Altyn besik Úshqońyr

«Egemen Qazaqstannyń» arnaıy jobasy: Jasampazdyq jemisteri Jıyrma jyldyń ishinde atqarylǵan ıgi isterdiń arqasynda árbir óńirimiz ózgerip, ómirimiz jaqsaryp keledi. «Egemen Qazaqstan» gazeti osyndaı órkendi ózgeristerdi beıneleıtin materıaldardy turaqty jarııalap turady. Tómende Almaty oblysyndaǵy Úshqońyr aýylynan fotoreportaj berilip otyr.

ALTYN BESIK ÚShQOŃYR

Alataýdyń etegindegi qustyń uıasyndaı Úshqońyr aýyly asqaraly bıiktermen astasyp, keń kósilip jatyr. Tereńnen tamyr tartsaq, tarıhy tym áriden bastalady. Sonaý 1913 jyly munda 140 qana tútin bolsa, búginde halyq sany 18900-den astam. 3778 otbasynda yntymaǵy jarasqan 20-dan astam ult pen ulys ókilderi mekendese, qaı ulttyń ókili bolmasyn qazaq tiliniń qaımaǵyn buzbaı sóılegende tańdana qaraısyń. Úshqońyrlyqtar Qazaqstan Respýblıkasy­nyń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń osynda kindik qany tamyp, eseıip-erjetip, úlken ómirge qanat qaqqan týǵan jeri ekenin erekshe maqtanyshpen eske alady. Sondyqtan bolar, eldi meken turǵyn­dary aýyl mádenıetin asqaq ustap, kórkeıtip, sáýleti men dáýletiniń artýyna ózindik úlesterin qosyp, judyryqtaı jumylǵan. Aǵa urpaq ókilderi búgingi jastardyń boıyna otanshyldyq qasıetterdiń ornyǵýyna erekshe mán berip, el men jer tarıhynan syr shertýdi dás­túrge aınaldyrǵan. Osyndaı kezdesýlerde so­ǵys ardagerleri men eńbek ozattary Sháıke Ydy­rysov, Vasılıı Shýstov, Kúlásh Ámirova, Baq­ber­gen Dildábekov jáne basqalar ótken men búginginiń arasyn jalǵaıtyn tartymdy áńgime qozǵaıdy. Jastar bolsa, Memleket basshysynyń saıasatyn qoldap, oqýda ozat, úlgili óren bolýǵa umtylady. Aýyl-aýmaǵynyń jer kólemi 28 myń gektar jáne Úshqońyr, Eńbekshi, Úshterek, Saýynshy, Qumaral, Aıqym eldi mekenderi kiredi. Aýyl jyl ótken saıyn qulashyn keńge jaıǵan. Kireberistegi Allanyń úıi men osynda bahadúr batyr Qarasaı Altynaıulynyń qasıetti qara shańy­raǵy saqtalǵan. Alys-jaqynnan ǵıbadathanaǵa kelýshiler qatary áste tolastamaıdy. Osyn­daǵy Jibek joly, D.Qonaev, M.Maqataev jáne Áljan ana, T.Rysqulov atyndaǵy kóshelerdiń kórikti kelbeti kimdi bolsa da tańdandyrady. Jas urpaqqa básekege qabiletti bilim beretin bes mektepte 4 000-ǵa jýyq bala oqıdy. Elbasy 1948-1957 jyldary Fýrmanov mektebinde bilim alǵan. Qazirgi kezde bilim shańyraǵy Qarasaı batyr esimimen atalyp, «Shapaǵat» murajaıynda Nursultan Ábishulynyń jastyq shaǵynan bastalǵan tarıhı sýretter, qundy qujattarmen tolyǵyp, urpaqqa ulaǵat bolatyn ıgilikti istermen ushtasýda. Táýelsizdik tańymen túrlengen eldi mekende «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasymen jańa úlgidegi salynǵan mektep, balabaqsha, emhana, mádenıet úıi turǵyndar ıgiligine qyzmet kórsetip keledi. Bir aıta ketetini, №2 kásiptik lıseıde qurylysqa qajetti 8 sala boıynsha aýyl sharýashylyǵynyń kásibı mamandary daıar­lanyp, jumyssyzdyqty boldyrmaýdyń alǵy­shart­tary qarastyrylǵan. Úshqońyr aýylynyń sán-saltanatyn art­tyr­ǵan ásem úıler men ǵımarattar da kóptep salynýda. Shaǵyn aýylda 560-tan astam sharýa qojalyǵymen qatar orta jáne shaǵyn kásipkerlikpen aınalysatyn «BN Vınzavod», «Nurbol», Sıgma», «Kazach Cool», «Eńbekshi Agro», «Ekofýrd» jaýapkershiligi shekteýli seriktestik­teriniń óndiris oryndary turǵyndardyń áleý­mettik jaǵdaıynyń jaqsarýy men eki qolǵa bir jumys tabýyna berik negiz qalaǵan. Kásipkerler «Týǵan jerge týyńdy tik» degen támsilge saı óndiris oryndarynda 500-den astam jańa jumys oryndaryn ashypty. Táýelsizdik ákelgen asyl qundylyqtardy boıtumardaı qasterleıtin turǵyndardyń er­teńge degen senimderi de nyq. О́ıtkeni, aýyl túr­lenip, bereke-birligi jarasym tapqan. __________________________________ Daıyndaǵan «Egemen Qazaqstan» gazetiniń Almaty oblysyndaǵy menshikti tilshisi Kúmisjan BAIJAN.