Ábý Dosmuhambetov atyndaǵy daryndy balalarǵa arnalǵan mamandandyrylǵan gımnazııa-ınternaty búgingi zaman aǵymyna oraılastyrylǵan ozyq úlgidegi ınnovasııalyq ádis-tásilderdi batyl engizgen bilim oshaǵy sanalady. 2016-2017 oqý jyly onyń qabyrǵasynan qanat qaǵyp ushqan 37 túlektiń ulttyq biryńǵaı testileý qorytyndysy boıynsha jınaǵan ortasha baly 103,3-ti quraǵan. 19 oqýshy «Altyn belgi» men erekshe attestat, 27 oqýshy grant ıegeri atanǵan. Biz eńseli oqý ordasynyń ustazdaryna jolyǵyp, oqý-tárbıe salasynda atqarylyp jatqan sharalarmen qosa, olardy tolǵantqan máseleler tóńireginde de pikirlesken edik.
Dırektordyń oqý-tárbıe isi jónindegi orynbasary Darıǵa Qospanovanyń aıtýynsha, kez kelgen memlekettiń damýy, órkenıetten óz ornyn tabýy ulttyq bilim júıesine kóp baılanysty. Osy sebepti álemdik bilim berý keńistigine yqpaldastyrylǵan sapaly bilim, ónegeli tárbıe berýdiń ulttyq modelin qalyptastyrý asa mańyzdy. Búginde oqytýdyń paradıgmasy kóp ózgerdi, mazmuny ózgeshe sıpatqa ıe boldy. Sondyqtan oqý-tárbıe úrdisinde oryn alǵan zamanaýı ózgeristerdi eskermeýge, elemeýge bolmaıdy. Bilim berýdegi jańǵyrtý men ınnovasııalyq modýlderdiń júıeli jalǵasýyna yqpal etýdiń basty faktorlarynyń biri jeke tulǵanyń kásibı sheberligimen tyǵyz baılanysty desek, oqytýdyń ádis-tásilderin jetildirip otyrýdyń, ozyq tehnologııalardy engizýdiń, tıimdi qoldanýdyń mańyzy zor. Jańartylǵan bilim berý baǵdarlamasynda naqty áreketter arqyly belsendi oqytýdyń múmkindikteri men joldary jan-jaqty qarastyrylǵan. «Muǵalim kóp ádisti bilýge tyrysý kerek. Ony ózine súıenish, qolǵabys nárse esebinde qoldanýy kerek» (A.Baıtursynov) degen qaǵıda óz ómirsheńdigin joıǵan joq. Árıne oqýshynyń synı, logıkalyq turǵydan oılaý, derbes sheshim qabyldaý jaıy negizgi nysana etilse de, negizgi salmaq ustazdar qaýymyna túsetini, bul oraıda joǵary kásibı biliktilik men qalyptasqan is-tájirıbelerge súıenerimiz talassyz. Mektebimiz tehnıkalyq oqý quraldarmen jetkilikti túrde jabdyqtalǵan. Qazaq tili men ádebıet zerthanasy, 18 ınteraktıvti, bıologııa-hımııa, robotty tehnıka kabınetteri, ǵylymı-ádistemelik ortalyq jumys isteıdi. 54 muǵalim men tárbıeshiniń 28-i joǵary, 20-sy birinshi jáne ekinshi sanatty. Ustazdardyń basym kópshiligi túrli deńgeılik, úshtildilik, orta bilim berý mazmunyn jańartý jobalary boıynsha biliktilik arttyrý kýrstarynan ótti.
О́tken oqý jylynda oqýshylarymyz halyqaralyq, respýblıkalyq, aımaqtyq pán olımpıadalary men ǵylymı baıqaýlarǵa qatysyp, 73 júldeli oryn ıelendi, dedi ol.
