Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Vashıngtonda Donald Tramppen, AQSh-tyń resmı jáne isker toptarymen kezdesetini álemdik buqaralyq aqparat quraldarynda keń kórinis tapty. Nazarlaryńyzǵa shetel basylymdarynda jarııalanǵan maqalalardyń yqshamdalǵan mazmunyn usynamyz.
Aq úıdiń baspasóz qyzmeti AQSh Prezıdenti Donald Tramptyń Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevpen kezdesetinin habarlady. «Eki el prezıdentteri ekonomıkalyq yntymaqtastyq pen aımaqtyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha strategııalyq seriktestikti nyǵaıtý joldaryn talqylaıtyn bolady», delingen habarlamada.
Sondaı-aq kezdesýde Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etý kezeńinde kún tártibine qoıylǵan birneshe halyqaralyq másele týraly aıtylatyn bolady.
FOX NEWS: Tramp Aq úıde Qazaqstan Prezıdentimen kezdesip, Aýǵanstan strategııasyn talqylaıdyAq úıdiń baspasóz qyzmeti Prezıdent Donald Tramp pen Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev arasyndaǵy resmı kezdesýde talqylanatyn basty taqyryptardyń biri Aýǵanstan tóńireginde bolatynyn, eki eldiń kóshbasshylary aımaqtyq qaýipsizdik pen ekonomıkalyq yntymaqtastyq máselelerin talqylaıtynyn habarlady.
Bul sapar Qazaqstannyń Birikken Ulttar Uıymynyń Qaýipsizdik Keńesine tóraǵalyq etý ýaqytymen tuspa-tus kelip otyr. Sońǵy ret D.Tramp N.Nazarbaevpen mamyr aıynda Saýd Arabııasynda kezdesken. Sondaı-aq Tramp prezıdenttikke saılanǵannan keıin Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵymen Qazaqstannyń kóptegen jetistikterge qol jetkizgenin aıtyp, onyń jumysyna óte joǵary baǵa bergen.
THE DIPLOMAT: Tramp pen N.Nazarbaev kezdesýinde qandaı máseleler talqylanady?16 qańtarda Nursultan Nazarbaev Donald Tramppen kezdesedi. Aq úı ókilderiniń habarlaýynsha, eki el basshylary kezdesýde ekijaqty ekonomıkalyq yntymaqtastyq pen aımaqtyq qaýipsizdik máseleleri boıynsha strategııalyq seriktestikti nyǵaıtý joldaryn talqylaıdy. Sonymen qatar kún tártibinde Aýǵanstan taqyryby da bar. Árıne, Ortalyq Azııa elderiniń basshylary AQSh-qa kelgende Aýǵanstan máselesi talqylanbaı qalmaıdy. Biraq bul taqyryp óziniń mańyzdylyǵyn joıǵan joq. Sebebi Aýǵanstandaǵy soǵys jańa satyǵa ótti.
Sondaı-aq 2017 jyly Soltústik Koreıanyń ıadrolyq qarýǵa baılanysty ambısııasy da ýshyǵyp ketti. Bul taqyryp qazaqtardyń júregine jaqyn ekeni sózsiz. Sebebi 1991 jyly bul el Keńes Odaǵynan qalǵan ıadrolyq qarýdan bas tartqan bolatyn. Sodan beri 25 jyl ishinde Astana ıadrolyq energııany beıbit maqsatta paıdalanyp, ıadrolyq qarýdy taratpaý jolyn qatań ustanyp keledi.
2015 jyly Qazaqstan Atom energııasynyń halyqaralyq agenttigimen (MAGATE) Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý týraly kelisim jasatty. Oǵan sáıkes TBÝ-dy bankten tek elektr energııasyn óndirý úshin alýǵa ruqsat etiledi. Sol arqyly memleketter ýrannyń keń taralý qaýpin azaıtpaq. 2017 jyly tamyz aıynda banktiń qoımasy ashyldy. Bir aıta keterligi, Qazaqstan eń iri ýran óndirýshi memlekettiń biri sanalady. 2016 jyly ýrannyń álemdik óndirisiniń 39 paıyzy Qazaqstanǵa tıesili boldy.
Biz qalasaq ta, qalamasaq ta, Ortalyq Azııa memleketteriniń aty sońǵy 20 jylda Aýǵanstan problemasymen qatar atalyp keledi. Al bul aımaqtaǵy ekonomıkasy damyǵan eń belsendi memleket Qazaqstan ekeni sózsiz.
Nursultan Nazarbaevtyń AQSh-qa sapary Qazaqstan úshin de mańyzdy kezeńmen tuspa-tus keldi. 1 qańtarda Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tóraǵalyǵyn bastady. Osyǵan baılanysty Astana birneshe mańyzdy brıfıng ótkizip, taqyryptardy bekitti.
2017 jyly qyrkúıek aıynda Donald Tramp pen Nursultan Nazarbaev telefon arqyly sóılesken bolatyn. AQSh buqaralyq aqparat quraldary bul týraly shaǵyn ǵana aqparat taratýmen shekteldi. Biraq qazaqstandyq BAQ tolyq málimet keltirgenin baıqaýǵa bolady. Mysaly, Nursultan Nazarbaev Donald Tramppen telefon arqyly sóıleskende oǵan EKSPO-2017 kórmesi men MAGATE kelisimi týraly aıtyp bergen. Sonymen qatar sol kezde Donald Tramp qazaq Prezıdentin AQSh-qa resmı saparmen shaqyrǵan. Al QazAqparattyń habarlaýynsha, eki memleket basshylary Reseı-AQSh qarym-qatynasy týraly aıtyp, N.Nazarbaev Vashıngton men Máskeý arasyndaǵy jaǵdaıdyń retteletinine úmitpen qaraıtynyn jetkizgen.
