Memleket basshysynyń bıylǵy «Tórtinshi ónerkásiptik revolıýsııa jaǵdaıyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» Joldaýynda on túrli mańyzdy mindet alǵa qoıdy.
Ol Qazaqstannyń ındýstrııasyn eń jańa tehnologııalardy engizýdiń kóshbasshysyna aınaldyrý, óndiristik úderisterdi sıfrlandyrý arqyly ónerkásiptegi eńbek ónimdiligin arttyrý, adamı kapıtaldyń sapasyn arttyrý, resýrstyq áleýetti tıimdi paıdalaný, óndiriske aqparattyq tehnologııalyq sheshimderdi batyl engizý, agroónerkásip keshenin jańa tehnologııalyq deńgeıge kóterý, qarjy salasyn jetildirý, kólik pen logıstıkalyq ınfraqurylymdy odan ári damytý mindetterin qamtıdy.
Joldaýdyń jetinshi mindetinde adam kapıtalynyń jańa sapasy týraly máselege kóńil bólingen. «Barlyq jastaǵy azamattardy qamtıtyn bilim berý isinde ózimizdiń ozyq júıemizdi qurýdy jedeldetý qajet» degen Memleket basshysy odan ári bul mindetti sheshýdiń joldaryn naqtylaı túsedi. JOO-lardaǵy pedagogıkalyq kafedralar men fakýltetterdi odan ári damytý qajettigi týyndap otyr. Bilim berýdiń barlyq deńgeıinde matematıka jáne jaratylystaný ǵylymdaryn oqytý sapasyn arttyrý da kezek kúttirmeıtini aqıqat.
Sonymen qatar Joldaýda joǵary bilim berý júıesine qatysty kóptegen jańa mindetter aıqyndalyp otyr. Munda, ásirese aqparattyq tehnologııalar boıynsha bilim berýdi barynsha damytý, joǵary oqý oryndaryna bilim berý baǵdarlamalaryn jasaýǵa kóbirek quqyq berip, olardyń akademııalyq erkindigin zańnamalyq turǵydan bekitý qajettigi aıtyldy. Osy arada oqytýshylardyń qaıta daıarlyqtan ótýine kúsh salyp, joǵary oqý oryndaryna sheteldik menedjerlerdi tartyp, álemdik ýnıversıtetterdiń kampýstaryn ashý qajet dedi. Osy oraıda QazIITÝ ǵylymı bilim kesheni, ıaǵnı Qazaqstan ınnovasııalyq jáne telekommýnıkasııalyq júıeler ýnıversıtetiniń jumysyna toqtala ketkendi jón kórdim.
Akademııalyq utqyrlyq aıasynda Reseıdiń Máskeý oblysyndaǵy «Dýbna» tabıǵat, qoǵam jáne adam halyqaralyq ýnıversıtetiniń magıstratýra bólimin bitirgen 8 maman ýnıversıtetimizge kelip ornalasty. Qazirgi ýaqytta osy oqý ornynda bizdiń joldamamen 53 jas bakalavrıat jáne magıstrler jataqhana, stıpendııamen qamtylǵan, aqysyz bilim alýda.
Shırek ǵasyrdan beri myńdaǵan maman daıyndaǵan Qazaqstan ınnovasııalyq jáne telekommýnıkasııalyq júıeler ýnıversıteti, Respýblıkalyq joǵary tehnıkalyq, Ekonomıka jáne aqparattyq tehnologııalar kolledjderi irgeli oqý oryndaryna aınaldy.
Oqý oryndarynda mamandardy daıyndaý úshin bazalyq jaqsy jaǵdaı jasalynǵanyn, jańa deńgeıdegi qural-jabdyqtarmen qamtylǵanyn, IT tehnologııasy múmkindigi negizinde qurylǵan Haı-tekti, robottehnıka laboratorııalar, jelden energııa alýdyń ashyq alańyn, kún energııasyn paıdalaný arqyly iske asqan gelıoelektromobıl jobasyn, balamaly energııany óndiriske, turmysqa paıdalanýdyń laboratorııasyn aıtýǵa bolady. Ýnıversıtet oqytýshylary stýdenttermen birge kún sáýlesinen qýat alyp júretin jeńil avtokólik oılap shyǵardy. Esepteý tehnıkasy jáne baǵdarlamalyq qamtamasyzdandyrý, avtomattandyrý, aqparattyq júıeler, radıotehnıka, elektronıka jáne telekommýnıkasııa mamandyqtary boıynsha laboratorııa bazasy tolyǵyp, Batys Qazaqstan oblystyq telekommýnıkasııa, baılanys mekemelerinde praktıka ótkizý júıeli qolǵa alyndy.
