«Aq niet» atty erikti dárigerler birlestigin qurǵan oraldyq bir top jas maman Batys Qazaqstan oblysynyń alys aýyldaryna baryp, óz erikterimen turǵyndarǵa tegin dıagnostıkalyq qyzmet kórsetip, aqyl-keńes berip júr.
Osyndaı tańǵalarlyq jańalyqty estip, aqjeleńdi abzal jandarmen tanysýǵa asyqtyq. Búginde qatary 12-ge jetken top músheleriniń bári de Aqtóbedegi Marat Ospanov atyndaǵy Batys Qazaqstan medısına ýnıversıtetin bitirgen óndirdeı jas jigitter eken.
– Bárimiz osy óńirdiń týmasymyz. Ártúrli mamandyqta qatarlas oqydyq. Keıingi 4–5 jylda eńbekke aralasyp, túrli mekemede qyzmet etip júrmiz. О́zara kezdesip turatynbyz. Byltyr qyrkúıek aıynda «jalaqy alyp jasap júrgen qyzmetimizden bólek, halyqqa bir paıdamyzdy tıgizsek qaıtedi?» degen oı týdy. Sóıtip, birden iske kiristik. Ol úshin eshkimnen kómek, demeýshilik suraǵan da joqpyz. Maqsatymyz alys aýylǵa, shalǵaı túkpirge baryp, bir kún tegin dárigerlik-dıagnostıkalyq qyzmet kórsetý, sapaly maman keńesin berý boldy. Eń áýeli óz kóligimizben Terekti aýdanyna qarasty Ańqaty aýylyna tartyp kettik, – deıdi Oral qalasyndaǵy oblystyq kópbeıindi aýrýhanada qyzmet etetin maman Erkebulan Maǵzomov.
Jigitter bul bastamalarynyń zańǵa sáıkes bolýyn da oılastyrypty. Qoǵamdyq birlestik sekildi uıym qurý kerek shyǵar dep, áýeli tirkeý oryndaryna barǵan. Olar densaýlyq saqtaý basqarmasyna joldapty. «Mynaý jaqsy ıdeıa eken, bizden qarsylyq joq, biraq aldymen Medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý komıtetiniń oblystyq departamentiniń aldynan ótińder» deıdi basqarmadaǵylar. Buryn mundaıdy kórmegen departament ne aıtaryn bilmegen.
«Biz eshkimdi emdemeımiz, em-dom sharasyn júrgizbeımiz. Maqsatymyz – alys aýylda turatyn, qalaǵa, kásibı bilikti mamandarǵa qaralýǵa múmkindigi bola bermeıtin jandarǵa jolyǵyp, konsýltatıvti dıagnostıkalyq baǵytta járdem bergimiz keledi. Oǵan bir tıyn da aqy almaımyz. Shyn júregimizden shyqqan shynaıy nıetimiz – halyqqa paıdamyzdy tıgizý», dep sendirgen jas jigitter nar táýekel dep iske kirisipti.
Alǵashqy sapar Ańqaty aýylynan bastaldy dedik qoı. Aq nıetpen kelgen dárigerlerdi aýyl halqy qushaq jaıa qarsy aldy. Aýyldaǵy ambýlatorııa esigin aıqara ashyp, barynsha qoldaý kórsetken. 60-qa jýyq aýyl turǵyny kelip qaralyp, kásibı keńes alyp úlgergen.
– Jalpy, osyndaı ıdeıany Almaty qalasynda tájirıbe jetildirip júrgen kezimde kórgen edim. О́zimniń mamandyǵym – neırohırýrg, ustazym Myńjylqy Saılaýulynyń qaraýynda qyzmet ettim. Sol kezderi almatylyq dárigerler, arasynda «Bolashaq» baǵdarlamasymen shetelde bilim alyp qaıtqan myqty mamandar da bar, alys aýyldarǵa baryp, aǵartýshylyq dárister ótkizedi eken. Olardyń osy isi aýyl adamdaryna, ásirese oqýshylarǵa erekshe qýanysh, motıvasııa syılaıtynyn kórip, qyzyqtym, – deıdi Doshan Talǵatuly áńgimege aralasyp.
Bastama qolǵa alynǵaly beri dáriger jigitter Batys Qazaqstan oblysynyń shalǵaı jatqan 4 aýylyna – Terekti aýdanyndaǵy Ańqaty men Shaǵataı, Aqjaıyq aýdanyndaǵy Esensaı men Qaraýyltóbe aýyldaryna baryp úlgerdi. Bul aýyldardyń bári de Jaıyqtyń sol jaǵynda jatqan, oblys ortalyǵynan alys, tomaǵa-tuıyq eldi mekender.
