Erinbegen etikshi de, eginshi de, tipti kim bolam dese sol bolady. Jáne eńbegine qaraı ónbegi bolatyny belgili. Kórshi Qytaı elinde «Halyqaralyq qatynastar jáne saýda» mamandyǵy boıynsha bilim alǵan Álibek Toǵaıbekuly tek oqýmen shektelmeı, elimizde óz betinshe kásipkerlikpen aınalysý armanymen oralypty.
– Qytaılardyń eńbekqorlyǵyna tańdanbasyńyzǵa qoımaıdy, – deıdi Álibek. – Búkil áýletimen kókónis ósirýmen shuǵyldanatyn jandardy kórdim. Jáne olar kókónisti jyldyń kez kelgen mezgilinde, jer jaǵdaıy men klımaty qolaısyz óńirlerde de ósire beredi.
Elge oralǵannan keıin Álibek osy kásipti óziniń týǵan jeri Jańaarqa aýdanynda qolǵa alýǵa bel býdy. Aýdan ortalyǵy Atasýdan birneshe shaqyrym jerden jylyjaılar salýǵa jer telimin saılap aldy. Jas kásipkerdi buryn-sońdy mundaı kásippen aınalysyp kórmegen ata-anasy men inisi de qýana qoldady. Ol kisilerdiń, qurylys salasynan tájirıbesi barshylyq eken, sol mashyqtary jerdi ıgerý men jylyjaı salý barysynda kóp kómegin tıgizdi.
«Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamalary boıynsha otbasy óz bıznesin damytýǵa nesıe alyp, iske kirisip ketti. Aldymen jer telimin daıarlaý qajet boldy. Tórteýi jabylyp jerdi birneshe santımetr shóptesin qyrtysynan tazartty. Sol aýmaqqa qara topyraq tógip, beton joldar tósedi. Jylyjaıdyń súıegin metaldan jasap, tóbesin polıkorbanatpen japty.
Qazir Álibektiń jylyjaıynyń edeni jyly, jylý júıesi men ylǵaldy ustap turatyn aýabaptaǵyshtar táýlik boıy úzdiksiz istep tur. Bári qazandyqtyń kómegimen jylytylady. Ot jaǵýshy tabý qıyn bolmaǵanymen, ósimdikterdi kúndelikti qadaǵalap otyratyn agronom ázirge joq. Sondyqtan kókónisterdi otbasy músheleri ózderi baǵyp-qaǵýda.
– Bir aptanyń ishinde topyraqqa eki myńdaı tuqym sińirdik, – deıdi kásipker. – Negizinen qyzanaq otyrǵyzdyq. Biraz jerge qııar men askók, tamaqqa paıdalanylatyn shóp túrlerin ektik.
Jylyjaıdyń alǵashqy ónimderi bul kúnderi pisýge jaqyn. Olardy Álibek Jezqazǵan, Qarajal qalalary men sol mańdaǵy 12 eldi mekenniń turǵyndaryna usynbaq. Naqty qandaı baǵamen ótkizetinin ázirge sheshpese de, syrttan ákelinetin ónimderden arzan, qoljetimdi bolady dep otyr.
Kókónis ósirý bıznesi qys aılarynda birshama artyq shyǵyndy qajet etedi. Álibek aldaǵy ýaqytta jylyjaıǵa gaz qondyrǵylaryn ornatýdy josparlap júr.
Aýdandaǵy alǵashqy jylyjaıdyń aıaǵynan qaz turýyna jergilikti ákimdik te septigin tıgizýde. Bılik ókilderi ara-tura kelip, istiń barysymen tanysyp otyrady.
Kókónisti kásip etken otbasy jylyna 120 tonnaǵa deıin ónim óndirýdi kózdep otyr. Olardyń túr-túrin kóbeıtý de oıda bar. Álibek jaqyn arada bolgar buryshy men baıaldy ósirýge de kirispek. Onyń Qytaıda qarapaıym adamdar ósirgen ónimderdi bizdiń elde nege ósirmeske degen oıy durys bolyp shyqty. Kópshiliktiń ıgiligine baǵyttalǵan jumys jemisti bolary sózsiz. Álibektiń bastamasy jer-jerde qoldaý taýyp jatsa, nur ústine nur!
Qaırat ÁBILDA,
«Egemen Qazaqstan»
Qaraǵandy oblysy,
Jańaarqa aýdany
Sýretti túsirgen Lınar GALIMOV