen qamtamasyz etýdegi baǵa turaqsyzdyǵy turǵyndar úshin basty máselege aınalyp otyr. Ýaqyt saıyn qubyla túsken baǵa turǵyndar kókeıindegi kúmándi ulǵaıtyp keledi. Al halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń birdeı emes ekenin eskersek, olardyń bul shaǵymy shyndyqtyń aýylynan alys kete qoımaıdy. Aýdanǵa barǵan saparymyzda da halyqtyń basty muńy osy ekenin baıqadyq.
Bul kúnde 20 myńnan astam turǵyny bar aýdan ortalyǵynda atalǵan másele kún ótken saıyn kúrdelenip, sheshimin tabýy qıyndap barady. Jekelegen turǵyn úılerge gaz jetkizý halyq úshin arman dese de bolǵandaı. Merdiger «Parıev» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi 2014 jyly Tóle bı aýylyna gaz qubyrlaryn tartý úshin turǵyndarmen kezdesý ótkizipti. Arnaıy hattama negizinde gaz qubyrlaryn 420 myń teńgeden ornatýǵa kelisken. Alaıda aýyl halqynyń aıtýy boıynsha, ózge aýyldarda gaz qubyryn tartý quny 300-350 myń teńgeniń kóleminde eken. Aýdannyń qurmetti azamaty Máken Ýaqtegi «Parıev» JShS-niń basshylary halyqtyń jaǵdaıyna qaramaı, baǵany sharyqtatyp jibergenine narazylyq bildirdi. «Mundaı qarajat jurttyń báriniń birdeı qolynda bola bermeıdi. Sonda da «Parıev» basshylary halyqtyń jaǵdaıyn kóre tura baǵany sharyqtatyp jibergeni halyqtyń narazylyǵyn týdyrýda. Máselen, atalmysh merdigerdiń Tóle bı aýylynda jumys bastaǵanyna 3 jyldan asty. Biraq áli kúnge deıin oń nátıje kórip otyrǵan joqpyz», deıdi ol.
Araǵa biraz ýaqyt salyp atalmysh merdiger baǵany taǵy da 570 myń teńgege kóterip jibergen. Al 420 myń teńgeniń ózin qymbat degen turǵyndar bul sheshimmen múlde kelispeıtindikterin jetkizdi. «Qarapaıym halyqtyń 570 myń teńgeni tóleýge shamasy jetpeıtini belgili ǵoı. Sondaı-aq gaz qubyryn jer astymen emes, jer ústimen júrgizý qymbatqa túsedi. Jáne Shý qalasyndaǵy jer astymen júrgizilgen qubyrlardyń ólshemi birkelki bolsa, Tóle bı aýylynda ártúrli. Sol sebepti keıbir turǵyndarǵa gaz mólsheri az kólemde berilip, bul olardyń da narazylyǵyn týdyryp otyr. Sondyqtan merdigerdiń baǵany qaıta-qaıta qubylta berýine qarsymyz», deıdi aýyl turǵyny Nurlyhan Berdıev.
Qarapaıym halyq atalǵan baǵany nesıe alyp bolsa da tólegen kúnniń ózinde, kógildir otynnyń peshin, taǵy da basqa qajetti dúnıelerin alý kerek. Munyń bárin esepteıtin bolsaq, tipti gaz kirgizý 800 myń teńgege deıin ketip qalady deıdi turǵyndar. Al «Parıev» JShS dırektorynyń orynbasary Nurhoja Dúısenbekovpen sóıleskenimizde, ol bul máseleni naryqtaǵy baǵanyń kóterilip ketýimen baılanystyrdy. «Rasynda da baǵa 570 myń teńgege deıin ósken. Alaıda búginde ol 475 myń teńgege túsip otyr. Sebebi Úkimet Shý qalasy men Tóle bı aýylyna deıingi gaz júretin magıstraldy joldy satyp aldy. Bul halyqqa jeńildik bolyp otyr. Endi Úkimet taǵy da Tóle bı aýylyndaǵy gaz júretin magıstraldy joldy satyp alatyn bolsa, turǵyndar 120 myń teńge ǵana tóleıdi», deıdi ol.
Baǵa 120 myń teńgege túse me, túspeı me, ol jaǵy belgisiz. Búginde Shý aýdanynyń kóptegen aýyldary kógildir otynmen qamtamasyz etilgen. Biraq aýdan ortalyǵyndaǵy osy bir kúrdeli jaǵdaı turǵyndar úshin áli de túıtkildi. «Bul másele boıynsha biz halyqpen jınalys ótkizdik. Qazir Tóle bı aýylyna kógildir otyn tartýdaǵy osy máselelerdi Ulttyq ekonomıka mınıstrligi Tabıǵı monopolııalardy retteý jáne básekelestikti qorǵaý komıtetiniń Jambyl oblysy boıynsha departamenti qaraý ústinde. Búgingi tańda 250 úı kógildir otynmen qamtamasyz etildi. Taǵy 250 úı gaz kirgizý úshin kelisimge otyrdy. Sondaı-aq halyqtyń jaǵdaıyn eskerip, biz «Parıev» JShS-na turǵyndardyń árqaısysynan áýeli 100 myń teńgeden ǵana alýdy usynyp otyrmyz. Qalǵanyn nesıe esebinde aı saıyn bólip tóleýdi de qarastyrýdamyz», deıdi ákimniń orynbasary Nurlan Jaqsybaev.
Endi ákim orynbasarynyń degeni bolatyn bolsa, bul da halyq úshin úlken jeńildik. Biraq ony aı saıyn tólep turý da turǵyndarǵa ońaı soqpaıtyny anyq. Bir qyzyǵy, osy ýaqytqa deıin Shý qalasy men Kókqaınar, Eski-Shý, Jańajol, Birlik, Jańaqoǵam aýyldyq okrýgteri men Qonaev aýylyna «QazTransGazAımaq» AQ Jambyl óndiristik fılıalynyń merdigerleri gaz qubyryn 310 men 350 myń teńgeniń aralyǵynda ornatyp beripti. Al tólebılikterge kelgende baǵa sharyqtaǵan ústine sharyqtap kete bergen.
Halyqtyń áli de baǵanyń turaqtanýyna senimi mol. Eger atalǵan másele sheshimin tabatyn bolsa, aýdan ortalyǵy da kógildir otynmen qamtamasyz etiledi. Biraq neshe jylǵa sozylyp kele jatqan kógildir otyn máselesimen tólebılikter áli de talaı ýaqyt arpalysamyz ba degen pikirde.
Hamıt ESAMAN,
«Egemen Qazaqstan»
Jambyl oblysy