Osy berilgen júıeli bilim, naqty praktıkalyq jumystar nátıjesinda ótken jyly Eldos Iman-Málikov «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy uıymdastyrǵan aımaqtyq «Ideıalar jármeńkesi» atty jobaǵa qatysyp, 3 000 000 teńge grant utyp aldy. Taıaýda Almaty qalasynda stýdentimiz Nurzada Saqtaǵanov Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy qory stıpendııasynyń ıegeri atandy. «Bıznestiń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda «Atameken» ulttyq kásipkerler palatasy jáne Ulttyq ekonomıka mınıstrligi uıymdastyrǵan «Bıznes Keńesshi» jobasy boıynsha oqytý kýrsyna 10 stýdent jáne «Jas kásipker mektebi» jobasy boıynsha oqytý kýrsyna qatysqan 21 stýdent sertıfıkatqa ıe boldy.
Munyń ózi oqý orny stýdentteriniń ınnovasııalyq jańalyqtardy ıgerýine, mobıldi jáne mýltımedııalyq, nano jáne ǵaryshtyq tehnologııany, robototehnıkany, gendik ınjenerııany tanyp bilýine, bolashaqtyń energııasyn izdenýdi úırenýine basym baǵyt beretinin kórsetedi.
Qazaqstandy ozyq 30 eldiń qataryna qosatyn naqty baǵyttyń biri – aqparattyq tehnologııalar ındýstrııasy, ıaǵnı «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy. Bizdiń keleshegimiz – sıfrly ekonomıka. Tehnologııalyq úrdistiń ár qıyrynan kelip túsip jatqan aqparatty der kezinde saralap, soǵan sáıkes olqylyǵy men táýekelderdi jedel anyqtap, ońtaılandyrý jolyna baǵyttaıtyn aqparattyq tehnologııalardyń basymdyǵy kerek. Osyǵan oraı bizdiń ýnıversıtet keleshektegi muratyn sıfrly ekonomıkamen tyǵyz baılanystyryp, jańa bıznes modelderdi tabysty engize alatyn, laıyqty básekege tóteıtin osy salanyń bilikti mamandaryn daıarlaýdy basty maqsatqa aınaldyryp otyr.
Onyń naqty mysaly, Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń ǵylymı jáne ǵylymı-tehnıkalyq jetistikterdi kommersııalaý maqsatynda «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasy negizinde «Ýnıversıtettegi vırtýaldy bilim berý ortasy: oqytýshy-professor quramynyń aqyldy jumys orny» atty ǵylymı joba boıynsha «QazIITÝ» ǵylymı – bilim kesheniniń quramynda «Trans» ǵylymı-zertteý ınstıtýty respýblıkalyq konkýrstyń jeńimpazy atandy. Bul jobany júzege asyrý barysynda alynǵan nátıjeler, ǵylymı negizdelgen ozyq tehnologııalar respýblıkanyń barlyq arnaýly orta, joǵary oqý oryndaryna taratylady dep kútilýde.
Qazirgi jas urpaqqa bilim men tárbıe berýde – básekege qabiletti, adamgershiligi mol, bilimdi, qoǵamda orny bar, jan-jaqty damyǵan jeke tulǵany qalyptastyrýda Elbasy Joldaýy basty baǵdar bolatyny anyq.
Aqserik ÁITIMOV,
Qazaqstan ınnovasııalyq jáne telekommýnıkasııalyq júıeler ýnıversıtetiniń prezıdenti,
professor,
«Qazaqstandaǵy 100 jańa esim» jobasynyń jeńimpazy