Búgin Astanada Qazaqstan Úkimeti Indýstrııalandyrý kúni qarsańynda Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń basshylyq etýimen 100-den astam iri halyqaralyq kompanııalardyń ókilderimen Qazaqstanǵa ınvestısııa salýdyń ózekti máselelerin talqylady.
Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaevtyń aıtýynsha, sharanyń basty maqsaty — Qazaqstanǵa «jańa býynnyń» ınvestısııalaryn tartý prosesin yntalandyrýdyń aýqymdy ári ornyqty strategııasyn qalyptastyrý.
Kúni boıy 100-den astam halyqaralyq kompanııalar, qarjylyq uıymdar, elshilikter, úkimettik emes uıymdar, álemniń 30 elinen kelgen sheteldik BAQ ókilderi memlekettik jáne kvazımemlekettik sektorlardyń basshylarymen, elimizdiń jetekshi bıznesmenderimen ınvestısııalyq usynystar men iskerlik perspektıvalardy qarastyrýda.
Sharaǵa Nasdaq, Mitsui & Co., Master Card, Yildirim Holding, World Bank, COSCO Shiping, COFCO, China Gezhouba International Engineering, Calik Holding, Alstom, Aberdeen Standard Life, Tokyo Rope, Marubeni, ENI, Farm Frites, ROSATOM, Cottonex, CIS-Airbus Group sekildi halyqaralyq kompanııalardyń basshylary qatysty.
«Qazaqstandaǵy ekonomıkalyq reformalar baǵdarlamasy: syn-tegeýirinder men múmkindikter» plenarlyq sessııasy barysynda Baqytjan Saǵyntaev forým qatysýshylaryna eldegi ınvestısııalyq ahýaldy damytý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar men ınvestorlarǵa jasalyp jatqan múmkindikter týraly aıtyp berdi.
Birinshiden, Qazaqstan ekonomıkalyq ósim jolyna tústi. Qabyldanǵan is-sharalardyń nátıjesinde 2017 jyldyń 10 aıyndaǵy JIО́ ósimi 4% qurady. Jekemenshik ınvestısııalar men halyqtyń tutynýshylyq belsendiligi qalypqa kelýde.
Ekinshiden, jańa aýqymdy reformalardy iske asyrý (konstıtýsııalyq reforma, rýhanı jańǵyrý, ekonomıkalyq ósimniń jańa modeli) elimizdiń damýdyń jańa kezeńine aıaq basqanyn bildiredi jáne Qazaqstannyń álemniń ozyq damyǵan 30 eline qosylý jaǵdaıyna edáýir septigin tıgizedi.
Úshinshiden, Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy aıasyndaǵy jappaı tehnologııalyq jańǵyrý ınvestorlarǵa ekonomıkanyń túrli sektorlarynda jańa múmkindikter ashady: metallýrgııa, mashına jasaý, AО́K jańǵyrtý, óńdeý jáne azyq-túlik ónerkásibi jáne t. b.
Tórtinshiden, mańyzdy álemdik naryqtarǵa shyǵýdyń únemi damý ústindegi kóliktik-logıstıkalyq «jol» elimizdiń bıznes úshin tartymdylyǵyn arttyrady. Infraqurylymǵa salynyp jatqan ınvestısııalar jyldam ósýshige aınalýda.
Besinshiden, Qazaqstan ınnovasııalyq jańalyqtardy ýaqytynda engizedi. Ekonomıkanyń negizgi salalaryn tehnologııalyq jańartyp, sıfrlandyrýdyń jol kartasy ázirlendi, múddeli seriktestermen birlesip kásiporyndarda, onyń ishinde ónerkásiptik óndiristerde eńbek ónimdiligin aıtarlyqtaı arttyrý kózdelgen.
Altynshydan, ınvestorlar Qazaqstannyń ıntegrasııalyq saıasatynyń arqasynda iri naryqtarǵa qol jetkize alady. Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq aıasyndaǵy ıntegrasııa ınvestorlarǵa eleýli perspektıvalar ashady.
Jetinshiden, zańnamalyq baza jetildirilýde. Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵy — halyqaralyq bırjalarmen birlesýdiń zamanaýı qarjy quraly ǵana emes, sondaı-aq, ınvestorlar týyndaǵan daýlarda sot isin aǵylshyn tilinde júrgizý arqyly brıtandyq quqyqtyń qaǵıdalary men normalaryna sáıkes sheshe alatyn Ortalyq. 2018 jylǵy 1 qańtardan bastap, kez kelgen ınvestor eksaýmaqtylyq qaǵıdasy boıynsha óz jobasynyń el aýmaǵynyń qaı jerinde iske asyrylýyna qaramastan, AHQO-ǵa júgine alady.