– Aýylymyzǵa kileń jastardan quralǵan medısınalyq top kelgende erekshe qýandyq. Jas bolsa da árqaısysy óz salasynyń myqty mamany eken. Ambýlatorııa ǵımaratynda naýqastardy óte jaqsy qabyldap, aýrýdy emdeý, aldyn alý, saqtaný joldaryn jete túsindirip berdi. Jergilikti turǵyndardyń alǵysynda shek joq, – deıdi Shaǵataı aýylynyń ákimi Rústem Mútıev.
– Aýyl turǵyndary dárigerge der kezinde qarala bermeıdi. Aýrýhanaǵa kóbine óte aýyr jaǵdaıda túsip jatady. Sondyqtan biz halyqpen kezdeskende áńgimemizdi aǵartý dáristerinen bastaımyz. Mysaly, qazir jıi kezdesetin qan tamyrlary aýrýlary kúndelikti maıly tamaq jeýden bastalady. Júıeli túrde dene shynyqtyrýdyń paıdasyn bilse de qolǵa almaıtyndar kóp. Bizdiń Doshan Talǵatuly kóbine ınsýltpen aınalysatyn bolǵan soń, qan tamyrlary aýrýlary týraly shaǵyn, biraq áserli áńgimesin kórneki quraldarmen kórsetip aıtyp beredi. Terapevt Ádilbek arterıaldy gıpertenzııanyń shyǵý sebepterin kórsetedi, – deıdi Turar Maratuly. Turardyń ózi de oblystyq kardıologııa ortalyǵynda qyzmet etken soń, júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń syryn jaqsy biledi.
Osy kezge deıin 4 aýylǵa barǵan aq nıetti dárigerler 200-ge jýyq naýqasqa dıagnostıkalyq, aqparattyq kómek kórsetipti. Sonyń ishinde halyqtyń eń jıi júgingen mamany – kardıolog pen terapevt. Ásirese júrek-qan tamyrlary aýrýy aýylda basym ekeni baıqalǵan. Sondaı-aq endokrınologııa, qant dıabeti, ýrologııa, lor baǵytyndaǵy mamandarǵa da muqtajdyq bar.
«Biz aýyldarǵa budan da jıi shyǵar edik. Biraq bárimiz bir ýaqytta jumystan bosaı qoıýymyz qıyn», deıdi Erkebulan. Onyń ústine kókózek kezeńde alys saparǵa shyǵý da ońaı emes. Eshqaıdan demeýshi kútpeı, tek óz kúshine sengen, jolǵa da óz kóligimen shyǵatyn dáriger jigitterdiń bolashaq jospary kóp.
«Aq Niet» atty erikti uıymǵa kóńil qalaýymen qosylǵan, qym-qýyt tirligi arasynan ýaqyt taýyp, halyqtyń alǵysyn alyp júrgen jastardy jeke-jeke tanystyryp keteıik. Olar: terapevt Ádilbek Ǵalymjanov (Uniserv klınıkasy), neırohırýrg Doshan Qujat (Oral qalalyq kópsalaly aýrýhanasy), ýrolog-androlog Erkebulan Maǵzomov (oblystyq kópbeıindi aýrýhana), kardıolog Turar Muratov (oblystyq kardıologııa ortalyǵy), kardıolog Ádilhan Qurmalaev (oblystyq kardıologııa ortalyǵy), hırýrg Manas Amangeldıev, (oblystyq kópbeıindi aýrýhana), nevropatolog Manas Tádjınov (kópsalaly qalalyq aýrýhana), psıhıatr-narkolog Nurbek Hálelov (oblystyq psıhıatrlyq ortalyq), hırýrg Taýbaı Baıjekenov (qalalyq kópbeıindi aýrýhana), endokrınolog Mereı Qabdollın (№1 qalalyq emhana), terapevt Qanat Jaryqbasov (Uniserv klınıkasy), lor-dáriger Dıas Kamkıev (oblystyq kópbeıindi aýrýhana).
Joǵaryda atalǵan jigitterdiń jasy da shamalas. On shaqty jyldan, stýdenttik kezden beri birin-biri jaqsy tanıdy. Kóbi shańyraq kótergen, bir-birimen otbasy bolyp aralasyp turady. Tabysy shashetekten, ýaqyty kól-kósir bolmasa da izgi bastamaǵa, saýapty iske bir kisideı jumyla kirisken jas dárigerlerdiń bul qadamy shynymen de asa quptarlyq, júrekke jylý syılaıtyn is. Mine, buıyrsa jaz shyǵyp keledi. «Aq Niet» erikti dárigerler tobynyń izgi isi týraly estip, olardy shaqyryp jatqan aýyldar da bar eken. «Men bitken oıpań jerge alasa aǵash, emespin jemisi kóp tamasha aǵash. Qalǵansha jarty jańqam men seniki – paıdalan sharýańa jarasa, Alash! – dep ótken Alash arystarynyń izine túsken azamattarǵa aq jol tileımiz.
Batys Qazaqstan oblysy