THE HILL Tramp pen N.Nazarbaevtyń kezdesýi: yntymaqtastyqtyń jańa satysyDonald Tramp Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevty resmı saparmen AQSh-qa shaqyrdy. Tramp pen onyń komandasy Qazaqstan Prezıdentimen kezdesýdiń mańyzdy ekenin biledi. Onyń bir sebebi, qańtardyń 1-de Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tóraǵalyǵyn bastady.
Qazaqstan – 17 mln halqy bar memleket. Qytaı, Reseı elderimen shekaralas bul el munaı men gaz qoryna óte baı. Sonymen qatar Qazaq eli úshin ekstremızmge qarsy kúres pen Aýǵanstandaǵy jaǵdaı da mańyzdy.
Nursultan Nazarbaevtyń Vashıngtonǵa sapary, sonymen qatar, memlekettiń BUU Qaýipsizdik Keńesindegi tóraǵalyǵy Qazaqstannyń táýelsizdik alǵan az ǵana ýaqyttyń ishinde úlken jetistikterge qol jetkizgenin kórsetedi.
AQSh pen Qazaqstan arasynda qaýipsizdik jáne barlaý qyzmeti salalarynda jaqsy seriktestik ornaǵan. Endi eki memleket aımaqtaǵy terrorızmmen kúres boıynsha yntymaqtastyqty kúsheıtkeni jón.
Qazaqstanmen yntymaqtastyqtyń amerıkalyqtarǵa tıgizip jatqan kommersııalyq paıdasy da zor ekenin aıta ketý kerek. Mysaly, jaqynda Chevron Qazaqstandaǵy Teńiz ken ornyna 37 mlrd dollar ınvestısııa saldy. Qubylmaly ekonomıkalyq jaǵdaıdaǵy bul qadam kompanııanyń Ortalyq Azııadaǵy memlekettiń ekonomıkalyq turaqtylyǵyna degen senimin kórsetse kerek.
Nursultan Nazarbaev resmı sapary barysynda Nıý-Iorkte Ýoll-strıt ınvestorlarymen kezdesedi dep josparlanyp otyr. Kezdesý barysynda Astana qor naryǵyna ınvestısııa tartý, memlekettiń eń iri kompanııalarynyń aksııalaryn satý máseleleri talqylanady. Sonymen qatar birneshe kommersııalyq kelisimshartqa qol qoıylady.
2015 jyldan bastap Qazaqstan Dúnıejúzilik saýda uıymynyń múshesi bolsa da, AQSh-pen saýda aınalymy aıtarlyqtaı kólemdi emes. Iаǵnı, Amerıka Qazaqstanǵa tehnologııa men óndiris taýarlaryn kóptep jiberip, bul olqylyqtyń ornyn toltyrýǵa múddeli.
Buǵan deıin Barak Obama men Nursultan Nazarbaev úlken jıyndarda kezdesken bolatyn. Biraq Tramp pen N.Nazarbaevtyń bul jolǵy resmı kezdesýiniń ereksheligi oǵan eki memlekettiń úkimeti men basqarý organdarynyń laýazymdy adamdary qatysady.
The Mice Times of Asia Qazaqstannyń kómirsýtegi óndirisi rekordtyq kórsetkishke jetti2017 jyly Qazaqstan 86 mln tonna kómirsýtegin óndirip, memleket tarıhyndaǵy rekordtyq kórsetkishke qol jetkizdi. Osy oraıda, Qazaqstannyń OPEK+ kelisimine qatysatynyn aıta ketken jón.
Aımaqtyq problemalar ınstıtýtynyń bas dırektory Dmıtrıı Jýravlevtiń aıtýynsha, iri memleketterdiń kóbi Qazaqstanmen jaqsy qarym-qatynasta bolǵysy keledi. "Bul Qazaqstannyń BUU QK tóraǵasy bolyp saılanǵanyna baılanysty dep oılasańyz, qatelesesiz. Sebebi Qazaqstan Reseı, Qytaımen qarym-qatynasynan bólek, Batys elderimen de ekonomıkalyq baılanystardy arttyryp keledi. Ásirese, Eýropa elderimen ekonomıkalyq seriktestik jaqsy deńgeıge jetken. Mysaly, Germanııa Qazaqstannyń tasymal júıesine kóp ınvestısııa salady», – deıdi ınstıtýttyń bas dırektory.
Trend: Nazarbaevtyń Tramppen kezdesýi Qazaqstannyń aımaqtaǵy negizgi memleket ekenin kórsetediQazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen AQSh Prezıdenti Donald Tramp Nazarbaevtyń AQSh-qa resmı sapary barysynda Aq úıde 16 qańtarda kezdesedi.
«Prezıdent Donald Tramptyń basshylyǵy kezindegi Ortalyq Azııa elderiniń ishinen birinshi bolyp Nazarbaevtyń Aq úıge resmı saparmen kelýi Qazaqstannyń aımaqtaǵy negizgi memleket ekenin aıqyndaıdy», deıdi saıası sarapshy, Sıngapýrdyń Nanyang tehnologııalyq ýnıversıteti qyzmetkeri Djeıms Dorsı.
Daıyndaǵan
Gúlnur QÝANYShBEKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»