Segizinshiden, memlekettiń naryqtaǵy úlesin tómendetý. 902 kompanııa básekeles ortaǵa beriledi. Sonymen qatar ınvestorlar jekeshelendirýdiń ekinshi aýqymdy «tolqynyna» qatysa alady.
Baqytjan Saǵyntaev óz baıandamasynda «PriceWaterhouseCoopers jáne Dúnıejúzilik banktiń esebine sáıkes, Qazaqstan búginde salyq ahýalynyń qolaılylyq deńgeıi boıynsha 189 eldiń ishinde 18-shi orynǵa ıe» ekenin atap ótti.
Sondaı-aq, Qazaqstan Dúnıejúzilik banktiń Doing Business reıtıngisinde álemniń 190 eli arasynda 36-orynǵa ıe. Reıtıngtiń barlyq 10 ındıkatory boıynsha jaqsy kórsetkishterge qol jetkizildi: «Mınorıtarlyq ınvestorlardy qorǵaý» ındıkatory boıynsha birinshi orynda, «Kelisimsharttardy oryndaý» kórsetkishi boıynsha – altynshy orynda. Qazir Úkimet Doing Business reıtınginde odan da joǵary oryndarǵa ıe bolý máselesin sheshýde. Osy maqsatta ulttyq jáne sýbulttyq deńgeılerde bıznes júrgizý jaǵdaılaryn jaqsartý úshin jańa, jetinshi zańnamalyq túzetýler paketi daıyndaldy.
Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev sonymen qatar Qazaqstan Úkimeti ınvestorlar úshin barynsha qolaıly jaǵdaı jasaý saıasatyn ustanatynyn málimdedi. Atalǵan baǵytta 2017 jyly jańa ulttyq ınvestısııalyq strategııa qabyldanyp, iske asyrylýda, sonymen qatar sheteldik jáne aımaqtyq qurylymdar jelisimen «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasy jumys isteýde. Budan ózge, mańyzdy elderde Qazaqstan elshilikterinde elshilerdiń ınvestısııalar jónindegi keńesshileri taǵaıyndalady.
Jeke retinde — eksport ónimderin óndirýshilerdi qoldaý úshin arnaıy eksporttyq strategııa jáne «Kazakh Export» ulttyq kompanııasy quryldy.
El Úkimeti sonymen qatar ınvestısııalardy damytý jáne kásipkerlik salasynda birqatar túbegeıli sharalardy qabyldady.
«Bıznesti retteýsizdendirý» baǵyty boıynsha:
— shaǵyn jáne orta bıznesti tekserýge qoıylatyn talaptar 60%-ǵa azaıdy;
— lısenzııalar men ruqsattar sany 3 eseden astamǵa qysqartyldy;
— salyq organdarynyń josparly tekserýleri 40%-ǵa qysqartyldy.
Bıýrokratııany tómendetý jáne E-government veb-portaly arqyly memlekettik qyzmetterdi arttyrý baǵyty boıynsha:
— Adal salyq tóleýshilerdiń múddelerin qorǵaý jańa Salyq kodeksiniń jobasynda bekitilgen;
— jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly jańa kodekste qatty paıdaly qazbalar boıynsha 18 aıdan 10 kúnge deıin jer qoınaýyn paıdalaný quqyǵyn berý ýaqytyn qysqartýǵa múmkindigi engizildi;
— taýarlardy shyǵarý ýaqyty alty esege, 4 saǵatqa deıin azaıtýǵa múmkindik beretin deklarasııany elektrondy túrde berý basymdyǵy Keden kodeksinde bekitildi;
— Erkin ekonomıkalyq jáne ındýstrıaldy aımaqtardy retteý týraly zań jobasynda ruqsat berý rásimderin jeńildetý jáne ınvestorlar úshin múmkindikter qarastyrylǵan.
Investısııalyq ahýaldy jaqsartýdaǵy jergilikti atqarýshy organdar jumysynyń mańyzdy ekenin aıta ketken Baqytjan Saǵyntaev bıylǵy jyldan bastap bıznesti júrgizýdiń qolaılyǵy boıynsha óńirlerdi baǵalaıtyn jańa reıtıng engizilgenin atap ótti. Negizgi nazar ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtýge, ónerkásiptik nysandarǵa jer telimderin berý rásiminde ashyqtyqty qamtamasyz etýge aýdarylǵan.