– Men jurtshylyqtyń nazaryn myna máselege aýdarǵym keledi. О́ıtkeni olardyń arasynda jańartylǵan baǵdarlamadan týyndaǵan óreli ózgeristerdi durys qabyldaýdyń ornyna eski túsinikten aryla almaı júrgenderi joq emes, –deıdi qazaq tili men ádebıeti pániniń muǵalimi Janar Ábilova.
Búgingi oqýshy muǵalimniń ár tapsyrmasyn buljytpaı oryndap, daıyn bilim alýǵa úırenip qalǵandyqtan, ózindik jumys isteý daǵdysynda birqatar qıyndyqtarǵa kezigip otyrǵany jasyryn emes. Qazir talap múldem ózgeshe. Aldymen krıterııli baǵalaý júıesiniń mán-maǵynasyn túsinip alǵan abzal. Ol boıynsha oqýshynyń úlgerimi aldyn ala belgilengen krıterıılerdiń naqty jıyntyǵymen ólshenedi. Atap aıtsaq qalyptastyrýshy jáne jıyntyq tásilder qoldanylady. Munyń ózi, túptep kelgende balany jan-jaqty izdenýge umtyldyrady. Synı oılaý qabiletin jetildiredi. Mátinmen jumys isteýge basymdyq berý, onyń ishinen negizgi problemany anyqtaý, kúrdeli suraqtardy tabý sııaqty tapsyrmalar kúndelikti oqý úderisine belsene qatysýdy, taqyrypty tereńdeı meńgerýdi qajet etedi.
Al bastaýysh synyp muǵalimi Gúlnar Júnisovanyń aıtýynsha, ata-analar tarapynan oqýǵa qulshynysy joǵary balalar enjar, tapsyrmany oryndaýǵa qulyqsyz degen másele jıi qoıylyp jatady. Jan-jaqty yntalandyrýǵa barynsha mán berý, joǵary deńgeıli oılaý daǵdysyn damytý bilim berý júıesiniń bir ózgesheligi. Bázbireýlerdiń «buryn grammatıkaǵa úlken kóńil bólinetin. Qazir saýattylyq jaǵy tómendep ketti. Dıktant, mazmundama jazý doǵaryldy, onyń oryna esse jazý paıda boldy» degen pikirlerimen kelisý qıyn. Baǵdarlama oqýshynyń tyńdalym, aıtylym, oqylym, jazylym, osy tildik daǵdylaryn jetildirýge baǵyttalǵan. Ol úshin jazbasha tapsyrmany oryndaýdyń yńǵaıly bir úlgisi retinde aýdıomátin bolmasa beınematerıal usynylady. Budan jazylym keıinge ysyryldy degen oı týmasa kerek. Kerisinshe naqty áreket, óz betinshe zerdeleý, toptyq qarym-qatynas jattyǵýlary, ashyq saýaldardy paıdalaný, taǵy basqa amaldar arqyly tildik qordy baıytýǵa da, saýattylyqty kóterýge de bolady.
Kókeıkesti máselege arnalǵan áńgimeden túıgenimiz: bilim berýdiń otandyq, halyqaralyq standarttaryna jaýap beretin jańartylǵan baǵdarlama sheńberinde keleshek urpaq suranysyn qanaǵattandyratyn, jańashyldyq kózqarastardy ornyqtyratyn, jańǵyrý men ınnovasııalyq-tehnologııalyq úrdisterge negizdelgen sapaly bilim men ónegeli tálim-tárbıe joldaryn tynbaı izdestirý, oqý-tárbıe úderisimen baılanystyrý ustazdar qaýymy úshin basty nysana sanalady. Bul oraıda ata-analar men jetkinshekterdiń de jaýapkershiligin áste umytýǵa bolmaıdy. Eń bastysy, jańartylǵan oqý baǵdarlamasyna «ómirmen baılanys» uǵymy arqaý etilgeni kóńilge senim uıalatady.
О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan»
Soltústik Qazaqstan oblysy