Qazaqstannyń úshinshi jańǵyrýy mindetterin sheshý úshin «jańa býyn» kásipteri boıynsha sheteldik jumys kúshin tartý tásilderin yryqtandyrýǵa jáne memlekettik-jekeshelik áriptestik rásimderin jeńildetýge erekshe kóńil bólinedi.
2018 jyly Úkimettiń jumysy jeke menshikke beriktikti, zań ústemdigin jáne transparenttilikti qamtamasyz etý qaǵıdattaryna negizdeletin bolady. Sonymen qatar ulttyq zańnamaǵa EYDU-ǵa múshe elderdiń usynystaryn, standarttaryn jáne tájirıbelerin engizý boıynsha arnaıy Jol kartasy iske asyrylatyn bolady.
Baıandamasynyń sońynda Premer-Mınıstr Baqytjan Saǵyntaev Úkimettiń bızneske eń jaqsy jaǵdaılardy jasaý týraly sheshimin naqtyraq aıtyp ótti. Bul:
— Memlekettik organdardyń ınvestorlarǵa usynylatyn konsýltasııalyq qyzmetterin kúsheıtý – suraý boıynsha jaýap 10 jumys kúni ishinde aǵylshyn tilinde beriledi.
— 2020 jyldan bastap sheteldik ınvestorlarǵa memlekettik qyzmetter aǵylshyn tilinde usynylatyn bolady.
— ınvestorlar úshin barlyq negizgi normatıvtik-quqyqtyq aktiler Ádilet mınıstrliginiń, Syrtqy ister mınıstrliginiń veb-saıttarynda jáne «Kazakh Invest» ulttyq kompanııasynyń saıtynda aǵylshyn tilinde jarııalanady.
— sheteldik ınvestorlarǵa elge kirýge jaǵdaı jasaý — elektrondyq vıza engizý, shekaradan ótý, kóshi-qon esebine alý men qaýipsizdik máseleleri jaqsartylady.
Sonymen qatar, búgin «Qazaqstannyń óndiristik-ekonomıkalyq jáne áleýmettik ınfraqurylymyna jeke ınvestısııalar» taqyrybyna arnalǵan paneldik pikirtalas kezinde Eýropa men Azııany baılanystyratyn el retinde Qazaqstannyń tranzıttik áleýeti máseleleri talqylandy.
«Indýstrııa 4.0 — Qazaqstannyń ekonomıkalyq jańǵyrýynyń jańa kezeńi» paneldik pikirtalasy barysynda ónerkásiptik ınternetti, 3D baspany, robot tehnıkasyn, aýqymdy málimetterdi taldaýdy, jasandy ıntellekti, mashınalyq oqytýdy t.s.s. paıdalanýmen baılanysty ozyq tehnologııalyq jobalardy kásiporyndarǵa engizý múmkindikteri talqylandy. Pikirtalas qatysýshylary tehnologııalardy zańnamalyq deńgeıde engizýdi retteý máselelerine egjeı-tegjeıli toqtaldy.
Kazakhstan Global Investment roundtable qorytyndylary boıynsha jalpy somasy $3 mlrd-tan astam somaǵa 11 kelisim men memorandýmǵa qol qoıyldy. Olar:
«Úlken Almaty aınalma avtomobıl joly» jobasy boıynsha konsorsıýmmen kelissózder júrgizý qorytyndysynyń hattamasy;
«Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtojolynyń ýchaskesinde «Nur joly» avtomobıl ótkizý beketin qurý boıynsha MJÁ jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
«Almaty oblysynda Agroındýstrıaldyq keshen qurylysy men Jambyl oblysynda sút-taýar fermasynyń qurylysy» jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
«О́simdikterdi qorǵaý quraldaryn óndirý» jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
«Jemisterdi óńdeý zaýytynyń qurylysy» jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
«Et óndirý jáne óńdeý ındýstrıaldy kesheniniń qurylysy» jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
«Joǵary sapaly ák óndirý zaýytynyń qurylysy» jobasy boıynsha О́zara túsinistik týraly memorandým;
Aina Holdings B.V. biryńǵaı holdıngtik kompanııasyn qurý týraly Nıet jáne «Aına» sút fabrıkasy» JShS qatysý úlesin alý týraly Hattama;
Kalsıılendirilgen soda óndirý jobasy boıynsha ózara túsinistik týraly memorandým;
«Keramıka plıtalaryn óndirý» jobasy boıynsha ınvestısııalyq kelisim;
«Gaz porshen elektr stansııasynyń qurylysy» jobasy boıynsha Birlesken Kásiporyn týraly Kelisim.